III KZ 35/17 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III KZ 35/17 POSTANOWIENIE Dnia 7 lipca 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie K. O. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 lipca 2017 r., zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 5 maja 2017 r., II Ka …/69, o umorzeniu postępowania w przedmiocie wniosku skazanego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 24 marca 2017 r., postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIEWyrokiem z dnia 24 marca 2017 r., II Ka …/16, Sąd Okręgowy w S. po rozpoznaniu m.in. apelacji oskarżonego K.

O. i jego obrońcy, uchylił do ponownego rozpoznania wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 31 maja 2016 r., II K …/13, w części dotyczącej zasądzenia od tego oskarżonego kosztów procesu i w tym zakresie sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, natomiast w pozostałej części zaskarżone orzeczenie sądu meriti utrzymał w mocy. W rozprawie przed Sądem drugiej instancji w dniu 14 marca 2017 r. uczestniczył oskarżony z obrońcą, nie stawili się oni natomiast na ogłoszenie wyroku.W dniu 10 kwietnia 2017 r. do Sądu odwoławczego wpłynął nadany pocztą w dniu 7 kwietnia 2017 r. wniosek skazanego K.

O. o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu ad quem wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zawitego do złożenia takiego wniosku.Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2017 r. (k. 1253) Sąd Okręgowy w S. wniosku skazanego K. O. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia orzeczenia nie uwzględnił. Postanowienie powyższe doręczono skazanemu w dniu 20 kwietnia 2017 r. W dniu 24 kwietnia 2017 r. K. O. wniósł (data stempla pocztowego) kolejny wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, dołączając do niego sam wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz dokumentację lekarską (k. 1274-1283).Postanowieniem z dnia 5 maja 2017 r., II Ka …/16, Sąd Okręgowy w S. – na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.

– postępowanie w przedmiocie wskazanego wyżej wniosku o przywrócenie terminu umorzył (k. 1287). To ostatnie orzeczenie w całości zaskarżył skazany. W złożonym w terminie zażaleniu zarzucił błędne zastosowanie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. z uwagi na dołączenie do wniosku o przywrócenie terminu nowych dowodów w postaci dokumentacji lekarskiej, które nie były przedmiotem rozpoznania wniosku z dnia 7 kwietnia 2017 r. oraz zastosowanie przedmiotowego przepisu w postępowaniu incydentalnym, a także błędne niezastosowanie art. 2 § 1 pkt 2 k.p.k. przez odmowę przywrócenia terminu pomimo spełnienia przesłanek z art. 126 § 1 k.p.k., co zamknęło skazanemu drogę do wniesienia kasacji.

W oparciu o powołane zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w S.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zażalenie skazanego na uwzględnienie nie zasługuje. W pierwszym rzędzie wskazać należy, że błędny jest pogląd skarżącego, jakoby umorzenie postępowania w oparciu o ujemną przesłankę procesową określoną w art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. jest dopuszczalne wyłącznie w postępowaniu, którego przedmiotem jest ustalenie odpowiedzialności karnej danej osoby, nie jest natomiast możliwe zastosowanie tego przepisu w innych postępowaniach, w szczególności mających charakter incydentalny.Takie rozumienie powołanej regulacji stanowiłoby zaprzeczenie jej ratio legis prowadząc do sytuacji kiedy wielokrotnie składane wnioski w określonym przedmiocie, i to bez nowej argumentacji, musiałyby być za każdym razem merytorycznie rozpoznawane.Co więcej, w przepisie art. 17 § 1 k.p.k. jest przecież mowa o niewszczynaniu lub o umorzeniu postępowania, nie ograniczając tego wyłącznie do postępowania w przedmiocie głównego nurtu procesu.

Żaden przepis procedury karnej nie wyłącza możliwości rozstrzygnięcia w oparciu o wskazaną ujemną przesłankę procesową w postępowaniach incydentalnych, natomiast w sytuacji, gdy ustawodawca uznał konieczność wydania w takim wypadku innego rodzaju decyzji procesowej (np. pozostawienie wniosku bez rozpoznania) wprost to obejmował określoną regulacją (zob. art. 41a k.p.k.).Z powołanych względów Sąd Najwyższy uznał dopuszczalność powoływania się na przesłankę res iudicata w postępowaniach o wydanie wyroku łącznego, chociaż w tym wypadku również nie rozstrzyga się o odpowiedzialności konkretnej osoby za konkretny czyn, i to zarówno w zakresie pozytywnego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia – wydania wyroku łącznego (zob. wyroki: z dnia 18 lutego 2005 r., V KK 458/04, LEX nr 159367; z dnia 7 listopada 2007 r., V KK 340/07, R-OSNKW 2007, poz. 2486; z dnia 9 września 2010 r., III KO 80/09, R-OSNKW 2010, poz. 1709; z dnia 14 marca 2013, III KK 36/13, LEX nr 1293803), jak i negatywnego – umorzenie postępowania o wydanie wyroku łącznego (zob. wyrok z dnia 30 listopada 2011 r., II KK 149/11, OSNKW 2011, z. 12, poz. 113).

Podobny pogląd wyrażony też został w wypadkach, gdy powaga rzeczy osądzonej dotyczyła identycznej materii, jak ta, która objęta jest niniejszą sprawią, a więc kwestii przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 1 czerwca 2010 r., IV KZ 33/10 i z dnia 4 września 2015, IV KZ 53/15, - oba niepubl.).Nie ma też racji autor zażalenia, że z uwagi na dołączenie do wniosku dokumentacji lekarskiej, drugi ze złożonych przez niego wniosków o przywrócenie terminu opierał się na innych okolicznościach niż te, których dotyczył wniosek pierwotny.

O tym, że tak nie jest przekonuje treść obu dokumentów z dnia 7 kwietnia 2017 r. i z dnia 23 kwietnia 2017 r., w których skazany przyczyny niedotrzymania terminu zawitego upatruje z zmianach stanu prawnego, a jednocześnie wskazuje na swoją złą kondycję psychiczną skutkującą niezrozumieniem pouczenia o sposobie i terminie wniesienia kasacji. Trudno w tym stanie rzeczy nie zgodzić się z argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że w obu wypadkach podnoszone przez K. O. okoliczności maja tożsamy charakter.Wreszcie, brak podstaw do zakwestionowania stanowiska Sądu Okręgowego , że w wypadku przedmiotowego postępowania nie zostały spełnione warunki określone w art. 126 § 1 k.p.k., od których ustawa uzależnia przywrócenie terminu zawitego.

Trafna jest bowiem konstatacja tego Sądu zawarta w postanowieniu z dnia 12 kwietnia 2017 r., że przy dochowaniu przez skazanego należytej staranności mógł złożyć w zakreślonym terminie wniosek o uzasadnienie, a uchybienie temu terminowi było zawinione właśnie przez niego samego. Do złożenia takiego wniosku nie potrzeba wszakże dokonania skomplikowanych czynności, zaś K. O. korzystał nadto z pomocy obrońcy ustanowionej z wyboru, którą – niezależnie od samopoczucia skazanego – wystarczające było w czasie z nią kontaktu, mającego przecież miejsce, zobowiązanie do wystąpienia ze stosownym wnioskiem o uzasadnienie, co musiałaby ona, będąc związana udzielonym pełnomocnictwem, uczynić.Wobec powyższego, również potraktowanie wniosku skazanego z dnia 23 kwietnia 2017 r., jako wniesionego w terminie zażalenia na powołane wyżej postanowienie z dnia 12 kwietnia 2017 r. (orzeczenie doręczono skazanemu w dniu 20 kwietnia 2017 r.

– k. 1273, a kolejny wniosek nadany został w urzędzie pocztowym w dniu 24 kwietnia 2017 r. – k. 1284), co w świetle regulacji art. 118 § 1 i 2 k.p.k. wydaje się również możliwe, nie mogłoby doprowadzić do jego uwzględnienia. W obecnym stanie sprawy wniesienie w niej kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 24 marca 2017 r., II Ka …/16, możliwe jest więc wyłącznie przez jeden z podmiotów wymienionych w art. 521 § 1 k.p.k. (Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny lub Rzecznika Praw Obywatelskich), do których ze stosowną inicjatywą musi jednak zwrócić się sam K.

O. Uwzględniając całokształt przeprowadzonych wyżej rozważań, a więc niepotwierdzenie się żadnego z podniesionych w zażaleniu zarzutów, postanowiono jak na wstępie. kc