III KRS 7/07 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 6 czerwca 2007 r.

III KRS 7/07

Na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 73, poz. 484 ze

zm.) postępowanie o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska przez

sędziego, który ukończył 65 lat, podlega umorzeniu także wówczas, gdy w dniu

wejścia w życie tej ustawy toczyło się przed Sądem Najwyższym.

Przewodniczący SSN Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie SN: Krystyna

Bednarczyk (sprawozdawca), Jolanta Strusińska-Żukowska.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2007 r.

sprawy z odwołania Mirosławy C. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 8

lutego 2007 r. [...] w sprawie odmowy wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego,

u c h y l i ł zaskarżoną uchwałę i umorzył postępowanie.

Uzasadnienie

Uchwałą [...] z dnia 8 lutego 2007 r. Krajowa Rada Sądownictwa odmówiła wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska przez sędziego Sądu Apelacyjnego

w W. Mirosławę C. W uzasadnieniu tej uchwały stwierdziła, że wniosek dotyczy wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska po ukończeniu 69 lat. Zasadą jest

przejście sędziego w stan spoczynku z dniem ukończenia 65 roku życia, a możliwość

dalszego pozostawania na stanowisku powinna być traktowana jako wyjątek. W dokumentacji przedstawionej Krajowej Radzie Sądownictwa brak jest uzasadnienia

wskazującego na obiektywne okoliczności ponownego przedłużenia terminu do zajmowania stanowiska sędziego. Ponadto w 2005 r. średnie załatwienie spraw przez

sędziego (19,4) było niższe od przeciętnej w wydziale (23) i nie wszystkie uzasadnienia orzeczeń były sporządzone w terminie.

W odwołaniu sędzia Mirosława C. zarzuciła, że uchwała nie spełnia warunku

wyjaśnienia wszystkich okoliczności z uwzględnieniem interesu publicznego (potrzeb

wymiaru sprawiedliwości) i słusznego interesu sędziego. Jako jedyny motyw wskazano wyniki jej pracy w 2005 r. opierając się na zestawieniu sędziego wizytatora w

opinii z dnia 6 grudnia 2005 r. W rzeczywistości zestawienie to jest dotknięte błędem

wynikającym z przyjętej metody statystycznej, co wynika z dołączonego do odwołania zestawienia sporządzonego metodą stosowaną w 2006 r., w którym wyliczono

średnią za 11 miesięcy 2005 r. na 22,8 spraw. Jednostronna opinia Krajowej Rady

Sądownictwa wynikająca z ograniczenia się do wskazania danych statystycznych z

roku 2005 krzywdzi odwołującą się oraz narusza jej dobre imię i w tym skarżąca

upatruje naruszenie prawa. W związku z tymi zarzutami sędzia Mirosława C. wniosła

o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy Krajowej Radzie Sądownictwa do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W dacie podjęcia przez Krajową Radę Sądownictwa zaskarżonej uchwały

przepis art. 69 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) stanowił, że sędzia przechodzi w stan spoczynku z dniem ukończenia 65 roku życia, chyba że Krajowa Rada Sądownictwa na

wniosek sędziego, po zasięgnięciu opinii kolegium właściwego sądu, wyrazi zgodę

na dalsze zajmowanie stanowiska, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez sędziego 70 roku życia. Pełnienie przez sędziego służby po osiągnięciu wieku 65 lat

uzależnione było od zgody Krajowej Rady Sądownictwa, która na podstawie art. 12

ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. Nr 100,

poz. 1082 ze zm.) podejmowała uchwałę w tym przedmiocie, a na podstawie art. 13

ust. 2 tej ustawy sędzia mógł odwołać się do Sądu Najwyższego, z powodu sprzeczności uchwały z prawem.

Ustawą z dnia 16 marca 2007 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 73, poz. 484), która weszła

w życie dnia 10 maja 2007 r. przepis art. 69 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych otrzymał brzmienie: sędzia przechodzi w stan spoczynku z dniem ukończenia

65 roku życia, chyba że nie później niż na sześć miesięcy przed ukończeniem 65

roku życia oświadczy Ministrowi Sprawiedliwości wolę dalszego zajmowania stano-

wiska i przedstawi zaświadczenie stwierdzające, że jest zdolny, ze względu na stan

zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego, wydane na zasadach określonych dla

kandydata na stanowisko sędziowskie. Dalsze zajmowanie stanowiska sędziego nie

wymaga obecnie zgody Krajowej Rady Sądownictwa, wystarczające jest złożenie

Ministrowi Sprawiedliwości odpowiedniego oświadczenia. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 69 § 3, w razie złożenia przez sędziego oświadczenia i przedstawienia zaświadczenia, o których mowa w § 1, sędzia może zajmować stanowisko nie dłużej

niż do ukończenia 70 roku życia. Sędzia ten może w każdym czasie przejść w stan

spoczynku, składając odpowiednie oświadczenie Ministrowi Sprawiedliwości.

Przepis art. 4 ust. 1 powołanej ustawy zmieniającej stanowi, że postępowania

przed Krajową Radą Sądownictwa w sprawach wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska przez sędziego, który ukończył 65 rok życia, umarza się. Chodzi tu

o toczące się a niezakończone jeszcze postępowania przed Krajową Radą Sądownictwa. W takim przypadku zgodnie z art. 4 ust. 2 wniosek sędziego o wyrażenie

zgody na dalsze zajmowanie stanowiska, złożony na podstawie przepisów dotychczasowych, jest równoznaczny z oświadczeniem woli dalszego zajmowania stanowiska w rozumieniu art. 69 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Na podstawie

art. 4 ust. 3 i 4 ustawy zmieniającej sędzia może nadal zajmować swoje stanowisko

po przedstawieniu Ministrowi Sprawiedliwości w wymaganym tymi przepisami terminie zaświadczenia o stanie zdrowia.

W niniejszej sprawie uchwała Krajowej Rady Sądownictwa została wydana

zgodnie z obowiązującymi w dacie jej wydania przepisami. Jednakże wobec zaskarżenia tej uchwały - wniesienia odwołania do Sądu Najwyższego na podstawie art. 69

§ 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych w obowiązującym wówczas brzmieniu postępowanie w sprawie nie zostało zakończone. Dopiero orzeczenie Sądu Najwyższego - wyrok oddalający odwołanie lub postanowienie umarzające postępowanie

odwoławcze - kończy postępowanie o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska. Wynikało to z treści powołanego wyżej przepisu, zgodnie z którym sędzia

pozostaje w służbie do czasu zakończenia postępowania, w tym postępowania przed

Sądem Najwyższym, nawet jeżeli ukończył 65 lat, a Krajowa Rada Sądownictwa nie

uwzględniła jego wniosku. W wyroku z dnia 7 kwietnia 2004 r., III KRS 3/04 (OSNP

2005 nr 2, poz. 30), Sąd Najwyższy stwierdził, że prawomocne orzeczenie kończy

postępowanie o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska. Skoro uchwała

w niniejszej sprawie, odmawiająca wyrażenia zgody, nie jest prawomocna, postępo-

wanie toczące się na skutek odwołania od tej uchwały jest nadal postępowaniem o

wyrażenie zgody przez Krajową Radę Sądownictwa na dalsze pełnienie służby. Należało zatem przyjąć, że na podstawie art. 4 ust. 1 powołanej ustawy zmieniającej

postępowanie o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska przez sędziego,

który ukończył 65 lat, podlega umorzeniu także wówczas, gdy w dniu wejścia w życie

tej ustawy toczyło się przed Sądem Najwyższym. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy

uchylił zaskarżoną uchwałę i umorzył postępowanie.