III KRS 7/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III KRS 7/04

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 października 2004 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kwaśniewski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Krystyna Bednarczyk

SSN Andrzej Wasilewski

Protokolant Anna Pęśko

w sprawie z odwołania B. K.

od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 22 kwietnia 2004 r., nr 37/2004

z udziałem Prezesa Sądu Okręgowego w [...]

w sprawie odmowy wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 20 października 2004 r.,

oddala odwołanie.

Uzasadnienie

Krajowa Rada Sądownictwa uchwałą nr 37/2004 z dnia 22 kwietnia 2004 r.,

podjętą na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej

Radzie sądownictwa (Dz. U. Nr 100, poz. 1082 ze zm.) oraz art. 69 § 1 ustawy z

dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz.

1070 ze zm.), postanowiła nie wyrazić zgody na dalsze zajmowanie stanowiska

sędziego przez Panią B.K. – sędziego Sądu Okręgowego w [...]. Z uzasadnienia tej

uchwały wynika, że sędzia B.K. w dniu 30 marca 2004 r. złożyła wniosek o

wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego do dnia 5 września

2004 r., to jest ponad datę 31 lipca 2004 r. ustalonego przejścia w stan spoczynku.

Krajowa Rada Sądownictwa uznała, że wniosek ten nie mógł być uwzględniony,

gdyż został złożony z naruszeniem art. 69 § 3 u.s.p. Przepis ten wymaga, aby

wniosek o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego był

zgłoszony na sześć miesięcy przed upływem okresu, po którym sędzia przechodzi

w stan spoczynku. W związku z tym, że sędzia B.K. uzyskała przedłużenie okresu

dalszego zajmowania stanowiska sędziego do dnia 31 lipca 2004 r., to wniosek

dotyczący dalszego zajmowania stanowiska powinien zostać złożony do dnia 31

stycznia 2003 r.

W odwołaniu od powyższej uchwały Krajowej Rady Sądownictwa sędzia B.K.

wniosła o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Krajowej

Radzie

Sądownictwa.

Zarzuciła,

iż

uchwała

wydana

została

z

naruszeniem art. 69 § 3 u.s.p. przez jego zastosowanie oraz art. 65 ust. 1

Konstytucji RP. Odwołująca w uzasadnieniu podniosła, że nie kwestionuje ustalenia

KRS co do spóźnionego na podstawie art. 69 § 3 u.s.p. złożenia wniosku o

udzielenie zgody na dalsze wykonywanie zawodu sędziego. Jednakże zdaniem

odwołującej się odmowa zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego tylko z

przyczyny uchybienia terminowi przewidzianemu w art. 69 § 3 u.s.p. narusza

sformułowane w art. 65 ust. 1 Konstytucji oraz w art. 69 § 1 u.s.p. prawo

wykonywania zawodu sędziego do 70-tego roku życia. Zdaniem odwołującej się

przepis art. 69 § 3 u.s.p. nie jest przepisem prawa procesowego i w sytuacji, gdy

nie ma ustawowych sankcji za naruszenie wymienionego w tym przepisie terminu,

złożenie wniosku po upływie przewidzianego terminu nie eliminuje możliwości

skutecznego zgłoszenia wniosku o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie

stanowiska sędziego. Według odwołującej się wskazany przepis nie jest też

przepisem prawa materialnego, który w przypadku uchybienia terminu, powoduje

wygaśnięcie prawa do zatrudnienia. Celem uregulowania zawartego w art. 69 § 3

u.s.p. jest wyłącznie uporządkowanie postępowania zainicjowanego wnioskiem o

wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nie ma racji skarżąca twierdząc, że w powołanych przez nią przepisach

Rzeczpospolita Polska zagwarantowała sędziom zajmowanie stanowisk do

siedemdziesiątego roku życia. W powołanym art. 65 ust. 1 Konstytucji RP każdemu

zapewnia się wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy.

Nie wiadomo dlaczego z konstytucyjnej zasady wolności wyboru i wykonywania

zawodu skarżąca wywiodła swe stanowisko, które nie dotyczy wolności wyboru, ale

miałoby określać zasadę wykonywania stanowiska sędziego. Ponieważ swego

poglądu skarżąca nie wyjaśniła wystarczy stwierdzenie, że jest on bezpodstawny.

Także w art. 69 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów

powszechnych nie określono – jak bezzasadnie twierdzi skarżąca – gwarancji

zajmowania przez sędziego stanowiska do 70 roku życia.

Wbrew stanowisku skarżącej w powołanym przez nią przepisie określona

została zasada wyraźnie odmienna, wyrażająca się jasno w pierwszym zdaniu art.

69 § 1 u.s.p. „Sędzia przechodzi w stan spoczynku z dniem ukończenia 65 roku

życia...”. Dalsze zdania tego przepisu, bez żadnej wątpliwości wprowadzają wyjątki

od

powyższej

zasady.

Mianowicie

Krajowa

Rada

Sądownictwa

uzyskała

kompetencję do wyrażenia zgody na dalsze – po ukończeniu 65 roku życia –

zajmowanie przez sędziego stanowiska, nie dłużej jednak niż do ukończenia 70

roku życia. Piastowane przez Krajową Radę Sądownictwa uprawnienie do

odstąpienia od zasady przechodzenia przez sędziego w stan spoczynku z dniem

ukończenia 65 roku życia może być zrealizowane tylko z zachowaniem ustawowo

określonych warunków, konieczny jest wniosek sędziego złożony do Krajowej Rady

Sądownictwa najpóźniej na sześć miesięcy przed ukończeniem przez sędziego 65

roku życia oraz zasięgnięcie opinii kolegium właściwego sądu (art. 69 § 1 i § 3

u.s.p.). Skoro w rozpatrywanym przypadku skarżąca już poprzednio uzyskała

zgodę Krajowej Rady Sądownictwa na dalsze zajmowanie stanowiska do

określonego dnia, nie budzi wątpliwości, ze wniosek, o którym mowa w art. 69 § 3

u.s.p. skarżąca powinna złożyć najpóźniej na sześć miesięcy przed upływem

ustalonej dla niej daty przejścia w stan spoczynku. Taki sposób wykładni i

zastosowania art. 69 § 3 do stanu faktycznego sprawy nie jest kwestionowany w

odwołaniu i stąd nie wymaga szerszego roztrząsania.

Wniosek sędziego, o którym mowa w art. 69 § 1 i § 3 u.s.p., to jest wniosek

złożony do Krajowej Rady Sądownictwa w określonym terminie, jest materialnoprawnym warunkiem, którego spełnienie urzeczywistnia kompetencję Krajowej

Rady Sądownictwa do zmiany co do zasady – z mocy prawa – ukształtowanej

sytuacji prawnej wykonywania przez sędziego jego stanowiska do ukończenia 65

roku życia. Brak takiego wniosku ukształtowanego w ustawie, co do podmiotu

uprawnionego do jego wniesienia, co do organu, do którego się go składa i co do

terminu wniesienia powoduje, że następuje z mocy prawa określony skutek

przejścia sędziego w stan spoczynku, bo Krajowa Rada Sądownictwa nie uzyskała

podstawy do zrealizowania swej kompetencji. Wyjątkiem, w zakresie takich

następstw prawnych, jest sytuacja określona w art. 69 § 3 u.s.p., że „W razie

niezakończenia postępowania związanego z rozpoznaniem wniosku, sędzia

pozostaje w służbie do czasu zakończenia postępowania, w tym postępowania

przed Sądem Najwyższym”.

Stanowisko Sądu Najwyższego dotyczące materialno-prawnego znaczenia

terminu do złożenia przez sędziego wniosku o wyrażenie przez Krajową Radę

Sądownictwa zgody na dalsze zajmowanie stanowiska wyrażone zostało w wyroku

Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 2003 r. III KRS 4/03 (OSNP 2004, nr 16, poz.

291).

Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 13 ust. 5 ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa oddalił odwołanie.