III KRS 24/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III KRS 24/09

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 stycznia 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Zbigniew Korzeniowski

SSN Andrzej Wróbel

w sprawie z odwołania K. K.

od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 21 lipca 2009 r. nr […] w

przedmiocie nieprzedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu sędziego,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 14 stycznia 2010 r.,

uchyla zaskarżoną uchwałę i sprawę przekazuje Krajowej

Radzie Sądownictwa do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

Prokurator K. K. wniósł odwołanie od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z

dnia 21 lipca 2009 r., nr […], w której postanowiono, że nie zostanie on

przedstawiony Prezydentowi RP z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu

sędziego Sądu Rejonowego.

W uzasadnieniu Rada stwierdziła, że K. K. zgłosił swoją kandydaturę jako

jeden z pięciu kandydatów do obsadzenia trzech wolnych stanowisk sędziowskich

w Sądzie Rejonowym […]. Wnioskodawca urodził się 3 kwietnia 1976 r., w 2000 r.

ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie w […] uzyskując tytuł magistra prawa z

ogólną oceną bardzo dobrą, w latach 2000-2004 był zatrudniony w Oddziale ZUS

kolejno jako inspektor, starszy inspektor i specjalista, a po odbyciu aplikacji

prokuratorskiej w październiku 2004 r. złożył egzamin prokuratorski uzyskując

ocenę dobrą. Następnie był asesorem w Prokuraturze Rejonowej, a z dniem 13

grudnia 2007 r. został powołany na stanowisko prokuratora w tej Prokuraturze.

Oceniając kwalifikacje kandydata sędzia wizytator Sądu Okręgowego […]

wyraził pogląd, że może on być przydatny do zawodu sędziowskiego i pozytywnie

ocenił jego pracę jako prokuratora. Kolegium Sądu Okręgowego zaopiniowało

kandydaturę 3 głosami „za”, 1 głosem „przeciw” i 2 głosami „wstrzymującymi się”.

Na Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów Sądu Okręgowego oraz Delegatów Sędziów

Sądów Rejonowych w […] kandydat uzyskał 43 głosy „za”, 21 głosy „przeciw” oraz

14 głosów „wstrzymujących się”. Minister Sprawiedliwości pozytywnie ocenił

kandydaturę.

Rada w uzasadnieniu stwierdziła także, iż kandydat spełnia formalne warunki

ustawowe do powołania na urząd sędziego, jednakże spośród pięciu kandydatów,

którzy zgłosili się na trzy wolne stanowiska, zespół oceniający kandydatów wskazał

trzy inne osoby, które w jego ocenie posiadają wyższe od wnioskodawcy

kwalifikacje i predyspozycje do wykonywania pracy sędziego. Kandydatura K. K.

nie uzyskała w Radzie wymaganej bezwzględnej większości głosów, gdyż oddano

5 głosów „za”, 5 głosów „przeciw” oraz 3 głosy „wstrzymujące się”.

W odwołaniu zarzucono naruszenie: § 21 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta

Rzeczypospolitej z dnia 13 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego trybu

działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz postępowania przed Radą (Dz.U. Nr

219, poz. 1623) w związku z art. 12 ust. 6 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej

Radzie Sądownictwa (Dz.U. Nr 100, poz. 1082 ze zm.) przez brak uzasadnienia

prawnego i faktycznego i uniemożliwienie w ten sposób poddania uchwały kontroli

odwoławczej; art. 60 Konstytucji przez niezastosowanie jasnych i przejrzystych

zasad

oceny kandydatów oraz arbitralne

i dowolne

podjęcie

decyzji o

nieprzedstawieniu wniosku o powołanie na sędziego; art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o

KRS przez błędną interpretację kompetencji Rady wyłącznie jako uprawnienia, a

nie również obowiązku i nieprzedstawienie wniosku o powołanie na sędziego, mimo

istnienia wolnego miejsca sędziowskiego i kandydata spełniającego wymagania

formalne i merytoryczne do jego objęcia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Odwołanie jest uzasadnione. Z motywów uchwały wynika – choć nie zostało

to wprost wyrażone – że wnioskodawca spełnia wymagania do przedstawienia jego

kandydatury Prezydentowi RP z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na

stanowisku sędziego Sądu Rejonowego. Przyczyną nieprzedstawienia tego

wniosku było stanowisko zajęte przez zespół oceniający kandydatów, według

którego inni kandydaci posiadają „wyższe kwalifikacje i predyspozycje do

wykonywania

pracy

sędziego”.

Zespół

jest

wewnętrznym

organem

Rady

przygotowującym indywidualne sprawy na plenarne posiedzenie Rady i zajmującym

stanowisko co do merytorycznego załatwienia sprawy (§ 17 ust. 1 oraz § 18 ust. 3

powołanego rozporządzenia). Stanowisko zespołu stanowi propozycję dla Rady

obradującej w pełnym składzie. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały nie zostały

wykazane kryteria, które były podstawą do zajęcia stanowiska przez zespół oraz na

podstawie których Rada zaakceptowała to stanowisko. Niewskazanie tych kryteriów

uniemożliwia Sądowi Najwyższemu ocenę zgodności z prawem zaskarżonej

uchwały, co uzasadnia jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania. Sąd Najwyższy nie może bowiem – w ramach tej oceny –

zweryfikować prawidłowości doboru kryteriów oceny kandydata i sposobu ich

użycia. Stopień szczegółowości rozważań Rady może być w tym zakresie

zróżnicowany w zależności od potrzeb indywidualnej sprawy. Jeżeli jednak

kandydat uzyskuje większość głosów poparcia Kolegium Sądu Okręgowego,

bezwzględną większość głosów na Zgromadzeniu Ogólnym w Sądzie Okręgowym i

pozytywną opinię Ministra Sprawiedliwości, to niezbędne jest wskazanie, jakimi

kryteriami posługiwała się Rada wybierając na ograniczoną liczbę wolnych miejsc

sędziowskich innych kandydatów. Sąd Najwyższy uznał zatem za uzasadniony

zarzut naruszenia § 21 ust. 2 powołanego rozporządzenia, a w ten sposób doszło

do naruszenia art. 60 Konstytucji.

Zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o KRS jest nieweryfikowalny. Z

uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie wynika bowiem, ile wniosków o obsadzenie

trzech wolnych stanowisk sędziowskich w Sądzie Rejonowym zostało złożonych

Prezydentowi RP przez Radę. Odwołujący się twierdzi, że tylko dwa. Natomiast w

ujęciu teoretycznym pogląd wyrażony w odwołaniu, że na podstawie tego przepisu

w razie wolnego stanowiska sędziego Rada jest nie tylko uprawniona, ale też

zobowiązana przedstawić Prezydentowi wniosek o powołanie na sędziego

kandydata spełniającego wszelkie wymagania do objęcia tego stanowiska jest

oczywiście uzasadniony. Kompetencja bowiem to nie tylko prawo, ale także

obowiązek.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji na mocy art. 13 ust. 5 ustawy o

KRS.