III KZ 13/22 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III KZ 13/22 POSTANOWIENIE Dnia 16 marca 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie M. C. skazanego z art. 54§1 k.k.s. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 marca 2022r. zażalenia obrońcy na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w S. z dnia 25 stycznia 2022r., sygn. akt IV WKK (…), o odmowie przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 30 sierpnia 2021r. w sprawie IV Ka (…), zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 30 października 2018r., sygn. akt IV K (…) na podstawie art. 437§1 k.p.k. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie

UZASADNIENIE

Zażalenie nie jest zasadne, choć głównego znaczenia nie mają tu względy przedstawiane przez obronę jako zasadnicze – odnoszące się do formy odbywania kary pozbawienia wolności. Redakcja art. 527§2 k.p.k. nie pozostawia bowiem wątpliwości, że ustawodawca nie odnosi się w tym przepisie do skazania na karę pozbawienia wolności – jako podstawy do tymczasowego zwolnienia od uiszczania opłaty od kasacji – lecz do faktycznego stanu pozbawienia wolności. Stąd unormowanie to swoim zasięgiem obejmuje też inne formy pozbawienia wolności nie będące wynikiem skazania na taką karę – przykładowo tymczasowe aresztowanie (w tym w innej sprawie), czy pobyt w szpitalu będący następstwem wykonywania środka zabezpieczającego itp.

Stąd wykonywanie kary pozbawienia wolności w formie dozoru elektronicznego, choć w istotny sposób ogranicza swobodę poruszania się, to jednak faktycznym pozbawieniem wolności nie jest.Powyższe argumenty trafnie wyeksponowano w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia.Z pewnością też, jak wynika z załączonego przez obronę postanowienia skazanemu stworzono warunki do zatrudnienia a tym samym do zarobkowania – wszak z pkt III postanowienia o udzieleniu zezwolenia na wykonywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego z dnia 29 listopada 2021r. wynika, że skazany ma prawo oddalić się z miejsca stałego pobytu od poniedziałku do soboty w godzinach od 7:30 do 18:00 m. in. w celu wykonywania pracy zarobkowej.

Powyższe również przemawia za tym, że skazany miał możliwość wykonywania pracy zarobkowej i nie doświadczał pozbawienia wolności w stopniu uniemożliwiającym zatrudnienie. Niemniej na gruncie niniejszej sprawy szczególnego znaczenia nabiera ustalenie, kiedy powstaje obowiązek uiszczenia opłaty od kasacji.Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę opowiada się za stanowiskiem, że obowiązek ten powstaje w chwili wnoszenia kasacji (nie zaś w chwili wezwania do uiszczenia opłaty, jak przyjęto w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 2006r. sygn. akt IV KZ 28/06).

Świadczy o tym m.in. treść dyspozycji art. 527§1 k.p.k. – do kasacji strona dołącza dowód uiszczenia opłaty sądowej. Obowiązek wniesienia stosownej opłaty sądowej wynika już zatem z samego faktu wniesienia kasacji, nie zaś z późniejszego wezwania do uzupełnienia braków w tym zakresie. Za wykonanie tego obowiązku należy uznać również złożenie wniosku o zwolnienie od uiszczenia tej opłaty (który pociągnie za sobą konsekwencje w postaci odrębnego rozstrzygnięcia tej kwestii i ewentualnego określenia odrębnego terminu do uzupełnienia tego braku).

Przedstawione wyżej stanowisko znajduje również potwierdzenie w judykaturze – „przepis ten (art. 527§2 k.p.k. - dopisek SN) odnosi się do momentu wnoszenia kasacji. W związku z tym obowiązek uiszczenia opłaty nie odżywa, gdy po wniesieniu kasacji osoba pozbawiona wolności odzyskała wolność” (Świecki Dariusz (red.), Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany).W niniejszej sprawie wraz ze złożeniem kasacji obrona wniosła o zwolnienie skazanego od uiszczenia opłaty sądowej od tej czynności.Skazany M. C. był pozbawiony wolności (faktycznie) w okresie od 9 listopada 2021r. do 29 listopada 2021r. (vide: postanowienie z dnia 29 listopada 2021r. - k. 25 akt WKK […] i dane z NOE-Sąd - k. 8 akt SN), tymczasem kasacja została złożona w chwili nadania jej w placówce pocztowej w dniu 13 września 2021r. (k. 2 akt WKK […]).

W chwili zatem wniesienia kasacji M. C. nie był pozbawiony wolności, w związku z czym winien w tej dacie uiścić opłatę sądową. Obrona jednak, jak wskazano wyżej, złożyła wniosek o zwolnienie od ponoszenia tej opłaty, który został negatywnie rozpoznany w dniu 21 grudnia 2021r. Skazany odebrał odpis postanowienia w tej kwestii w dniu 30 grudnia 2021r., a więc w czasie, gdy również nie był już pozbawiony wolności (podobnie jak w czasie orzekania w tym przedmiocie). Kwestia zaś ewentualnego pozostawania w niedostatku stanowi całkowicie inną przesłankę do zwolnienia od ponoszenia opłat, która nie była przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie.

Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.