III KZ 38/10 · Sąd Najwyższy

POSTANOWIENIE Z DNIA 25 MAJA 2010 R.

III KZ 38/10

Na wydane przez sąd odwoławczy postanowienie w przedmiocie

kosztów postępowania zażalenie nie przysługuje.

Przewodniczący: sędzia SN D. Rysińska.

Sędziowie SN: P. Hofmański (sprawozdawca), J. Sobczak.

Sąd Najwyższy – Izba Karna w sprawie Marcina T., w związku z zażaleniem pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, adwokata A. N. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w G. z dnia 3 lutego 2010 r., w przedmiocie odmowy zasądzenia na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej

z urzędu w postępowaniu odwoławczym, na podstawie art. 430 § 1 w zw. z

art. 429 § 1 k.p.k.

postanowił p o z o s t a w i ć zażalenie b e z r o z p o z n a n i a .

UZASADNIENIE

Postanowieniem Sądu Apelacyjnego w G. z dnia 3 lutego 2010 r.,

odmówiono pełnomocnikowi oskarżyciela posiłkowego adwokatowi A. N.

zasądzenia na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w

postępowaniu odwoławczym.

Powyższe postanowienie zaskarżone zostało przez pełnomocnika

oskarżyciela posiłkowego, z zarzutem obrazy przepisów postępowania,

która mogła mieć wpływ na jego treść, to jest art. 618 § 1 pkt 11 k.p.k. i

przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września

2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez

Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

(Dz. U. Nr 163, poz. 1248 ze zm.), poprzez ich błędną wykładnię.

Zażalenie pełnomocnika zostało przyjęte zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału w Sądzie Apelacyjnym w G. z dnia 31 marca 2010 r. i

przedstawione do rozpoznania Sądowi Najwyższemu.

W ocenie Sądu Najwyższego zażalenie pełnomocnika oskarżyciela

zostało przyjęte wadliwie, w związku z czym podlegało pozostawieniu bez

rozpoznania na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. Zażalenie jest bowiem niedopuszczalne z mocy ustawy w rozumieniu art. 429 § 1 k.p.k., w zw. z art.

426 § 2 k.p.k., który zamyka drogę do kontroli odwoławczej orzeczeń wydanych przez sąd odwoławczy.

Nie ulega wątpliwości, że w świetle art. 616 § 2 k.p.k. wydatki poniesione przez Skarb Państwa, w tym także dokonane z tytułu nieopłaconej

przez strony pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokatów (art.

618 § 1 pkt 11 k.p.k.) wchodzą w skład kosztów sądowych. Zgodnie z art.

626 § 3 k.p.k. na orzeczenie w przedmiocie kosztów przysługuje zażalenie.

Zgodnie jednak z art. 426 § 2 k.p.k. od orzeczeń sądu odwoławczego, innych niż wydane przez sąd odwoławczy na skutek odwołania, nie przysługuje środek odwoławczy, chyba że ustawa stanowi inaczej. W świetle tej

regulacji pojawia się pytanie o wzajemną relację pomiędzy art. 626 § 3

k.p.k. i art. 426 § 2 k.p.k. Uznanie, że przepis art. 626 § 3 k.p.k. jest jednym

z przypadków, w którym ustawa „stanowi inaczej” w rozumieniu art. 426 § 2

k.p.k. prowadziłoby do uznania dopuszczalności zażalenia w przedmiotowej sprawie.

Taka interpretacja byłaby jednak, zdaniem Sądu Najwyższego, nieprawidłowa. Przepis art. 626 § 3 k.p.k. nie może być bowiem uznany za

„stanowiący inaczej” niż art. 426 § 2 k.p.k., albowiem z jego treści w sposób niebudzący wątpliwości wynika, iż dotyczy on jedynie orzeczeń w

przedmiocie kosztów wydanych przez sąd pierwszej instancji, a nie przez

sąd odwoławczy. Zgodnie z tym przepisem, zażalenie takie przysługuje,

„jeżeli nie wniesiono apelacji”, ten zaś warunek jest w zupełności irrelewantny wobec układu procesowego występującego w rozpoznawanej

sprawie. Dodać przy tym należy, że z żadnego innego przepisu Kodeksu

postępowania karnego nie wynika dopuszczalność wniesienia zażalenia na

orzeczenie sądu odwoławczego w przedmiocie kosztów postępowania (w

szczególności nie wynika ona z art. 426 § 3 k.p.k., określającego odstępstwa od reguły określonej w § 2 tego przepisu).

Dodatkowy argument, potwierdzający prawidłowość przyjętego przez

Sąd Najwyższy kierunku interpretacji, odwołuje się do braku możliwości

różnicowania granic dopuszczalności zażalenia w układzie procesowym

występującym w niniejszej sprawie i w układzie procesowym występującym

wówczas, gdy kwestia należności z tytułu nieopłaconej przez strony pomocy prawnej udzielonej z urzędu rozstrzygnięta byłaby w wyroku sądu odwoławczego. W tej ostatniej sytuacji droga do zażalenia byłaby zamknięta z

uwagi na treść art. 426 § 1 k.p.k., zaś art. 626 § 3 k.p.k. drogi takiej z

oczywistych powodów nie mógłby otwierać.

W sytuacji, gdy orzeczenie w przedmiocie kosztów wydane zostało

przez sąd apelacyjny, otwarciu drogi odwoławczej stoi ponadto na przeszkodzie art. 27 k.p.k., w świetle którego Sąd Najwyższy rozpoznaje środki

odwoławcze jedynie w wypadkach określonych w ustawie. Nie jest zaś Sąd

Najwyższy sądem odwoławczym w relacji do sądu powszechnego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2006 r., III KZ 8/06, ROSNKW 2006, poz. 637 oraz z dnia 26 października 2007 r., V KZ 66/07,

R-OSNKW 2007, poz. 2404).

Reasumując, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że na wydane

przez sąd odwoławczy postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania zażalenie nie przysługuje.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.