III KRS 11/14 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III KRS 11/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 kwietnia 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)

SSN Bogusław Cudowski

SSN Krzysztof Staryk (sprawozdawca)

w sprawie z odwołania M. K.

od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr […] z dnia 8 października 2013 r.

w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu

na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego w P., ogłoszonym w Monitorze Polskim

z 2011 r., Nr 114, poz. 1154,

z udziałem E. L. T.

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 kwietnia 2014 r.,

oddala odwołanie.

UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia 8 października 2013 r., nr […], Krajowa Rada Sądownictwa

postanowiła: przedstawić Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem

o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego w P.

kandydaturę sędziego Sądu Rejonowego w P. - E. L. T. (pkt 1.); nie przedstawiać

Prezydentowi RP z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku

sędziego Sądu Okręgowego w P. kandydatury sędziego Sądu Rejonowego

w P. M. K. (pkt 2.). Podstawę prawną uchwały wskazano w art. 3 ust. 1 pkt 2

i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa

(Dz. U. Nr 126, poz. 714 ze zm.; dalej jako: „ustawa o KRS”).

W uzasadnieniu uchwały Krajowa Rada Sądownictwa przedstawiła, że

na jedno wolne stanowisko sędziego w Sądzie Okręgowym w P. ogłoszone

w Monitorze Polskim z 2011 r., nr 114, poz. 1154, zgłosiło się pięcioro kandydatów,

w tym sędzia Sądu Rejonowego w P. - E. L. T. oraz sędzia Sądu Rejonowego

w P. M. K..

Uchwałą z dnia 8 stycznia 2013 r., nr […], KRS postanowiła przedstawić

Prezydentowi RP z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku

sędziego Sądu Okręgowego w P. kandydaturę sędzi E. L. T.. Od powyższej

uchwały Krajowej Rady Sądownictwa wniosła odwołanie do Sądu Najwyższego

sędzia M. K.. Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2013 r., III KRS 203/13, Sąd Najwyższy

uchylił uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa nr […] z dnia 8 stycznia 2013 r.

w części odnoszącej się do M. K. oraz E. L. T. i w tym zakresie przekazał sprawę

Radzie do ponownego rozpoznania. W wyroku III KRS 203/13 Sąd Najwyższy

uznał za zasadne zarzuty skarżącej związane z pominięciem w ocenie jej

kandydatury opinii Kolegium i Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Okręgowego

w P..

Krajowa Rada Sądownictwa – realizując wskazania zawarte w powołanym

wyroku

Sądu

Najwyższego

III

KRS

203/13

–

postępowanie

nominacyjne

na

wolne

stanowisko

ponownie

przeprowadziła

sędziowskie

w

Sądzie

Okręgowym w P., ogłoszone w Monitorze Polskim z 2011 r., nr 114, poz. 1154,

w stosunku do kandydatur sędzi E. L. T. oraz sędzi M. K..

Zespół członków Krajowej Rady Sądownictwa na posiedzeniu w dniu

9 września 2013 r. odbył rozmowę z Prezesem Sądu Okręgowego w P. SSO P. H..

Następnie zespół na posiedzeniu w dniu 7 października 2013 r. przeprowadził

głosowanie nad rozpatrywanymi kandydaturami: obie kandydatki otrzymały taką

samą liczbę głosów: 2 głosy „za”, przy braku głosów „przeciw” i 2 głosach

„wstrzymujących się”. Z uwagi na ten wynik głosowania zespół członków KRS

postanowił nie rekomendować Radzie żadnej z kandydatek na wolne stanowisko

sędziowskie w Sądzie Okręgowym w P..

Krajowa Rada Sądownictwa podkreśliła, że procedura wyboru kandydata

na urząd sędziego ma charakter konkursowy; Rada ma za zadanie wybrać

najlepszego spośród bardzo dobrych i dobrych kandydatów w granicach

swobodnego uznania i z poszanowaniem przepisów prawa. Krajowa Rada

Sądownictwa

stwierdziła,

że

po

wszechstronnym

rozważeniu

całokształtu

okoliczności sprawy i uwzględnieniu kryteriów wynikających z ustawy o KRS

uznała, że w obecnej procedurze nominacyjnej E. L. T. jest lepszą kandydatką

na wolne stanowisko sędziego w Sądzie Okręgowym w P.. Uzasadniając swoje

stanowisko Rada przedstawiła, że uwzględniła całą dokumentację zgromadzoną

w sprawie; w szczególności wzięła pod uwagę głosowanie zarówno na posiedzeniu

Kolegium, jak i podczas Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Okręgowego w P.

i pomimo znacznie wyższego poparcia kandydatury M. K., która otrzymała podczas

posiedzenia Kolegium Sądu Okręgowego w P. 6 głosów „za”, przy braku głosów

„przeciw” i braku głosów „wstrzymujących się”, a Zgromadzenie Ogólne Sędziów

Sądu Okręgowego w P. oddało 30 głosów „pozytywnych”, przy 2 głosach

„negatywnych” i 5 głosach „wstrzymujących się”, (rekomendowana kandydatka

uzyskała odpowiednio na Kolegium Sądu Okręgowego w P. 3 głosy „za”,

2 głosy „przeciw” przy 1 głosie „wstrzymującym się”; Zgromadzenie Ogólne

Sędziów Sądu Okręgowego w P. oddało 13 głosów „pozytywnych”, 16 głosów

„negatywnych”, przy 8 głosach „wstrzymujących się”) – zdecydowała przedstawić

Prezydentowi

RP

z

wnioskiem

o

powołanie

na

stanowisko

sędziego

Sądu Okręgowego w P. ponownie kandydaturę E. L. T.. Krajowa Rada

Sądownictwa stwierdziła, że podejmując swoją decyzję kierowała się przede

wszystkim dobrem wymiaru sprawiedliwości. Wolny etat sędziowski w Sądzie

Okręgowym w P. jest przewidziany do wydziału cywilnego tego sądu. W związku

z tym – w ocenie KRS – należało wziąć pod uwagę większe doświadczenie

w dziedzinie

prawa

Rekomendowana

cywilnego,

kandydatka

które

bezsprzecznie

dysponuje

posiada

kilkunastoletnim

E.

L. T..

doświadczeniem

orzeczniczym w wydziale cywilnym. Od czasu asesury (od 1999 r.) orzeka

nieprzerwanie

w

wydziale

cywilnym,

zarówno

w

pierwszej

instancji

(sądy rejonowe), jak i w instancji odwoławczej (sąd okręgowy) w każdej kategorii

spraw (C, Cupr, Co, Ns, Nc, Cps). Kandydatka ta wykazała się rzetelnością

i terminowością podejmowanych czynności. Wnikliwie, dokładnie i sprawnie

rozpoznaje sprawy. Prezentuje bardzo dobry poziom orzecznictwa i ma opanowany

warsztat sędziowski, na który składa się bardzo dobra znajomość i duża

umiejętność stosowania przepisów prawa materialnego i procesowego, a także

odpowiednia metodyka pracy. Umiejętnie panuje nad przebiegiem posiedzeń

i czynności, jest do nich należycie przygotowana.

W ocenie KRS sędzia M. K. ma zdecydowanie mniejsze doświadczenie

orzecznicze w sprawach cywilnych – co prawda od 2007 r. orzekała w połowie

wymiaru zadań w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich Sądu Rejonowego, a przez rok

od lutego 2012 r. (do lutego 2013 r.) w Wydziale Cywilnym Sądu Okręgowego,

jest to jednak zdecydowanie krótszy okres kontaktu ze sprawami cywilnymi,

niż w przypadku rekomendowanej kandydatki. Sędzia M. K. nie ma ponadto

wystarczającego doświadczenia w rozpoznawaniu spraw cywilnych w trybie

nieprocesowym (Ns), którym dysponuje rekomendowana kandydatka, co jest

bardzo przydatne w Wydziale Cywilnym Odwoławczym Sądu Okręgowego.

KRS stwierdziła, że przy podejmowaniu swojej decyzji kierowała się przede

wszystkim ocenami kwalifikacyjnymi oraz doświadczeniem zawodowym obydwu

kandydatek; uwzględniła kwalifikacje, umiejętności, doświadczenie i wiedzę

w zakresie prawa cywilnego, mniejsze znaczenie przypisując wynikom głosowania

na Kolegium i Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów. W ocenie KRS obydwa te ciała

mają kompetencje wyłącznie opiniodawcze. Nie oceniają, a jedynie opiniują

kandydatów. Ostateczna ocena należy do Krajowej Rady Sądownictwa, która

ponosi odpowiedzialność za ostatecznie dokonany wybór kandydata na wolne

stanowisko sędziowskie; Rada ma za zadanie wybrać kandydata najbardziej

przydatnego na wolne do obsadzenia miejsce sędziego; wyboru tego dokonuje

po starannym rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy.

Krajowa Rada Sądownictwa wzięła także pod uwagę rozmowy członków

zespołu KRS z sędziami biorącymi udział w niniejszej procedurze konkursowej,

którzy zaprezentowali swoje kandydatury i przedstawili między innymi motywy

ubiegania się o stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w P.. Rada uwzględniła

także rozmowę członków zespołu z Prezesem Sądu Okręgowego w P..

Powyżej przedstawione okoliczności spowodowały, że na posiedzeniu Krajowej

Rady Sądownictwa w dniu 8 października 2013 r. kandydaturze sędzi E. L. T.

udzielono poparcia bezwzględną większością głosów: oddano 14 głosów „za”,

nie oddano głosów „przeciw”, przy 1 głosie „wstrzymującym się”; kandydatura

sędzi M.

K. nie

uzyskała

wymaganej

bezwzględnej

większości

głosów:

oddano 2 głosy „za”, 4 głosy „przeciw”, przy 9 głosach „wstrzymujących się”.

Odwołanie od powyższej uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, nr […],

wniosła sędzia M. K. domagając się uchylenia zaskarżonej uchwały i przekazania

sprawy Krajowej Radzie Sądownictwa do ponownego rozpoznania.

Odwołująca się zarzuciła zaskarżonej uchwale sprzeczność z prawem,

w szczególności z:

1) art. 2, art. 32 i art. 60 Konstytucji RP przez niezastosowanie przez

Krajową Radę Sądownictwa przy ocenie kandydatów na stanowisko sędziego Sądu

Okręgowego w P. reguł i kryteriów awansu, które odpowiadałyby zasadom

równego dostępu do służby publicznej, równego traktowania oraz zasadom

demokratycznego państwa prawa urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości

społecznej, w wyniku czego kandydatura odwołującej się nie została przedstawiona

Prezydentowi RP w wnioskiem o powołanie na wolne stanowisko sędziowskie;

2) art. 33 ust. 1 i art. 35 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o KRS przez

dokonanie oceny kandydatury odwołującej się:

- z pominięciem bardzo dobrej oceny kwalifikacji dokonanej przez sędziego

wizytatora – SSO A. L. oraz opinii Prezesa Sądu Rejonowego w P. i opinii Ministra

Sprawiedliwości;

- z pominięciem pozytywnych opinii Kolegium Sądu Okręgowego w P.

i Zgromadzenia Ogólnego Sędziów tego Sądu;

- w oparciu o niejasne i niejednakowe dla wszystkich osób uczestniczących

w konkursie kryteria oceny kwalifikacji;

- z przekroczeniem granic swobodnego uznania przez przyjęcie, że ocena

kwalifikacji odwołującej się sporządzona przez sędziego wizytatora – SSO A. L.

była jedynie dobra, gdy tymczasem ocena ta była bardzo dobra i identyczna

z oceną kandydatki rekomendowanej przez Radę, a sędzia wizytator nie stwierdził

„uchybień oraz niepoprawnych sformułowań orzeczeń”, na które powołuje się

w uzasadnieniu uchwały Krajowa Rada Sądownictwa, a także przez bezzasadne

przyjęcie, że etat w Sądzie Okręgowym w P. przewidziany jest do II Wydziału

Cywilnego – Odwoławczego, gdy tymczasem etat ten jest przewidziany

do I Wydziału Cywilnego, w którym sędziowie rozpoznają sprawy w pierwszej

instancji.

W

odpowiedzi

na

odwołanie

Krajowa

Rada

Sądownictwa

wniosła

o oddalenie odwołania w całości.

E. L. T. w odpowiedzi na odwołanie wniosła o jego oddalenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kompetencje Krajowej Rady Sądownictwa – konstytucyjnego organu

stojącego na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów (art. 186

oraz art. 187 Konstytucji RP) – zostały określone w obecnie obowiązującej ustawie

z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa. Zgodnie z art. 3 ust. 1

pkt 1 tej ustawy do kompetencji Rady należy między innymi rozpatrywanie i ocena

kandydatów do pełnienia urzędu na stanowiskach sędziowskich w sądach

powszechnych. W świetle art. 44 ust. 1 ustawy o KRS kognicja Sądu Najwyższego

do oceny uchwał Krajowej Rady Sądownictwa obejmuje badanie, czy uchwała

nie pozostaje w sprzeczności z prawem. Sąd Najwyższy nie jest właściwy

dla dokonania wyboru najlepszego kandydata spośród osób starających się

o stanowisko

sędziego.

Taka

kompetencja

jest

domeną

Krajowej

Rady

Sądownictwa, natomiast weryfikacja rozstrzygnięć Rady przez Sąd Najwyższy

polega zasadniczo na kontroli zachowania przewidzianej procedury (por. wyroki

Sądu Najwyższego: z dnia 15 lipca 2009 r., III KRS 7/09 i III KRS 11/09,

niepublikowane,

oraz z dnia 20

października

2009

r., III KRS

13/09,

Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2011 nr 11, poz. 93).

W konsekwencji

określonego

ukształtowania

kognicji

Sądu

Najwyższego

w zakresie kontroli postępowania dotyczącego przedstawienia Prezydentowi

Rzeczypospolitej Polskiej wniosku o powołanie sędziego, kontrola sądowa

obejmuje w szczególności badanie, czy w danym postępowaniu zachowane zostały

właściwe kryteria oceny zgłaszających się kandydatów oraz czy przeprowadzono

wymagane czynności organów sądowych. Analiza tego, czy uchwała nie pozostaje

w sprzeczności z prawem, dotyczy w szczególności przestrzegania przez Radę

ustawowych warunków powoływania na stanowisko sędziego, określonych

w ustawie – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz reguł proceduralnych

obowiązujących w postępowaniu przed tym organem, określonych zwłaszcza

w rozdziale 3 ustawy o KRS, w szczególności zaś w art. 33, art. 35 oraz w art. 44

powołanej ustawy.

Stosownie do art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie

Sądownictwa uczestnik postępowania przed Krajową Radą Sądownictwa może

odwołać się do Sądu Najwyższego z powodu sprzeczności uchwały Rady

z prawem. Rozpoznanie odwołania następuje przy zastosowaniu przepisów

Kodeksu postępowania cywilnego o skardze kasacyjnej (art. 44 ust. 3 tej ustawy).

Określenie sprzeczności uchwały Rady z prawem, która może stanowić podstawę

jej weryfikacji przez Sąd Najwyższy powinno – najogólniej rzecz biorąc –

uwzględniać dwa aspekty. Pierwszy dotyczy konstytucyjnie (art. 186 i 187

Konstytucji RP) i ustawowo (por. w szczególności art. 3 ustawy o Krajowej

Radzie Sądownictwa) określonej kompetencji Krajowej Rady Sądownictwa, że

do kompetencji Rady należy między innymi rozpatrywanie i ocena kandydatów

do pełnienia urzędu na stanowiskach sędziowskich w sądach powszechnych.

Jest to kompetencja należąca wyłącznie do Krajowej Rady Sądownictwa, której

Rada nie traci ze względu na przewidziany tryb odwoławczy od jej uchwał, a z kolei

rozpatrując odwołanie Sąd Najwyższy nie przejmuje kompetencji i związanej z nią

odpowiedzialności za przedstawienie Prezydentowi RP wniosków o powołanie

sędziów. Drugi aspekt, zresztą ściśle uzależniony od pierwszego, wiąże się

z zasadami postępowania przed Sądem Najwyższym, według reguł postępowania

kasacyjnego. W postępowaniu tym nie prowadzi się postępowania dowodowego,

gdyż wyjaśnienie istotnych okoliczności już zostało zakończone w postępowaniu

przed Radą (por. art. 39813 § 2 k.p.c.). Zarzucona w odwołaniu sprzeczność

z prawem odnosi się – jak wynika to wprost z art. 44 ust. 1 ustawy o Krajowej

Radzie Sądownictwa – do uchwały Rady. Ponieważ chodzi o sprzeczność

z prawem uchwały Rady, to jeżeli zarzucona sprzeczność odnosiłaby się

do przepisów postępowania (por. druga podstawa skargi kasacyjnej z art. 3983 § 1

pkt 2 k.p.c.) to powinna wskazać tylko takie uchybienia, które mogły mieć istotny

wpływ na

zawarte w uchwale

Rady rozstrzygnięcie.

Jeżeli zaś chodzi

o sprzeczność z prawem materialnym, polegającą – jak to wynika z art. 3983 § 1

pkt

k.p.c.

–

na

błędnej

wykładni

lub

niewłaściwym

zastosowaniu,

to odwołanie powinno wskazywać przepis (przepisy), który rozstrzygnięcie uchwały

Rady narusza.

Rozpatrzenie według powyższych założeń wszystkich zarzutów odwołania

M. K. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 8 października 2013 r.,

Nr […], nie ujawniło sprzeczności z prawem zaskarżonej uchwały Rady.

Art. 33 ust. 1 ustawy o KRS zobowiązuje Krajową Radę Sądownictwa, aby

przed podjęciem uchwały w indywidualnych sprawach należących do jej

kompetencji, wszechstronnie rozważyła sprawę, na podstawie udostępnionej

dokumentacji oraz wyjaśnień uczestników postępowania lub innych osób, jeśli

zostały złożone. Z treści tego przepisu, przy uwzględnieniu zasad ogólnie

przyjętych w działaniu organów państwa w demokratycznym państwie prawnym

(art. 2 Konstytucji RP) wynika zatem obowiązek wszechstronnego rozpatrzenia

i oceny

przez

Radę

kandydatów

do

pełnienia

urzędu

na

stanowiskach

sędziowskich, a jego naruszenie może polegać na pominięciu istotnych

dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wynikających z owej dokumentacji

lub wyjaśnień,

albo

dokonaniu

ustaleń sprzecznych

z tymże

materiałem.

Przepis art. 35 ust. 2 ustawy o KRS stanowi natomiast, że przy ustalaniu kolejności

kandydatów na liście zespół kieruje się przede wszystkim oceną kwalifikacji

kandydatów, a ponadto uwzględnia: 1) doświadczenie zawodowe, opinie

przełożonych, rekomendacje, publikacje i inne dokumenty dołączone do karty

zgłoszenia; 2) opinie kolegium właściwego sądu oraz ocenę właściwego

zgromadzenia ogólnego sędziów. Warto w tym miejscu zauważyć, że ów katalog

(adresowany w pierwszej kolejności do zespołu Rady przy sporządzaniu listy

rekomendowanych kandydatów, a w dalszej również do Rady podejmującej

uchwałę) nie ma wyczerpującego charakteru i - poza wyeksponowaniem oceny

kwalifikacji kandydatów - w żadnym razie nie hierarchizuje kolejnych przymiotów,

którymi powinna odznaczać się osoba ubiegająca się o to stanowisko.

Ustawodawca nie zastosował też w art. 35 ust. 2 ustawy o KRS „gradacji

kryteriów”. Wszystkim kryteriom – poza oceną kwalifikacji kandydatów – przypisał

bowiem takie samo znaczenie. Co do samych kwalifikacji kandydatów należy

z kolei podkreślić, że wymieniony przepis nie precyzuje tego pojęcia. Z pewnością

jednak nie można utożsamiać owych kwalifikacji tylko z wymaganiami stawianymi

kandydatom w przepisach ustawy o ustroju sądów powszechnych, gdyż te

wyznaczają jedynie minimum standardów dla osoby ubiegającej się o stanowisko

sędziego. Chodzi więc raczej o uwzględnienie w ocenie kandydatów – poza owym

ustawowym minimum – dodatkowych elementów składających się na teoretyczne

i praktyczne umiejętności potrzebne do wykonywania tego zawodu, jak np. wyniki

ukończenia studiów i egzaminu sędziowskiego, uzyskane stopnie naukowe,

ukończone studia podyplomowe i szkolenia, reprezentowana w toku wykonywania

dotychczasowej pracy i analizowana przez sędziów wizytatorów oraz przełożonych

wiedza prawnicza, sposób organizowania pracy i wywiązywania się z obowiązków.

W wyroku z dnia 17 sierpnia 2010 r., III KRS 10/10 – LEX nr 678015,

Sąd Najwyższy wyraził stanowisko, zgodnie z którym żadne z kryteriów przyjętych

przez KRS przy ocenie kandydatów do pełnienia urzędu sędziego nie ma

charakteru decydującego, ani też nie jest koniecznie wymagane uszeregowanie

kandydatów w oparciu o każde z nich. Decyduje ocena całościowa wynikająca

z łącznego zastosowania tych kryteriów.

Zaskarżona

przez

odwołującą

się

uchwała

KRS,

w

ocenie

Sądu

Najwyższego, respektuje tak rozumiane regulacje zawarte w obu omówionych

przepisach, to jest w art. 33 ust. 1 i art. 35 ust. 2 ustawy o KRS.

Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały Krajowej Rady Sądownictwa nr […]

wynika, że Krajowa Rada Sądownictwa, rozpatrując i oceniając kandydatury

zgłoszone na wolne stanowisko sędziowskie w Sądzie Okręgowym w P.,

dysponowała

kompletną

dokumentacją

dotyczącą

osób

biorących

udział

w konkursie. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika tryb procedowania przez

Radę oraz to, że Krajowa Rada Sądownictwa, rozpatrując kandydatury na wolne

stanowisko sędziowskie w Sądzie Okręgowym w P. wzięła pod uwagę wszystkie

okoliczności dotyczące poszczególnych uczestników postępowania, rzutujące

na ocenę ich predyspozycji do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego tego

Sądu, a zwłaszcza te, o których mowa w art. 35 ust. 2 ustawy o KRS,

tj. kwalifikacje,

doświadczenie

zawodowe

kandydatów,

opinie

wizytatorów

i przełożonych, rekomendacje oraz wyniki głosowań organów sądu i samorządu

sędziowskiego. Kryteria, którymi kierowała się Rada, podejmując decyzję

o przedstawieniu Prezydentowi RP konkretnej osoby z wnioskiem o powołanie

do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego, są określone w uzasadnieniu

zaskarżonej uchwały i wynikają ze szczegółowego umotywowania przyczyn

dokonanego

wyboru.

Są

nimi

między

innymi:

oceny

kwalifikacyjne

oraz doświadczenie zawodowe obydwu kandydatek; kwalifikacje, umiejętności,

doświadczenie i wiedza w zakresie prawa cywilnego.

Krajowa Rada Sądownictwa – po wszechstronnym rozważeniu całokształtu

okoliczności sprawy – uznała, że w przedmiotowej procedurze konkursowej

najlepszą kandydatką spośród dwóch kandydatek ubiegających się o wolne

stanowisko sędziowskie w Sądzie Okręgowym w P. jest E. L. T.. W postępowaniu

konkursowym zakończonym wydaniem zaskarżonej uchwały nr […], KRS oceniając

kandydatury – rekomendowanej kandydatki oraz kandydaturę odwołującej się –

uznała, że kryterium, które przeważyło na korzyść rekomendowanej kandydatki

było większe doświadczenie w dziedzinie prawa cywilnego. Rada podkreśliła

przy tym, że w swoim wyborze uwzględniła to, że wolny etat sędziowski w Sądzie

Okręgowym

w P. jest przewidziany do wydziału cywilnego tego sądu.

Rekomendowana

kandydatka

dysponuje

kilkunastoletnim

doświadczeniem

orzeczniczym w wydziale cywilnym – od 1999 r. orzeka w wydziale cywilnym

zarówno w pierwszej instancji, jak i w instancji odwoławczej. Odwołująca się –

jak to wskazała Rada w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały – ma zdecydowanie

mniejsze doświadczenie orzecznicze w sprawach cywilnych – wprawdzie

od 2007 r. orzekała w połowie wymiaru zadań w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich

Sądu Rejonowego, a przez okres jednego roku (od lutego 2012 r. do lutego

2013 r.) w Wydziale Cywilnym Sądu Okręgowego, jest to jednak zdecydowanie

krótszy okres kontaktu ze sprawami cywilnymi, niż w przypadku rekomendowanej

kandydatki.

Nie miała miejsca – jak to twierdzi odwołanie – sytuacja, w której KRS

pominęła w oceniła kandydatury odwołującej się pozytywne opinie Kolegium Sądu

Okręgowego

P. i

Zgromadzenia

Wypada przypomnieć,

że

okoliczność

odwołującej

w

się

opinii

środowiska

Ogólnego

pominięcia

sędziowskiego

Sędziów

tego

w

kandydatury

ocenie

była

podstawą

sądu.

uznania

sprzeczności z prawem uchwały KRS z dnia 8 stycznia 2013 r., nr […],

i jej uchylenia przed Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 12 czerwca 2013 r.,

III KRS 203/13. Krajowa Rada Sądownictwa – ponownie rozpoznając sprawę

po jej uchyleniu przez Sąd Najwyższy wyrokiem III KRS 203/13 – uwzględniła

w ocenie kandydatury odwołującej się poparcie środowiska sędziowskiego.

W szczególności wzięła pod uwagę głosowanie zarówno na posiedzeniu Kolegium,

jak i podczas Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Okręgowego w P. i pomimo

znacznie wyższego poparcia kandydatury M. K., która otrzymała podczas

posiedzenia Kolegium Sądu Okręgowego w P. 6 głosów „za”, przy braku głosów

„przeciw” i braku głosów „wstrzymujących się”, a Zgromadzenie Ogólne Sędziów

Sądu Okręgowego w P. oddało 30 głosów „pozytywnych”, przy 2 głosach

„negatywnych” i 5 głosach „wstrzymujących się”, (rekomendowana kandydatka

uzyskała odpowiednio na Kolegium Sądu Okręgowego w P. 3 głosy „za”,

2 głosy „przeciw” przy 1 głosie „wstrzymującym się”; Zgromadzenie Ogólne

Sędziów Sądu Okręgowego w P. oddało 13 głosów „pozytywnych”, 16 głosów

„negatywnych”, przy 8 głosach „wstrzymujących się”) zdecydowała przedstawić

Prezydentowi RP z wnioskiem o powołanie na stanowisko sędziego Sądu

Okręgowego w P. ponownie kandydaturę E. L. T.. KRS stwierdziła, że

przy podejmowaniu swojej decyzji kierowała się przede wszystkim ocenami

kwalifikacyjnymi

oraz

doświadczeniem

zawodowym

obydwu

kandydatek;

uwzględniła kwalifikacje, umiejętności, doświadczenie i wiedzę w zakresie prawa

cywilnego, mniejsze znaczenie przypisując wynikom głosowania na Kolegium

i Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów. W ocenie KRS obydwa te ciała mają

kompetencje wyłącznie opiniodawcze. Nie oceniają, a jedynie opiniują kandydatów.

Ostateczna ocena należy do Krajowej Rady Sądownictwa.

W zaskarżonej uchwale nr […], KRS wzięła pod uwagę w swojej ocenie

poparcie

środowiska

sędziowskiego

w

odniesieniu

do

odwołującej

się,

jak i do rekomendowanej

kandydatki;

umotywowała

przy

tym,

w

ramach

wszechstronnej oceny kandydatur, dlaczego wybrała kandydatkę, która uzyskała

mniejsze poparcie środowiska sędziowskiego, wskazując przy tym, że kryterium,

które zadecydowało o wskazaniu rekomendowanej kandydatki na stanowisko

sędziowskie w wydziale cywilnym Sądu Okręgowego w P. było większe

doświadczenie w zakresie prawa cywilnego.

Krajowa Rada Sądownictwa uwzględniła w swojej ocenie odwołującej się

ocenę jej kwalifikacji sporządzoną przez sędziego wizytatora. Ma rację odwołująca

się, że w opinii o niej sporządzonej przez SSO A. L. nie znajduje się sformułowanie

o tym, że „Występujące wyjątkowo uchybienia oraz niepoprawne sformułowania

orzeczeń mogą budzić zastrzeżenia, lecz nie są rażące”. Okoliczność ta

nie zmienia jednak trafności zaskarżonej uchwały w kontekście oceny kryterium

doświadczenia orzeczniczego w zakresie prawa cywilnego obydwu kandydatek

i ostatecznej oceny – po rozważeniu całej dokumentacji zgromadzonej w sprawie -,

że większe doświadczenie w dziedzinie prawa cywilnego ma rekomendowana

kandydatka.

Nie ma racji odwołująca się, że KRS w zaskarżonej uchwale przyjęła, że

wolny etat sędziowski w Sądzie Okręgowym w P. jest przewidziany do II Wydziału

Cywilnego – Odwoławczego tego sądu. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały

wynika bowiem, że Rada oceniała – w przedmiotowej procedurze konkursowej –

„przydatność”

kandydatek

na

stanowisko

sędziego

w

wydziale

cywilnym

Sądu Okręgowego.

Zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały ocena kandydatur,

wbrew

odmiennemu

stanowisku

odwołującej

się,

jest

więc

wynikiem

wszechstronnego rozważenia przez Krajową Radę Sądownictwa wszystkich

aspektów

sprawy

i

nie

można

przypisać

jej

sprzeczności

z

prawem,

w tym zwłaszcza z art. 33 ust. 1 oraz art. 35 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o KRS.

Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wyjaśnienia dotyczące dokonanego

przez Radę wyboru innego kandydata świadczyły o tym, że o wyborze E. L. T.

na wolne stanowisko sędziowskie w Sądzie Okręgowym w P. decydowała

całościowa i wszechstronnie przeprowadzona ocena wynikająca z łącznego

zastosowania właściwych kryteriów tej oceny. Z tych samych przyczyn nie może

być uzasadniony również zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP. Nie jest zasadny

także zarzut naruszenia art. 60 Konstytucji RP. Przedmiotem ochrony wynikającej

z art. 60 Konstytucji RP jest przede wszystkim formalny aspekt dostępu do służby,

a więc związany z przestrzeganiem jednolitych kryteriów i procedur postępowania,

a nie sama ocena kwalifikacji, czy też wiarygodności danej osoby z punktu

widzenia kryteriów stosowanych w ramach tego postępowania. Z tego względu

sądowa kontrola dokonywana przez pryzmat wymienionego przepisu nie stwarza

podstaw do wkraczania w zakres kompetencji Krajowej Rady Sądownictwa,

ponieważ

mogłoby

to

oznaczać

naruszenie

konstytucyjnych

uprawnień

i kompetencji Rady wynikających z art. 179 Konstytucji RP. Ochrona sądowa

udzielana kandydatowi na określone stanowisko sędziowskie, dokonywana

przy uwzględnieniu art. 60 Konstytucji RP, powinna zatem obejmować kontrolę

postępowania przed Radą pod względem jego zgodności z prawem, a więc musi

być ograniczona do oceny zgodności z prawem zastosowanej in casu procedury

oceny kandydatury bądź kandydatur i w efekcie przedstawienia Prezydentowi RP

wniosku o powołanie lub odmowy objęcia danego kandydata takim wnioskiem.

Art. 32 ust. 1 Konstytucji RP statuuje zasadę równości wszystkich wobec prawa

i równości traktowania

wszystkich

przez władze

publiczne oraz

zakazuje

dyskryminacji w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek

przyczyny. Z tego względu kontrola sądowa postępowania przed Radą w zakresie

jej zgodności z tym przepisem powinna sprowadzać się do oceny, czy wszyscy

kandydaci uczestniczący w procedurze konkursowej byli traktowani jednakowo

oraz czy żaden z nich nie był w jakikolwiek sposób dyskryminowany.

Poddanie kontroli

sądowej

wyników

postępowania

przed

KRS

w

takiej

indywidualnej sprawie nie może natomiast oznaczać, że sąd uczestniczyłby

w decydowaniu

o

obsadzie

określonego

stanowiska

sędziowskiego.

Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wyjaśnienia Rady nie zawierały

niczego, co można by uznać za dyskryminację odwołującej się, świadczącą

o naruszeniu art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Sąd Najwyższy nie kwestionuje, że odwołująca się jest wartościowym

kandydatem na stanowisko sędziego sądu okręgowego i spełniała warunki

do objęcia tego stanowiska, jednak nie może to podważać trafności oceny

dokonanej przez Radę, której zadaniem był wybór najlepszej kandydatury spośród

2 zgłoszonych kandydatur na wolne stanowisko sędziego w Sądzie Okręgowym

w P..

Krajowa Rada Sądownictwa, rozpatrując kandydatury na wolne stanowisko

sędziowskie w Sądzie Okręgowym w P., wzięła pod uwagę wszystkie okoliczności

dotyczące poszczególnych uczestników postępowania, rzutujące na ocenę ich

predyspozycji do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego tego Sądu, a zwłaszcza

te, o których mowa w art. 35 ust. 2 ustawy o KRS, tj. kwalifikacje i doświadczenie

zawodowe

kandydatów,

opinie

wizytatorów

i

przełożonych,

rekomendacje

oraz wyniki głosowań organów sądu i samorządu sędziowskiego. Kryteria, którymi

kierowała się Rada, podejmując decyzję o przedstawieniu Prezydentowi RP

konkretnej osoby z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku

sędziego, są określone w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały i wynikają

ze szczegółowego umotywowania przyczyn dokonanego wyboru.

Zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały ocena kandydatur

jest wynikiem wszechstronnego rozważenia przez Krajową Radę Sądownictwa

wszystkich aspektów sprawy i nie można przypisać jej cech dowolności.

Wyklucza to dalszą ingerencję Sądu Najwyższego w dokonany przez Radę wybór

kandydata na wolne stanowiska sędziowskie.

Z powyższych przyczyn, wobec braku wykazania w odwołaniu naruszenia

przez Krajową Radę Sądownictwa prawa, Sąd Najwyższy orzekł stosownie

do przepisu art. 39814 k.p.c. w związku z art. 44 ust. 3 ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa.

aw