III KZ 31/23 · Sąd Najwyższy

III KZ 31/23 POSTANOWIENIE Dnia 13 września 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie M. K. skazanej z art.157 § 2 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 września 2023 r. zażalenia oskarżycielki posiłkowej M. G. na zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt IX Ka 255/23, o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 24 kwietnia 2023 r., sygn. akt IX Ka 255/23, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Sandomierzu, wyrokiem z dnia 21 listopada 2022 r., sygn. akt II K 92/22, uznał oskarżoną M. K. za winną popełnienia występku z art. 157 § 2 k.k. i art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na szkodę M. G., która działała w sprawie w charakterze oskarżycielki posiłkowej i skazał ją na karę grzywny. Apelacje od tego wyroku wnieśli oskarżona i jej obrońca. Oskarżycielka posiłkowa została zawiadomiona o pierwszym terminie rozprawy apelacyjnej i odebrała pisemne pouczenie o przysługujących jej prawach i obowiązkach w postępowaniu odwoławczym (k. 210).

Sąd Okręgowy w Kielcach po rozpoznaniu w dniach 5 i 17 kwietnia 2023 r. apelacji wniesionych przez oskarżoną i jej obrońcę, wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2023 r., sygn. akt IX Ka 255/23, zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. W dniu 4 maja 2023 r. M. G. wniosła o doręczenie jej wraz z uzasadnieniem „wyroku z dnia 5 kwietnia 2023 r.” wydanego w niniejszej sprawie. Prezes Sądu Okręgowego w Kielcach, działając na podstawie art. 422 § 3 k.p.k., zarządzeniem z dnia 11 maja 2023 r. odmówił przyjęcia wniosku oskarżycielki posiłkowej o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 24 kwietnia 2023 r., sygn. akt IX Ka 255/23, gdyż złożono go po upływie 7-dniowego terminu zawitego przewidzianego dla dokonania tej czynności.Oskarżycielka posiłkowa wniosła zażalenie na powyższe zarządzenie.

Nie formułując żadnych zarzutów pod jego adresem, powołując się na nieznajomość przepisów prawa procesowego, brak informacji o terminie rozprawy, na której zapadł wyrok oraz swoją niepełnosprawność, domagała się przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku Sądu odwoławczego wraz z uzasadnieniem. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą zaskarżonego zarządzenia było ustalenie, że oskarżycielka posiłkowa uchybiła terminowi zawitemu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 24 kwietnia 2023 r.

M. G. złożyła ten wniosek w dniu 4 maja 2023 r., podczas gdy termin dokonania tej czynności procesowej upłynął w dniu 2 maja 2023 r. W takiej sytuacji uprawniony organ sądu właściwego do rozpoznania sprawy miał obowiązek postąpić zgodnie z przepisem art. 422 § 3 k.p.k., to jest odmówić przyjęcia takiego, spóźnionego wniosku. Skarżąca w swoim zażaleniu tego ustalenia w żaden sposób nie kwestionuje, a w szczególności nie wykazuje, iżby wniosek złożyła w terminie oraz nie podważa trafności zarządzenia o odmowie przyjęcia tego wniosku.Wadliwości tego zarządzenia nie dostrzega też z urzędu Sąd Najwyższy.

Oskarżycielka posiłkowa była bowiem zawiadomiona o pierwszym terminie rozprawy apelacyjnej i prawidłowo pouczona o swoich prawach i obowiązkach w postępowaniu odwoławczym. Przewidując, jak wynika z pisma z dnia 28 marca 2023 r. (k. 222-224), że nie będzie brać udziału w rozprawie apelacyjnej, mogła ustanowić pełnomocnika do reprezentowania jej w postępowaniu odwoławczym lub w inny sposób powziąć wiadomości na temat przebiegu postępowania, którego była stroną. Zgodnie z treścią art. 450 § 1 i 2 k.p.k. udział w rozprawie apelacyjnej podmiotów innych niż obrońca (w przypadku wystąpienia przesłanek obrony obligatoryjnej) oraz prokurator jest co do zasady nieobowiązkowy – o ile prezes sądu lub sąd nie uzna go za konieczny.

Zgodnie z powyższą regułą, zawiadamiając M. G. o pierwszym terminie rozprawy apelacyjnej Sąd Okręgowy w Kielcach uznał jej stawiennictwo za nieobowiązkowe. O kolejnych terminach informowane były tylko strony obecne na sali rozpraw. Ponieważ oskarżycielka posiłkowa nie zadbała o to, by brać czynny udział w postępowaniu, nie miała wiedzy o terminie rozprawy, na której zapadł wyrok. W takiej sytuacji 7-dniowy termin na złożenie wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku rozpoczął bieg od daty ogłoszenia wyroku (art. 422 § 1 k.p.k.).

Skoro tak, to zaskarżone zarządzenie - jako oparte na prawidłowych ustaleniach faktycznych i zgodnie z prawem - wzruszone być nie może. Do oceny zawartej w zażaleniu argumentacji wskazującej na to, że niedotrzymanie terminu zawitego do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku zostało spowodowane przyczynami niezależnymi od oskarżycielki posiłkowej uprawniony i zobowiązany (w razie popierania tejże przez M. G.) będzie Sąd Okręgowy w Kielcach. Biorąc powyższe pod uwagę, należało orzec jak na wstępie. [SOP] [ms]