Supreme Court excludes judge due to nomination process concerns violating fair trial standards under Art. 6 ECHR.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court granted the defense's request to exclude Judge Anna Dziergawka from the case. The defense argued that the judge's nomination by the KRS, influenced by the defendant's political opposition stance, raised impartiality doubts. The court ruled that such nomination procedures inherently risk violating Article 6 of the ECHR, necessitating the judge's removal regardless of the defendant's specific party affiliation.
Legislator headnote
AI generatedArt. 41 § 1 k.p.k.; Art. 42 § 1, 4 k.p.k.; A judge must be excluded if participation in the appointment process by the Judicial Council, structured under the 2017 Act, creates a reasonable doubt regarding impartiality or risks violating the fair trial standard of Article 6 § 1 ECHR.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
III KS 21/25 POSTANOWIENIE Dnia 17 września 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie M. O. , po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 17 września 2025 r., wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Anny Dziergawki od udziału w rozpoznaniu sprawy III KS 21/25, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Annę Dziergawkę od rozpoznania sprawy III KS 21/25. UZASADNIENIEObrońca M. O. w piśmie z dnia 18 czerwca 2025 r., złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Anny Dziergawki od rozpoznania sprawy III KS 21/25 sygnalizując, że w stosunku do tego sędziego występują okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w niniejszej sprawie, a mianowicie fakt powołania przez Prezydenta RP na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3).
Ponadto zwrócono uwagę na zaangażowanie polityczne oskarżonego w partii opozycyjnej względem partii „Prawo i Sprawiedliwość”, której to poparcie umożliwiło nominację Anny Dziergawki na urząd sędziego Izby Karnej Sądu Najwyższego.Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Wnioski zasługiwały na uwzględnienie.Jeśli chodzi o kwestię wadliwości powołania sędziów, związaną z udziałem w procesie nominacyjnym Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. 2018, poz. 3), to zagadnienie to było przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 (OSNKW 2020/2/7, LEX nr 2784794) oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22, LEX nr 3348360), co czyni zbędnym czynienie szerszych rozważań w tym zakresie.W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie akcentuje się, że „sędzia ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1 k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” (postanowienia SN: z dnia 6 lipca 2022 r., IV KO 66/22, LEX nr 3405631 z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia 2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22).
Niewątpliwie problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co uzasadnia wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Anny Dziergawki od rozpoznania skargi na wyrok uchylający, niezależnie od kwestii przynależności partyjnej oskarżonego.Na marginesie należy wskazać, że udział w rozpoznawaniu spraw sędziów Sądu Najwyższego, powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. może rodzić odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa za naruszenie art. 6 EKPC (zob. skargi w sprawach Dudek i Lazur i I.G. przeciwko Polsce i 19 innych skarg, nr 41097/20, 42668/21 i 19 innych).Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [J.J.][a.ł]