Legislator Case Law & Legislation
III KRS 5/12 AI generated

III KRS 5/12 · Sąd Najwyższy

Case Number III KRS 5/12
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome postanowienie

Legislator summary

AI generated

Prezesa Sądu. W okresie po 16 listopada 2010 r. korzystał z płatnego urlopu dla 2010 r. W dniu 24 maja 2011 r. lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

Legislator headnote

AI generated

art. 3984 § 1 k.p.c, art. 177 ust. 1 Konstytucji RP, art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, art. 180 ust. 3 Konstytucji RP, art. 871 k.p.c, art. 3983 § 1 k.p.c; III KRS 5/12 · Sąd Najwyższy: Prezesa Sądu. W okresie po 16 listopada 2010 r. korzystał z płatnego urlopu dla 2010 r. W dniu 24 maja 2011 r. lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

Keywords

AI generated
art. 3984 § 1 k.p.c art. 177 ust. 1 Konstytucji RP art. 77 ust. 2 Konstytucji RP art. 180 ust. 3 Konstytucji RP art. 871 k.p.c art. 3983 § 1 k.p.c

Cited Legislation

AI generated
art. 3984 § 1 k.p.c
art. 3984 § 1 k.p.c., ponieważ nie określa, czy uchwała jest zaskarżana w całości
art. 177 ust. 1 Konstytucji RP
konstytucyjnie status sędziów obejmuje, obok wynikającej z art. 177 ust.
art. 77 ust. 2 Konstytucji RP
z niego normy prawnej z regulacją art. 45 ust. 1 oraz z art. 77 ust. 2 w związku z
art. 180 ust. 3 Konstytucji RP
Stosownie do art. 180 ust. 3 Konstytucji RP ustawa powinna
art. 871 k.p.c
art. 871 k.p.c. ustanawiającym przymus adwokacko – radcowski w postępowaniu
art. 3983 § 1 k.p.c
art. 3983 § 1 k.p.c., regulującego kwestię podstaw kasacyjnych, gdyż w przypadku
art. 3983 § 3 k.p.c
Prawdą jest, że zgodnie z treścią art. 3983 § 3 k.p.c.
art. 45 Konstytucji RP
narusza konstytucyjne prawo sędziego do sądu (art. 45 Konstytucji RP) oraz prawo

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt III KRS 5/12

POSTANOWIENIE

Dnia 27 marca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Maciej Pacuda (przewodniczący)

SSN Halina Kiryło (sprawozdawca)

SSN Jerzy Kwaśniewski

w sprawie z odwołania R. K.

od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 18 listopada 2011 roku w sprawie

odmowy przeniesienia sędziego w stan spoczynku,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 27 marca 2012 r.,

oddala odwołanie.

UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia 18 listopada 2011 r. Krajowa Rada Sądownictwa postanowiła

odmówić przeniesienia sędziego R. K. w stan spoczynku.

W uzasadnieniu uchwały podano, że sędzia R. K. […] zajmuje stanowisko

sędziego Sądu Rejonowego […], w którym w latach 2002-2010 pełnił funkcję

Prezesa Sądu. W okresie po 16 listopada 2010 r. korzystał z płatnego urlopu dla

poratowania zdrowia, poprzedzonego zwolnieniem lekarskim od dnia 16 sierpnia

2010 r. W dniu 24 maja 2011 r. lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

wydał orzeczenie, w którym stwierdził, że R. K. jest „trwale niezdolny do pełnienia

obowiązków sędziego z powodu choroby lub utraty sił". Kolegium Sądu

Okręgowego na posiedzeniu w dniu 9 czerwca 2011 r. jednomyślnie negatywnie

zaopiniowało wniosek R. K. o przeniesienie w stan spoczynku. Prezes Sądu

Okręgowego przedstawił także stanowisko o braku przesłanek do uwzględnienia

wniosku. Podkreślił, że orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych nie określa przyczyny niezdolności wnioskodawcy do pełnienia

obowiązków sędziego, ani nie zawiera uzasadnienia.

Uchwałą z dnia 6 lipca 2011 r. Krajowa Rada Sądownictwa postanowiła

przeprowadzić dowód z opinii biegłych lekarzy na okoliczność stanu zdrowia

sędziego R. K.. W łącznej opinii biegłych lekarzy specjalistów z zakresu neurologii i

ortopedii jej autorzy stwierdzili u wnioskodawcy zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa

lędźwiowego. Zdaniem biegłych, zmiany te nie osiągnęły jednak takiego

zaawansowania, aby stanowić powód orzeczenia co najmniej częściowej

niezdolności do pracy opiniowanego. Z kolei

biegły

psychiatra rozpoznał u

badanego objawy zaburzenia adaptacyjnego w formie przedłużonej reakcji

depresyjnej

na

podłożu

usposabiających

cech

osobowości

mieszanej:

neurotycznej, histrionicznej, niedojrzałej. Zaburzenie ma charakter przejściowy

indukowany sytuacyjnie i przy optymalnym postępowaniu terapeutycznym rokuje

poprawę. Wobec treści opinii lekarskich o braku podstaw do przeniesienia sędziego

R. K. w stan spoczynku z uwagi na niespełnienie przesłanki trwałej niezdolności do

pełnienia obowiązków sędziego z powodu choroby lub utraty sił, zespół Krajowej

Rady Sądownictwa rekomendował Radzie nieuwzględnienie wniosku. Krajowa

Rada Sądownictwa podzielając stanowisko zespołu, podjęła zaskarżoną uchwałę.

R. K. złożył odwołanie od powyższej uchwały zarzucając: 1/ naruszenie

prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 70 § 1 ustawy z dnia 27 lipca

2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, polegającą na samodzielnym i

dowolnym ustalaniu przez Radę kryteriów, którymi kierowała się podejmując

uchwałę odmawiającą przeniesienia w stan spoczynku; przepis ten ma bowiem

charakter bezwzględnie obowiązujący i wobec spełnienia przesłanek, o jakich w

nim mowa, przeniesienie w stan spoczynku miało charakter obligatoryjny; 2/

naruszenie art. 70 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów

powszechnych,

przez

jego

niewłaściwe

zastosowanie,

prowadzące

do

stwierdzenia, że skarżący jest osobą zdolną do wykonywania służby sędziowskiej,

gdy w istocie tak nie jest; 3/ naruszenie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r.

o Krajowej Radzie Sądownictwa, polegające na: a) nierozważeniu wszechstronnie

sprawy i oparciu się na opiniach powołanych przez Radę biegłych neurologa i

ortopedy, podczas gdy byli to biegli z dziedzin medycyny nieadekwatnych dla

choroby wnioskodawcy; b) nierozważeniu wszechstronnie sprawy i pominięciu

przedłożonej przez odwołującego się dokumentacji lekarskiej, podważającej

stwierdzenia zawarte w opinii biegłych neurologa i ortopedy, a także pominięcie

przedłożonych przez niego zaświadczeń lekarza psychiatry i dwóch zaświadczeń

psychologów, potwierdzających trwałą niezdolność wnioskodawcy do sprawowania

służby; c) nierozważeniu wszechstronnie sprawy i oparciu się na opinii powołanego

przez Radę biegłego lekarza psychiatry, podczas gdy zakres zleconej temu

biegłemu

opinii

nie

obejmował

zbadania

przesłanki

zdolności

do

pracy

wnioskodawcy, a opinia nie zawiera w tym względzie jakichkolwiek ustaleń.

Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy

Krajowej Radzie Sądownictwa do ponownego rozpoznania.

W motywach odwołania podniesiono, iż przepis art. 70 § 1 Prawa o ustroju

sądów powszechnych ma charakter bezwzględnie obowiązujący, przez co

stwierdzenie zgodnie z jego wymogami trwałej niezdolność do pełnienia służby nie

pozostawia Krajowej Radzie Sądownictwa swobody co do decyzji o przeniesieniu

sędziego w stan spoczynku. Krajowa Rada Sądownictwa nie jest więc w tym

przypadku upoważniona do samodzielnego ustalania kryteriów, którymi się kieruje,

podejmując uchwałę o przeniesieniu sędziego w stan spoczynku. Zdaniem

skarżącego, nie zachodziły zatem ani przesłanki ani podstawy, które upoważniałyby

Radę do powołania biegłych lekarzy w celu „weryfikacji" zasadności stanowiska

lekarza orzecznika ZUS, wyrażonego w orzeczeniu wydanym w zgodzie z

wymogami prawa. Tym bardziej, że treść tego orzeczenia korelowała z treścią

dołączonych dokumentów lekarskich i psychologicznych, do których Rada także się

nie odniosła.

Ponadto Krajowa Rada Sądownictwa nie uwzględniła wyjaśnień, jakie

względem opinii biegłych odwołujący się zawarł w pismach z dnia 31 października

2011 r. oraz z dnia 14 listopada 2011 r. Stwierdzenia opinii biegłych neurologa i

ortopedy pozostawały bowiem w sprzeczności z wynikami obiektywnych badań

medycznych oraz treścią wypisów z leczenia szpitalnego, których kopie zostały

przedłożone Radzie. Skarżący wskazał, że nigdy nie leczył się neurologicznie,

chirurgicznie i ortopedycznie, przez co zrozumiałe jest, że biegli ci stwierdzili, iż

„brak jest przyczyn chirurgiczno-ortopedycznych i neurologicznych orzeczenia u

wnioskodawcy niezdolności do pracy". Odwołujący się od wielu lat pozostaje w

leczeniu reumatologiczym, co zresztą dostrzegli biegli postulując we wnioskach

opinii, aby stan zdrowia skarżącego ocenił specjalista adekwatnej dziedziny

medycyny, tj. reumatolog.

Krajowa Rada Sądownictwa pominęła również okoliczność, że powodem

„trwałej niezdolności do służby", o jakiej mowa w art. 70 § 1, nie musi być wyłącznie

choroba, albowiem za równorzędny powód utraty tej zdolności ustawodawca uznał

„utratę sił", a jedynym kompetentnym podmiotem do czynienia lekarskich ustaleń i

wyrażania ocen w tym względzie jest z woli ustawodawcy lekarz rzecznik Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych.

Odwołujący się podniósł także, iż od 2010 roku nieprzerwanie leczy się

psychiatrycznie. W dniu 1 stycznia 2012 r. prowadzący leczenie specjalista

stwierdził pogorszenie stanu zdrowia skarżącego i dalszą

jego niezdolność do

pracy przez następne sześć miesięcy, udzielając z tego względu stosownego

zwolnienia do dnia 30 czerwca 2012 r. Skutkować to będzie tym, że począwszy od

dnia 10 czerwca 2012 r. skarżący pozbawiony zostanie uprawnienia do pobierania

wynagrodzenia, a w ślad za tym - źródła utrzymania dla siebie i dla rodziny.

Ponadto przestanie podlegać ubezpieczeniu zdrowotnemu, gdyż pracodawca nie

będzie odprowadzał za niego składki na to ubezpieczenie.

Krajowa Rada Sądownictwa w odpowiedzi na odwołanie wniosła o jego

oddalenie. Zdaniem Rady, odwołujący się kwestionuje w istocie ustalenia faktyczne

poczynione przez Krajową Radę Sądownictwa, co wywołuje przede wszystkim

wątpliwości co do dopuszczalności zaskarżenia uchwały pod tym kątem. Ponadto

zgodnie z dyspozycją art. 38 ust. 3 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, w

sprawach wymagających wiadomości specjalnych, Rada może zwrócić się do

biegłego sądowego, instytutu naukowego lub naukowo - badawczego o wydanie

opinii. Z uprawnienia takiego Krajowa Rada Sądownictwa skorzystała w

przedmiotowej

sprawie,

ponieważ

przedstawione

przez

odwołującego

się

orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o trwałej

niezdolności do pracy na stanowisku sędziego nie zawierało uzasadnienia,

uniemożliwiając tym samym jakąkolwiek kontrolę zasadności tego orzeczenia.

Odwołujący się nie zachował też warunków formalnych odwołania (przewidzianych

dla skargi kasacyjnej). Zgodnie z art. 44 ust. 3 ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa w związku z art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 i § 3 k.p.c. odwołanie można

oprzeć wyłącznie na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego

wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie bądź naruszeniu przepisów postępowania,

jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą

odwołania nie mogą natomiast być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny

dowodów, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Z treści odwołania wynika,

że skarżący kwestionuje prawidłowość opinii sporządzanych przez biegłych

powołanych przez Krajową Radę Sądownictwa, co oznacza, że zarzuca Radzie

wadliwą ocenę dowodów. Zarzut taki wydaje się być niedopuszczalny. Ponadto w

ocenie Krajowej Rady Sądownictwa odwołanie nie spełnia warunków określonych w

art. 3984 § 1 k.p.c., ponieważ nie określa, czy uchwała jest zaskarżana w całości

czy w części, zawiera nieprawidłowo sformułowane wnioski (brak określenia, czy

skarżący wnosi o uchylenie uchwały w całości czy w części) oraz nie zostały

wskazane podstawy kasacyjne w punkcie 2 i 3 petitum odwołania.

Krajowa Rada Sądownictwa zwróciła wreszcie uwagę na rozbieżność

pomiędzy art. 73 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów

powszechnych, a art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie

Sądownictwa, w związku z czym powzięła wątpliwość co do samej dopuszczalności

wniesienia odwołania od uchwały w sprawie przeniesienia sędziego w stan

spoczynku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy odnieść się do podnoszonej przez Krajową

Radę Sądownictwa kwestii dopuszczalności przedmiotowego odwołania oraz jego

ewentualnych braków formalnych.

W tej materii wypada zauważyć, że wyniki językowej wykładni art. 44 ust. 1

ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. Nr 126, poz.

714, dale ustawa o KRS) mogą budzić wątpliwości. Przepis ten stanowi bowiem, że

uczestnik postępowania może odwołać się do Sądu Najwyższego z powodu

sprzeczności uchwały Rady z prawem, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej.

Odwołanie nie przysługuje jednak w sprawach określonych m.in. w art. 3 ust. 2 pkt

2 ustawy, a zatem w sprawach toczących się z wniosków o przeniesienie sędziego

w stan spoczynku. Przepis ten, zamieszczony w rozdziale 3 ustawy o KRS

zatytułowanym „Postępowanie przed Radą”, nie może jednak być interpretowany w

oderwaniu od przepisów pozostałych rozdziałów tego aktu, w tym rozdziału 2,

regulującego kompetencje Krajowej Rady Sądownictwa. Przepisy ustawy o KRS

dotyczące kompetencji Rady są zaś tak sformułowane, że nie stanowią

samodzielnej podstawy do określenia właściwości Krajowej Rady Sądownictwa do

rozstrzygania o konkretnych kwestiach. W świetle art. 3 ustawy o KRS kompetencje

tego organu sprowadzają się generalnie do realizacji zadań określonych w

ustawach normujących kwestie ustrojowe sądów i sędziów (ustawie - Prawo o

ustroju sądów powszechnych, ustawie - Prawo o ustroju sądów administracyjnych,

ustawie o Sądzie Najwyższym). Dopiero więc analiza unormowań ustawy o KRS

oraz wskazanych ustaw ustrojowych pozwala na prawidłowe ustalenie właściwości

Krajowej Rady Sądownictwa do podejmowania decyzji w konkretnych sprawach.

Godzi się zauważyć, że pozycję ustrojową sądów i sędziów określa przede

wszystkim Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, poświęcając temu zagadnieniu

przepisy rozdziału VIII zatytułowanego „Sądy i Trybunały". Gwarantowany

konstytucyjnie status sędziów obejmuje, obok wynikającej z art. 177 ust. 1

Konstytucji RP zasady niezawisłości i podlegania tylko ustawom oraz prawa do

warunków pracy i wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu, także

unormowaną w art. 180 ust. 1 nieusuwalność z urzędu. Stąd też zgodnie z art. 180

ust. 2 i 4 Konstytucji RP złożenie sędziego z urzędu, zawieszenie w urzędowaniu,

przeniesienie do innej siedziby lub na inne stanowisko wbrew jego woli może

nastąpić jedynie na mocy orzeczenia sądu i tylko w przypadkach wskazanych w

ustawie; ustawa określa też granicę wieku przechodzenia sędziów w stan

spoczynku. Odstępstwem od zasady nieusuwalności sędziego, mającym swoje

konstytucyjne podstawy w art. 180 ust. 3 i 5, jest możliwość przeniesienia sędziego

w stan spoczynku na skutek uniemożliwiających mu sprawowanie jego urzędu

choroby lub utraty sił (ust. 3) oraz możliwość przeniesienia sędziego do innego

sądu lub w stan spoczynku w razie zmiany ustroju sądów lub zmiany granic

okręgów sądowych (ust. 5). W pierwszym przypadku Konstytucja statuuje

ustawowy sposób określenia trybu postępowania w zakresie przenoszenia

sędziego w stan spoczynku oraz sposób odwołania się do sądu, natomiast w

drugim – zapewnia sędziemu przeniesionemu w stan spoczynku pełne uposażenie.

W przypadku sędziów sądów powszechnych sytuację prawną tej grupy

zawodowej reguluje ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów

powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm., dalej u.s.p.), która sędziom

poświęca przepisy Działu II, a w jego ramach – przepisy rozdziału 1 określające

status sędziego. Przepisy te dopełniają zaś zawarte w powołanych wyżej

unormowaniach Konstytucji kwestie dotyczące statusu sędziego, m. in. odnośnie do

przeniesienia sędziego w stan spoczynku.

Przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych normują nie tylko

warunki przechodzenia i przenoszenia sędziów w stan spoczynku, ale także

kompetencję Krajowej Rady Sądownictwa w tych sprawach, określając kwestie

wymagające decyzji tego organu oraz procedurę ich podejmowania. I chociaż u.s.p.

przewiduje różne sytuacje przejścia lub przeniesienia sędziego w stan spoczynku ,

gdyż może to nastąpić z uwagi na wiek (z mocy prawa po ukończeniu 65 roku

życia - art. 69 § 1 lub na wniosek sędziego po spełnieniu dodatkowych warunków

stażu służbowego - art. 69 § 2), albo ze względu na stan zdrowia (na wniosek

sędziego bądź na wniosek właściwego kolegium sądu, jeżeli z powodu choroby lub

utraty sił sędzia uznany został przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych za trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków sędziego - art. 70 § 1,

albo na wniosek kolegium właściwego sądu, jeżeli z powodu choroby lub płatnego

urlopu dla poratowania zdrowia sędzia nie pełnił służby przez okres roku bądź jeżeli

bez uzasadnionej przyczyny nie poddał się badaniu, o którym mowa w art. 70 § 2, a

z żądaniem badania wystąpiło kolegium sądu albo Minister Sprawiedliwości art. 71 § 1 i 2), albo na wniosek Ministra Sprawiedliwości, w razie zmiany ustroju

sądów lub zmiany granic okręgów sądowych, jeżeli został przeniesiony do innego

sądu, to w myśl art. 73 § 1 u.s.p. kompetencje Krajowej Rady Sądownictwa w tych

kwestiach są ograniczone, albowiem podejmuje ona decyzje (na wniosek sędziego,

kolegium właściwego sądu albo Ministra Sprawiedliwości) tylko w sprawach

dotyczących przeniesienia w stan spoczynku w warunkach określonych w art. 70 i

art. 71 u.s.p. W myśl art. 73 § 2 i 3 u.s.p. od decyzji tych przysługuje odwołanie do

Sądu

Najwyższego,

które

wnosi

się

za

pośrednictwem

Krajowej

Rady

Sądownictwa, w terminie miesiąca od doręczenia skarżącemu decyzji, a może je

wnieść sędzia, prezes właściwego sądu, a także kolegium sądu albo Minister

Sprawiedliwości, jeśli złożyli wniosek o przeniesienie sędziego w stan spoczynku.

Takie ukształtowanie kompetencji Rady koresponduje zaś z treścią art. 180 ust. 3

zdanie drugie Konstytucji RP, który w przypadku przeniesienia sędziego w stan

spoczynku z powodu uniemożliwiających mu sprawowanie urzędu choroby lub

utraty sił, przewiduje ustawowo określony tryb postępowania wraz z możliwością

zaskarżenia zapadłych w nim decyzji do sądu.

Zawarte w Prawie o ustroju sądów powszechnych unormowania regulujące

status sędziego, w tym także kwestie związane z przenoszeniem w stan spoczynku

oraz obowiązującej w tym zakresie procedury, pozostały niezmienione po wejściu w

życie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa z dnia 12 maja 2011 r. Z mocy art. 47

tej ustawy znowelizowano jedynie art. 70 u.s.p. poprzez dodanie do niego § 3a,

ustanawiającego prawo wniesienia sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika do

komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Należy podkreślić, że w świetle art. 13 ust. 2 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4

poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie

Sądownictwa (jednolity tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 11, poz. 67) nie było nigdy

kontestowane prawo wniesienia odwołania od uchwał Rady w indywidualnych

sprawach, w tym w sprawach o przeniesienie sędziego w stan spoczynku.

W uzasadnieniu projektu ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa z dnia 12 maja

2011 r. nie ma zapisów, które mogłyby wskazywać na to, iż zamiarem

projektodawcy było wprowadzenie zmian w stosunku do dotychczasowego stanu

prawnego w tym zakresie. Przeciwko tezie o istnieniu takiego zamiaru

ustawodawcy przemawia również przepis art. 49 obecnie obowiązującej ustawy o

KRS, który dokonując zmiany w ustawie z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie

Najwyższym (Dz. U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.) nie tylko nie ograniczył prawa

zaskarżalności do sądu uchwał Rady w sprawach o przeniesienie sędziego w stan

spoczynku, ale wręcz prawo to rozszerzył, przyznając kompetencje do wniesienia

odwołania także Kolegium Sądu Najwyższego, jeżeli to wniosek tego organu

zainicjował postępowanie w sprawie.

W świetle obowiązujących regulacji zawartych w ustawie - Prawo o ustroju

sądów powszechnych oraz ustawie o Sądzie Najwyższym, normujących status

sędziego wraz z kompetencjami Krajowej Rady Sądownictwa do podejmowania w

tych sprawach decyzji zaskarżalnych do Sądu Najwyższego, których to regulacji

ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa nie tylko nie zmienia, ale nawet w art. 44

ust. 1 zdanie pierwsze potwierdza wynikającą z tychże ustaw ustrojowych

możliwość wniesienia odwołania od uchwał Rady w indywidualnych sprawach,

trudno jest przypisać zdaniu drugiemu art. 44 ust. 1 ustawy o KRS normatywnie

zrozumiałe znaczenie. Wynikające z tego przepisu wyłączenie zaskarżalności

uchwał Krajowej Rady Sądownictwa w sprawach w nim wymienionych pozostaje w

sprzeczności z powołanymi wcześniej przepisami zarówno ustaw ustrojowych, jak i

samej ustawy o KRS.

W teorii prawa, akcentując nadrzędność wykładni językowej nad pozostałymi

rodzajami wykładni, dopuszcza się możliwość przełamywania jej wyników w drodze

wykładni

systemowej

poszczególnych

czy

rodzajów

funkcjonalnej.

wykładni

może

Owo

przełamanie

nastąpić

wówczas,

rezultatów

gdy

norma

dekodowana z przepisu w wyniku wykładni językowej nie ma należytego

uzasadnienia aksjologicznego i nie daje się pogodzić z założeniami spójnego

systemu wartości przypisywanych racjonalnemu prawodawcy (por. Z. Ziembiński:

Teoria prawa, Warszawa 1978, s. 122 – 123; K. Płeszka: Językowe znaczenie

tekstu prawnego jako granica wykładni (w:) Filozoficzno – teoretyczne problemy

sądowego stosowania prawa, red. M. Zirk – Sadowski, Łódź 1997, s. 69 i n. oraz

M. Zieliński: Wykładnia Prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki, Warszawa 2002, s.

227 i n.). Zdaniem Sądu Najwyższego, istnieje potrzeba przełamania wyników

językowej wykładni art. 44 ust. 1 zdanie drugie ustawy o KRS rezultatami

zaprezentowanej

wyżej

wykładni

systemowej

i

funkcjonalnej,

aby

nadać

dekodowanej z tego przepisu normie prawnej sens zgodny z założeniami systemu

wartości zawartego w Konstytucji RP oraz powołanych ustawach ustrojowych.

Jednakże nawet gdyby znaczenie normatywne przepisu art. 44 ust. 1 zdanie

drugie ustawy o KRS, nadane mu w drodze wykładni językowej, rzeczywiście

sprowadzało się do pozbawienie sędziego możliwości wniesienia odwołania od

decyzji Krajowej Rady Sądownictwa w sprawie o przeniesienie w stan spoczynku,

to przepis ten nie podlegałby zastosowaniu, a to wobec sprzeczności dekodowanej

z niego normy prawnej z regulacją art. 45 ust. 1 oraz z art. 77 ust. 2 w związku z

art. 180 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP. Ustawa nie może bowiem nikomu zamykać

drogi sądowego dochodzenia naruszonych wolności lub praw (art. 77 ust. 2

Konstytucji RP). W tym przypadku chodzi zaś o szczególne prawa sędziów,

konstytucyjnie gwarantowane, których ustawa zwykła nie może ograniczać ani

wykluczać. Stosownie do art. 180 ust. 3 Konstytucji RP ustawa powinna

uregulować tryb postępowania w wymienionych w tym przepisie sprawach o

przeniesienie sędziego w stan spoczynku oraz sposób odwołania się do sądu, nie

zaś wyłączać konstytucyjnie gwarantowaną zaskarżalność zapadłych w tychże

sprawach decyzji.

Przyjmując zatem dopuszczalność wniesienia odwołania od uchwały

Krajowej Rady Sądownictwa w sprawie przeniesienia sędziego w stan spoczynku,

pozostaje rozważyć spełnienie przez odwołującego się warunków formalnych

złożonego środka zaskarżenia.

Prawdą jest, że w myśl art. 44 ust. 3 ustawy o KRS do postępowania przez

Sądem Najwyższym w sprawach zainicjowanych odwołaniami od uchwał Rady

stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o skardze kasacyjnej, poza

art. 871 k.p.c. ustanawiającym przymus adwokacko – radcowski w postępowaniu

przed tym Sądem. Zastosowanie tych przepisów musi jednak uwzględniać

specyfikę unormowań ustawy o KRS oraz ustaw ustrojowych, w tym ustawy –

Prawo o ustroju sądów powszechnych. To te przepisy określają sprawy, w jakich

przysługuje odwołanie od decyzji Rady, formę owych decyzji, podmioty uprawnione

do złożenia przedmiotowego środka zaskarżenia oraz termin i tryb jego wniesienia,

wyłączając stosowanie w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania

cywilnego.

Wypada zgodzić się z tezą Krajowej Rady Sądownictwa, że w myśl art. 398 4

k.p.c. odwołanie od uchwały Rady (podobnie jak skarga kasacyjna) powinno

odpowiadać wymienionym w przepisach tego artykułu wymaganiom, dotyczącym

oznaczenia uchwały, od którego zostało wniesione, ze wskazaniem, czy jest ona

zaskarżona w całości, czy w części oraz zamieszczenia wniosku o uchylenie lub

uchylenie i zmianę uchwały, ze sprecyzowaniem zakresu żądanego uchylenia lub

zmiany. Stosując powyższe przepisy nie można jednak abstrahować od treści

samej zaskarżonej odwołaniem uchwały Rady. W sytuacji, gdy na treść tę składa

się jedno tylko rozstrzygnięcie – odmowa przeniesienia sędziego w stan spoczynku,

trudno wyodrębnić (zarówno formalnie jak i merytorycznie) jakieś części tego

rozstrzygnięcia, które stanowiłyby samodzielne przedmioty zaskarżenia i wniosku o

uchylenie lub zmianę przez Sąd Najwyższy. Z istoty tej treści uchwały wynika, że w

całości podlega ona zaskarżeniu i ewentualnemu orzeczeniu kasatoryjnemu lub

reformatoryjnemu.

Można mieć wątpliwości co do stosowanie do omawianego środka prawnego

art. 3983 § 1 k.p.c., regulującego kwestię podstaw kasacyjnych, gdyż w przypadku

odwołań od uchwał Rady podstawy te zasadniczo określone są w art. 44 ust. 1

zdanie pierwsze ustawy o KRS, który stanowi, że odwołanie można wnieść z

powodu sprzeczności uchwały z prawem, a zatem zarówno prawem materialnym

jak i przepisami postępowania. Co do przepisów postępowania, oczywistym jest, że

nie będą to przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż stosowanie

tych przepisów w postępowaniu przed Radą wyłącza art. 2 ustawy o KRS. Nie są to

również przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, albowiem z treści art. 1 tego

aktu jednoznacznie

wynika, że Kodeks postępowania cywilnego reguluje

postępowanie sądowe w wymienionych w tym przepisie kategoriach spraw, a nie

postępowanie przed innymi organami władzy państwowej, w dodatku mającymi –

jak Krajowa Rada Sądownictwa – charakter publiczny. Szczegółowe zasady

postępowania przed Radą w indywidualnych sprawach regulowały dawniej przepisy

rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 listopada 2007 r. w

sprawie szczegółowego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz

postępowania przed Radą (Dz. U. Nr 219, poz. 1623 ze zm.), wydane na podstawie

ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Rozporządzenie w części dotyczącej trybu

postępowania przed Radą utraciło jednak moc obowiązującą z dniem 2 grudnia

2010 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 listopada

2009 r., K 62/07 (Dz. U. Nr 202, poz. 1657). Wyrok ten pozbawił rozporządzenie

podstawy prawnej, jaką był art. 12 ust. 6 dawnej ustawy o KRS w części

uprawniającej Prezydenta RP do określenia, w drodze rozporządzenia, trybu

postępowania przed Radą. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, tryb postępowania

przed Radą nie mógł być uregulowany w rozporządzeniu, gdyż sprawa ta należy do

materii ustawowej. W konsekwencji tego orzeczenia, szczegółowe zasady

postępowania przed Radą zostały ostatecznie unormowane w przepisach rozdziału

3 ustawy o KRS i to one mogą stanowić punkt odniesienia dla podnoszonych w

odwołaniu od uchwał Krajowej Rady Sądownictwa zarzutów naruszenia przepisów

proceduralnych.

Prawdą jest, że zgodnie z treścią art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi

kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.

Skarżący nie może więc skutecznie powoływać się na brak wszechstronnego i

wnikliwego rozważenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,

ponieważ zakres ten nie jest objęty kognicją Sądu Najwyższego w postępowaniu

kasacyjnym. Takie stanowisko zajął również Sąd Najwyższy w postanowieniu z

dnia 23 września 2005 r., III CSK 13/05 (OSNC 2006, nr 4, poz. 76). W

uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że treść i kompozycja art. 398 3 § 3 k.p.c.

sugerują, iż chociaż generalnie dopuszczalne jest oparcie skargi kasacyjnej na

podstawie naruszenia przepisów postępowania, to jednak z wyłączeniem zarzutów

dotyczących ustalania faktów i oceny dowodów, nawet jeżeli naruszenia te mogły

mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Inaczej mówiąc, niedopuszczalne jest oparcie

skargi kasacyjnej na podstawie, którą wypełniają takie właśnie zarzuty. W sytuacji,

gdy skarga kasacyjna ogranicza się tylko do zarzutów dotyczących ustalenia faktów

lub oceny dowodów, nie wskazując na inne naruszenia prawa, jest ona

niedopuszczalna jako nieoparta na ustawowej podstawie.

Na ten aspekt problematyki wymagań formalnych odwołania od uchwał

Krajowej Rady Sądownictwa zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku

z dnia 4 kwietnia 2007 r., III KRS 5/07 (LEX nr 737273) stwierdzając, że w świetle

wcześniej prezentowanych w judykaturze poglądów (por. wyroki Sądu Najwyższego

z dnia 14 marca 2002 r., III KRS 1/02, OSNP 2002 nr18, poz. 448 i z dnia19

stycznia 2005 r., III KRS10/04, OSNP2005 nr15, poz.259) poddanie odwołania

rygorom kasacyjnym ma ten skutek, że zakres sprawowanej przez Sąd Najwyższy

kontroli zgodności z prawem zaskarżonej uchwały jest niezwykle wąski, a ponadto

strona skarżąca w postępowaniu przed Sądem Najwyższym nie może podnosić

żadnych argumentów dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych

dokonanych przez Krajową Radę Sądownictwa, ani też powoływać nowych faktów i

dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi

podstawę wydania zaskarżonej uchwały. Ponadto zastosowanie wymagań

stawianych skardze kasacyjnej do odwołania sędziego od uchwały Krajowej Rady

Sądownictwa oznacza, że Sąd Najwyższy, rozpatrując odwołanie od uchwały KRS,

nie ocenia jej merytorycznej zasadności, a jedynie poddaje kontroli jej zgodność z

prawem (legalność). Zdaniem Sądu Najwyższego rozpoznającego sprawę sygn. akt

III KRS 5/07, taka interpretacja przepisów art. 13 ust. 2 i 6 dawnej ustawy o KRS

(będącego odpowiednikiem art. 44 ust.1 i 3 obecnie obowiązującej ustawy o KRS)

narusza konstytucyjne prawo sędziego do sądu (art. 45 Konstytucji RP) oraz prawo

do zaskarżenia uchwały Krajowej Rady Sądownictwa o przeniesieniu w stan

spoczynku (art. 78 Konstytucji RP). W myśl poglądów prezentowanych w

orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (zob. wyroki z dnia 31 stycznia 2005 r.,

SK 27/03, OTK-A 2005 nr1, poz.8; z dnia 12 marca 2002 r., sygn. P 9/01, OTK ZU

2002 nr 2/A, poz. 14; z dnia 8 kwietnia 1997 r., sygn. K 14/96, OTK ZU 1997 nr 2,

poz. 16; uchwała z dnia 25 stycznia 1995 r., sygn. W 14/94), „prawo do sądu” nie

może być bowiem rozumiane jedynie formalnie, jako dostępność drogi sądowej w

ogóle, ale także materialnie, jako możliwość prawnie skutecznej ochrony praw na

drodze sądowej Ochronę taką gwarantuje jednakże tylko takie ukształtowanie

warunków realizacji tego prawa, które nie prowadzi do - pozbawionego należytego

uzasadnienia - ograniczenia możliwości merytorycznego zbadania przez sąd

zarzutów formułowanych przez skarżącego. Ograniczenie takie stoi w opozycji do wynikającej z unormowań konstytucyjnych - dyrektywy możliwie szerokiego ujęcia

spraw objętych prawem do sądu. Z prawa wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji

wynikać winna materialna i rzeczywista możliwość poszukiwania ochrony w danej

sprawie, a nie tylko formalna dostępność drogi sądowej. Jednym z elementów

konstytucyjnego prawa do sądu jest bowiem prawo do właściwej procedury przed

sądem, która gwarantować ma rzetelne i merytoryczne rozpatrzenie sprawy,

warunkujące następnie wydanie sprawiedliwego orzeczenia. Ustawowe zawężenie

przesłanek i granic rozpatrzenia sprawy przez sąd wpływa negatywnie na realizację

powyższego uprawnienia. Weryfikując regulację zawartą w przepisie art. 13 ust. 2 i

6 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa i znaczenie, jakiej nadano jej w

wymienionych wyżej orzeczeniach Sądu Najwyższego, pod kątem konstytucyjnych

wymagań wypływających z prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP), Sąd Najwyższy

rozpoznający sprawę III KRS 5/07 stwierdził, że w istocie pozbawia ona sędziego

możliwości uruchomienia procedury gwarantującej pełną merytoryczną kontrolę

sądową prawidłowości podejmowanych przez Krajową Radę Sądownictwa uchwał

o przeniesieniu w stan spoczynku. Stąd też istotne dla dopuszczalności odwołania

jest to, czy zawarte w tym środku prawnym twierdzenia wymagają odniesienia się

do reguł i sposobu postępowania przed Krajową Radą Sądownictwa w sprawie

indywidualnej, a przede wszystkim do obowiązku wszechstronnego rozważenia

wszystkich okoliczności sprawy na podstawie całego zebranego materiału

dowodowego. Natomiast odrzucenie odwołania z powodu niespełnienia wymagań

stawianych skardze kasacyjnej naruszałoby konstytucyjnie gwarantowane prawo

odwołującego się do sądu (art. 45 Konstytucji RP).

Sąd Najwyższy rozpoznający niniejszą sprawę podziela ten pogląd tym

bardziej, iż odwołujący się zarzuca przede wszystkim naruszenie prawa

materialnego przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały. Nadto w zakresie sposobu

procedowania przez Krajową Radę Sądownictwa kwestionuje nie tyle dokonaną

przez Radę ocenę wiarygodności poszczególnych dowodów, ile w ogóle

dopuszczalność

postępowania

dowodowego

na

okoliczności

stwierdzone

orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS, a także sam sposób przeprowadzenia

dowodu z opinii biegłych (niewłaściwy – z uwagi na rodzaj schorzeń odwołującego

się - dobór specjalizacji biegłych oraz nieodniesienie się biegłych i Rady do

zastrzeżeń zgłaszanych przez skarżącego pod adresem sporządzonych opinii)

oraz brak wszechstronnego rozważenia nierozważenie sprawy. Konkludując

wypada stwierdzić, że chybiona jest sugestia Krajowej Rady Sądownictwa

odnośnie niedopuszczalności przedmiotowego odwołania z powodu naruszenia

art. 3983 § 3 k.p.c.

Pozostaje zatem rozważyć zasadność samego odwołania.

Z brzmienia przepisów art. 70 u.s.p. skarżący wyprowadza wniosek o

związaniu Krajowej Rady Sądownictwa treścią orzeczenia lekarza orzecznika

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdzającego trwałą niezdolność sędziego

do pełnienia obowiązków sędziowskich. Jest to błędny pogląd. Przeniesienie

sędziego w stan spoczynku nie następuje bowiem z mocy prawa, lecz w wyniku

decyzji właściwego organu, wydanej na wniosek uprawnionego podmiotu

(sędziego, kolegium właściwego sądu albo - w przypadku prezesa sądu

okręgowego lub apelacyjnego - Ministra Sprawiedliwości). Kompetencje do jej

wydania ustawodawca w myśl art. 73 § 1 u.s.p. wiąże zaś nie z lekarzem

orzecznikiem lub komisją lekarską Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, lecz z

Krajową Radą Sądownictwa. Zasadnicze znaczenie dla nabycia przez sędziego

uprawnień w tym zakresie ma oczywiście spełnienie materialnoprawnej przesłanki,

jaką jest trwała niezdolność do pełnienia obowiązków sędziowskich z powodu

choroby lub utraty sił. Ustawa określa sposób stwierdzania tejże niezdolności

stanowiąc, iż następuje ono w drodze orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych, wydanego po przeprowadzeniu badań na żądanie

zainteresowanego sędziego lub kolegium właściwego sądu, z możliwością jego

zaskarżenia w drodze sprzeciwu do komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych i z zastrzeżeniem obciążenia Skarbu Państwa kosztami postępowania

przed organem rentowym. Warto zauważyć, że uzyskanie wspomnianego

orzeczenia lekarza orzecznika nie następuje w toku postępowania właściwego dla

ustalania niezdolności do pracy jako przesłanki nabycia prawa do świadczeń z

powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych, gdyż sędziowie nie podlegają

temu systemowi. W zakresie przeniesienia w stan spoczynku nie mają więc do nich

zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia

14 grudnia 2004 r. w sprawie orzekania o niezdolności do pracy (Dz. U. Nr 273,

poz. 2711). Wydanie przez lekarza orzecznika ZUS orzeczenia, o którym mowa w

art. 70 § 1 i 3 u.s.p. stanowi szczególne zadanie powierzone Zakładowi

Ubezpieczeń Społecznych w rozumieniu art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 13

października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z

2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), realizowane w formie cywilnoprawnej umowy

zlecenia zawartej między prezesem sądu a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych

(wyroki Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2005 r., III KRS 9/04, OSNP 2005 nr

12, poz. 183 i z dnia 10 maja 2006 r., III KRS 3/06, OSNP 2007 nr 11 – 12, poz.

177). Orzeczenie lekarza orzecznika ZUS wydane w opisanym wyżej trybie nie jest

decyzją administracyjną, korzystającą z przymiotu prawomocności i wiążącą inne

organy, w tym Krajową Radę Sądownictwa. W judykaturze podkreśla się, iż jest ono

jedynie środkiem dowodowym w postępowaniu toczącym się z wniosku

uprawnionego podmiotu o przeniesienie sędziego w stan spoczynku, a jego moc

dowodowa podlega ocenie Rady przy podejmowaniu uchwały. Oparcie się przez

nią na uzyskanym orzeczeniu lekarza orzecznika Zakładu może mieć miejsce tylko

wówczas, gdy orzeczenie to spełnia wszystkie wymagane warunki, tj. określa

przyczynę niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego i zawiera uzasadnienie,

a jego walor dowodowy jest niepodważalny (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4

kwietnia 2007 r., III KRS 5/07, LEX nr 737273; z dnia 3 lipca 2008 r., III PO 3/08,

OSNP 2009 nr 19 – 20, poz. 273; z dnia 5 listopada 2008 r., III KRS 4/08, LEX nr

658203 i z dnia 18 lutego 2010 r., III KRS 29/09, LEX nr 564900). Trafności i

aktualności powyższych poglądów nie podważa fakt nowelizacji art. 70 u.s.p.

poprzez dodanie do niego § 3a, dopuszczającego możliwość wniesienia sprzeciwu

od orzeczenia lekarza orzecznika do komisji lekarskiej ZUS. Weryfikacja orzeczenia

w tym trybie następuje z inicjatywy zainteresowanego sędziego lub kolegium

właściwego sądu, a więc tych podmiotów, które predestynowane są do wystąpienia

z wnioskiem o przeniesienie sędziego w stan spoczynku i daje tym podmiotom

szansę wyeliminowania błędnej oceny stanu zdrowia sędziego dokonanej przez

lekarza orzecznika ZUS już na tym etapie postępowania. Tak orzeczenie lekarza

orzecznika jak i wydane w wyniku sprzeciwu orzeczenie komisji lekarskiej Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych nie są jednak wiążące dla Krajowej Rady Sądownictwa i

podlegają jej ocenie w kontekście całokształtu materiału dowodowego sprawy. Na

taki charakter wspomnianych orzeczeń i możliwość ich weryfikacji przez Radę

wskazuje także regulacja art. 38 ust. 1 -3 obecnie obowiązującej ustawy o KRS. W

myśl powołanych przepisów wniosek o przeniesienie sędziego w stan spoczynku

powinien zawierać uzasadnienie, a nadto powinny być do niego dołączone

dokumenty

stwierdzające

okoliczności

stanowiące

podstawę

przeniesienia

sędziego w stan spoczynku, do których to dokumentów ustawodawca zalicza –

obok szczegółowego zestawienia okresów niepełnienia służby ze względu na

chorobę lub urlop dla poratowania zdrowia oraz zaświadczeń lekarskich i orzeczeń

dotyczących stanu zdrowia sędziego – właśnie orzeczenia lekarza orzecznika i

komisji lekarskiej ZUS. Okolicznością stanowiącą w świetle art. 70 u.s.p. podstawę

przeniesienia w stan spoczynku jest trwała niezdolność do pełnienia obowiązków

sędziego, spowodowana chorobą lub utratą sił. Natomiast orzeczenia lekarzy

orzeczników i komisji lekarskich ZUS są dokumentami, czyli środkami dowodowymi

służącymi ustaleniu tej istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.

Zważywszy, że wyjaśnienie podłoża niezdolności do pracy sędziego wymaga

wiadomości specjalnych z zakresu medycyny, ustawodawca wyposażył Krajową

Radę Sądownictwa w uprawnienie zwrócenia się o wydanie opinii do biegłych

sądowych albo instytutu naukowego lub naukowo – badawczego. W sytuacji takiej,

jaka zaistniała w rozpoznawanej sprawie, gdy przedłożone przez R. K. orzeczenie

lekarza orzecznika ZUS nie wyjaśniało, czy stwierdzona u wnioskodawcy trwała

niezdolność do służby wynika z choroby, czy z utraty sił oraz nie zwierało

uzasadnienia, słuszną była decyzja Rady o skorzystaniu z przewidzianych ustawą o

KRS środków dowodowych w postaci opinii biegłych lekarzy. Przeprowadzenie tego

dowodu nie następuje w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego,

albowiem – jak podkreślono wyżej – nie mają one zastosowania przy procedowaniu

przez Krajową Radę Sądownictwa. Powinno jednak odpowiadać standardom

proceduralnym

obowiązującym

w

praworządnym

państwie,

w

tym

także

wyznaczonym w przepisach samej ustawy o KRS. Skoro zasięgnięcie opinii

następuje wobec konieczności pozyskania przez Radę wiedzy specjalnej, istotny

jest właściwy dobór specjalności biegłych. Podstawą wydania opinii powinna być –

obok wyników bezpośrednich badań wnioskodawcy – wnikliwa analiza całej

dostępnej dokumentacji medycznej, w tym również orzeczeń lekarza orzecznika i

komisji lekarskiej ZUS. Zadaniem biegłych jest zaś odpowiedź na pytania

dotyczące istoty sprawy, czyli istnienia po stronie badanego trwalej niezdolności do

pełnienia obowiązków sędziego.

W ocenie Sądu Najwyższego Krajowa Rada Sądownictwa dopełniła

wszystkich wymagań stawianych jej przez ustawodawcę w art. 33 ust. 1 i art. 38

ust. 1 – 3 ustawy o KRS.

Przede wszystkim, jak wynika z dołączonej do akt sprawy opinii lekarskiej

poprzedzającej

wydanie

przez

lekarza

orzecznika

ZUS

kwestionowanego

orzeczenia o trwałej niezdolności do pracy R. K., główną przyczyną owej

niezdolności są - zdaniem autora orzeczenia – dolegliwości psychiczne

wnioskodawcy, a schorzenia układu ruchu wymienione zostały jedynie jako

współistniejące. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zasadnicze znaczenia

miała zatem ocena stanu zdrowia psychicznego odwołującego się i tej dokonał

biegły lekarz właściwej specjalności, tj. psychiatrii. Wydanie opinii nastąpiło po

analizie dokumentacji chorobowej i przeprowadzeniu bezpośrednich badań

Należy podkreślić,

wnioskodawcy.

że

treść

przedkładanych

przez stronę

zaświadczeń lekarskich nie wiązała biegłego, którego zadaniem było dokonanie

samodzielnej

oceny

rodzaju

i

stopnia

zaawansowania

występujących

u

odwołującego się dolegliwości. Mimo nieprecyzyjnego sformułowania przez Radę

tezy dowodowej, autor opinii wyjaśnił kwestię stanowiącą istotę sporu. Diagnozując

u badanego objawy zaburzeń adaptacyjnych w formie przedłużonej reakcji

depresyjnej

na

podłożu

usposabiających

cech

osobowości

mieszanej:

neurotycznej, histrionicznej, niedojrzałej, biegły stwierdził, że zaburzenia te mają

przejściowy charakter, indukowany sytuacyjnie i przy optymalnym postępowaniu

terapeutycznym rokują poprawę. Skoro zatem zły stan zdrowia psychicznego

wnioskodawcy nie jest utrwalony i – według autora opinii – istnieją szanse na jego

poprawę, słuszną jest konkluzja zespołu Krajowej Rady Sądownictwa oraz samej

Rady na temat braku podstaw do ustalenia trwałej niezdolności R. K. do pełnienia

obowiązków sędziego, jako przesłanki przejścia w stan spoczynku.

Nie podzielając zarzutów skarżącego, Sąd Najwyższy z mocy art. 398 14

k.p.c. w związku z art. 44 ust. 3 ustawy o KRS orzekł jak w sentencji.