III KS 73/23 · Sąd Najwyższy

III KS 73/23 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 stycznia 2024r. w sprawie D. B. oskarżonego o czyn z art. 190§1 k.k. i 191§1 k.k. skargi obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 16 października 2023r., sygn. akt III Ka 200/23 częściowo uchylający wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 18 listopada 2022r., sygn. akt II K 691/20 na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. postanowił:

1) oddalić skargę, 2) obciążyć oskarżonego D. B. kosztami sądowymi postępowania skargowego.

UZASADNIENIE

Skarga obrońcy oskarżonego nie jest zasadna.Zgodnie z treścią art. 437§2 k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439§1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.Powiązanie tego przepisu z treścią art. 539a§3 k.p.k., w którym wymieniono podstawy tego środka zaskarżenia, jednoznacznie wskazuje, że Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się wyłącznie do badania, czy w sprawie, na etapie postępowania przed sądem I lub II instancji, zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza, albo doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k. lub też konieczne jest przeprowadzenie na nowo w całości przewodu sądowego (vide: uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018r., sygn. akt I KZP 13/17 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2017r., sygn. akt IV KS 6/16).

Z powyższego wynika również, że uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego winno jednoznacznie wskazywać, która z przesłanek określonych w art. 437§2 k.p.k. była podstawą uchylenia wyroku sądu I instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania. Jednocześnie, co w niniejszej sprawie ma fundamentalne znaczenie, przepis ten jednoznacznie wskazuje, że Sąd Najwyższy rozpoznając skargę, nie staje się sądem III instancji. Badaniu zatem podlega to, czy zaistniała któraś z przesłanek określonych w art. 539a§3 k.p.k., nie zaś prawidłowość ocen i ustaleń dokonanych przez sąd odwoławczy, które doprowadziły go do wniosku, że nie było podstaw do uniewinnienia oskarżonego.

Wystarczające jest, że sąd ten przedstawi w tym zakresie swoje rozważania, z których będzie wynikało, iż w jego ocenie wyrok uniewinniający jest nieprawidłowy. Z uzasadnienia zaskarżonego skargą wyroku jednoznacznie wynika, że Sąd Odwoławczy uznał zasadność zarzutów i wspierającej je argumentacji zaprezentowanych w apelacji prokuratora. Na k. 499v Sąd Okręgowy jednoznacznie wskazał, że jest przekonany o winie oskarżonego i na czym przekonanie to opiera. Zawarł tu między innymi stwierdzenie, że „nie sposób zgodzić się z Sądem Rejonowym, że brak jest dowodów uzasadniających sprawstwo oskarżonego”.

Wskazał tu też wprost na wyjaśnienia samego oskarżonego, w których wprost oświadczył, że groził pokrzywdzonemu. Powyższe zestawiono między innymi z potwierdzającymi to zeznaniami świadka H. S. czy ujawnieniem w torbie oskarżonego pałki teleskopowej i repliki broni. Oczywistym jest zatem, że zajmując takie stanowisko Sąd Okręgowy, w układzie procesowym, jaki wystąpił w przedmiotowej sprawie, nie miał możliwości wydania innego orzeczenia niż kasatoryjnego, bowiem na przeszkodzie temu stał zakaz wynikający z reguły ne peius wyrażonej w art. 454§3 k.p.k.

W tej sytuacji skarga nie mogła być uznana za zasadną, skoro Sąd Odwoławczy jednoznacznie wskazał, że w jego ocenie nie ma podstaw do podzielenia argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego.Dla oceny zasadności skargi nie ma większego znaczenia, przywołane w jej uzasadnieniu, zalecenie o konieczności odebrania od oskarżonego wyjaśnień w ponowionym postępowaniu (o ile zajdą ku temu warunki) ponieważ jest to immanentna część każdego procesu na etapie rozprawy przed sądem I instancji. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.[J.J.][as]