III KO 68/15 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III KO 68/15 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący)‎SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca)‎SSN Dariusz Świecki w sprawie E. C. skazanej z art. 280 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 lipca 2015 r., wniosku sygnalizacyjnego skazanej o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt II AKa 141/14, utrzymującym w mocy pkt IV wyroku Sądu Okręgowego z dnia 21 października 2013 r., sygn. akt XIV K 214/11 na podstawie art. 544 § 2 i 3 k.p.k. w zw. z art. 542 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł nie stwierdzić podstawy do wznowienia postępowania z urzędu wskazanej przez E. C.

UZASADNIENIESkazana E. C. pismem z dnia 15 lutego 2015 r. zwróciła się do Sądu Najwyższego o wznowienie z urzędu postępowania w jej sprawie oraz o uchylenie kończącego to postępowanie prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt II AKa 141/14, w części w jakiej utrzymał on w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 21 października 2013 r., sygn. akt XIV K 214/11 i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania w postępowaniu sądowym. E. C. zakwestionowała prawomocne skazanie za czyn z art. 280 § 1 k.k. popełniony w dniu 3 października 2009 r.

Nadto, w swoim piśmie wysunęła szereg zarzutów odnoszących się m. in. do wadliwej kontroli odwoławczej niezgodnej z art. 457 § 3 k.p.k., rażącej niesprawiedliwości orzeczenia, a także wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 k.p.k., która miała zaistnieć z powodu braku pełnego udziału obrońcy, a także oskarżonej w czynnościach sądowych w postępowaniu karnym, podczas gdy udział ten był obowiązkowy. Nadto skarżąca podniosła, że procedujące sądy nie zweryfikowały jej zdolności do czynności procesowych w sposób należyty i staranny, nie uwzględniając stanu zdrowia, który był – w ocenie skarżącej – okolicznością utrudniającą obronę.W pisemnym stanowisku prokurator Prokuratury Generalnej, wskazał, że w jego ocenie, w sprawie E. C. nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k., uzasadniające wznowienie z urzędu postępowania karnego na podstawie art. 542 § 3 k.p.k.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Na wstępie należy podnieść, że wznowienie postępowania z powodu uchybień określonych w art. 439 k.p.k. jest możliwe tylko z urzędu, nie zaś na wniosek strony.

Zatem, nie dysponuje ona w tym zakresie własnym wnioskiem o wznowienie postępowania ( zob. uchwała SN 7 sędziów dnia 24 maja 2005 r., I KZP 5/05, OSNKW 2005/6/48, postanowienie SN z dnia 4 listopada 2008 r., II KO 66/08, OSNwSK 2008/1/2200), jednak w oparciu o przepis art. 9 § 2 k.p.k. może złożyć wniosek sygnalizujący sądowi istnienie takiego uchybienia (zob. postanowienie SN z dnia z dnia 18 grudnia 2007 r., V KO 68/07, OSNwSK 2007/1/2880).W sprawie niniejszej skazana sprecyzowała obszar zagadnień, które jej zdaniem pozwalały na wznowienie postępowania z urzędu.

Rzecz jednak w tym, że przedstawione okoliczności nie dają podstaw do przyjęcia, że zaistniała przesłanka do wznowienia z urzędu postępowania w sprawie z powodu wystąpienia jednej z bezwzględnych przyczyn odwoławczych.Analiza akt przedmiotowej sprawy wskazuje, że skazana E. C. korzystała w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji z pomocy obrońcy z urzędu, który został jej wyznaczony na pierwszej rozprawie głównej (k. 77, 78, t. I). Obrońca w osobie adw. B. D., uczestniczyła we wszystkich terminach rozprawy prowadzonej przed Sądem Okręgowym w Gdańsku, a także brała udział w rozprawie odwoławczej przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku.

Z protokołów tych rozpraw wynika ponadto, że również E. C. była doprowadzana z Aresztu Śledczego w Gdańsku na poszczególne terminy. Co więcej, gdy na jeden z terminów omyłkowo nie wykonano zarządzenia o doprowadzeniu oskarżonej, sąd – nie przeprowadzając żadnych czynności procesowych – przerwał rozprawę i wyznaczył inny termin (k. 193-194, t. I). Oskarżona nie była jedynie obecna na rozprawie apelacyjnej. Protokół tej rozprawy wskazuje, że nie stawiła się, pomimo prawidłowego zawiadomienia o terminie (k. 297, t. II).

Do kopii akt sprawy nie załączono co prawda kopii dowodów doręczeń wezwań i zawiadomień, niemniej jak słusznie podniósł Prokurator, gdyby rzeczywiście brakowało takiego doręczenia, to fakt ten z całą pewnością zostałby podniesiony przez obrońcę oskarżonej (obecnego przecież na terminie rozprawy apelacyjnej w ramach realizacji standardu przewidzianego w art. 450 § 1 k.p.k. w zw. z art. 79 k.p.k.). Ubocznie należy jedynie podkreślić, że stosownie do dyspozycji art.450 § 2 k.p.k. udział oskarżonego w rozprawie apelacyjnej nie jest obowiązkowy, co oznacza, że jego nieobecność nawet przy braku zawiadomienia o terminie rozprawy nie jest uchybieniem o charakterze bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., lecz mieści się w obszarze przesłanki względnej określonej w art. 438 pkt 2 k.p.k.

W konsekwencji ewentualne wystąpienie tego rodzaju okoliczności nie może stanowić podstawy wznowieniowej określonej w art. 542 § 3 k.p.k.Załączone do akt kopie dokumentów nie wskazują także, aby w sprawie niniejszej doszło do zignorowania możliwości działania skazanej w warunkach art. 31 § 1 lub 2 k.k. W toku prowadzonych czynności E. C. nie sygnalizowała choroby psychicznej. Na pierwszej rozprawie głównej prowadzonej przed Sądem Okręgowym wskazała jedynie, że przebywając w areszcie korzystała z pomocy psychologicznej, co było związane ze skazaniem i odebraniem jej dziecka, jednak jak zadeklarowała „teraz jest już dobrze i nie biorę już żadnych leków” (k. 97, t.

I).Mając na uwadze wszystkie podniesione powyżej okoliczności, Sąd Najwyższy stwierdził, że wskutek wniosku sygnalizacyjnego skazanej nie ujawniły się żadne podstawy do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w stosunku do skazanej E. C..