III KO 62/23 · Sąd Najwyższy

III KO 62/23 POSTANOWIENIE Dnia 1 sierpnia 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski w sprawie zainicjowanej zażaleniem W. M. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków-Śródmieście Wschód w Krakowie z 16 września 2022 r. sygn. akt […] w przedmiocie odmowy wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 1 sierpnia 2023 r. wniosku Sądu Rejonowego w K. z 23 maja 2023 r. sygn. akt II Kp 1526/22/S, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B..

UZASADNIENIESąd Rejonowy w K. postanowieniem z 23 maja 2023 r. sygn. akt II Kp 1526/22/S, wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie przedmiotowej sprawy innemu Sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy wskazał, że w sprawie występują realnie okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków do jej obiektywnego rozpoznania przez Sąd właściwy miejscowo. Odmowa wszczęcia śledztwa dotyczyła bowiem zawiadomienia o popełnieniu przestępstw z udziałem obecnego Prezesa Sądu Okręgowego w X. dotyczących zdarzeń zaistniałych w dniu 10 czerwca 2022 r. w K., a polegających na: 1.przekroczeniu uprawnień przez funkcjonariusza publicznego w osobie sędziego Sądu Rejonowego w K., polegającego na wydaniu w sprawie o sygn. akt II W [...] postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry na okoliczność ustalenia stanu zdrowia psychicznego W.

M., jej poczytalności w chwili czynu oraz stwierdzenia, czy jest zdolna do udziału w postępowaniu przed sądem, czym działano na szkodę interesu prywatnego W. M. K., tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. 2.przekroczeniu uprawnień przez funkcjonariusza publicznego w osobie Prezesa Sądu Rejonowego w K., polegającego na wydaniu w sprawie o sygn. II W [...] zarządzenia o wyznaczeniu W. M. obrońcy z urzędu, czym działano na szkodę interesu prywatnego W. M., tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. W części motywacyjnej wniosku wskazano również, iż okoliczność objęcia prawnokarną oceną zachowania aktualnego Prezesa Sądu Okręgowego w X., który z racji pełnionej funkcji sprawuje zwierzchni nadzór administracyjny nad Sądem Rejonowym w K., stała się podstawą wyłączenia imiennie wskazanych sędziów Sądu Rejonowego w K. od orzekania w przedmiotowej sprawie postanowieniem z 7 lutego 2023 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że gdy sąd miejscowo właściwy miałby wydać orzeczenie, którego treść dotyczy prezesa oraz sędziego tego sądu, jest wysoce prawdopodobne, że pozostawienie sprawy w kognicji tego sądu prowadziłoby do pojawienia się, mających cechę racjonalności, głosów, podających w wątpliwość zdolność tego sądu do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 29 kwietnia 2022 r. sygn.

IV KO 31/22; z 10 marca 2022 r. sygn. IV KO 18/22). Zewnętrzny wizerunek funkcjonowania sądów wymaga zatem, aby unikać wszelkich sytuacji mogących stwarzać zagrożenie formułowania racjonalnych opinii, że nie tylko względy merytoryczne decydują o sposobie rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 24 maja 2013 r. sygn. II KO 23/13; z 10 maja 2018 r. sygn. III KO 41/18). Toteż należy uwzględnić wniosek złożony w trybie art. 37 k.p.k., jeżeli zachodzą uzasadnione podejrzenia, że postronny, ale i obiektywny obserwator określonego postępowania sądowego mógłby powziąć wątpliwości co do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny w sądzie pierwotnie właściwym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 2021 r. sygn.

IV KO 33/21).Mając na względzie specyficzne okoliczności tej sprawy wynikające z akt postępowania sprawdzającego, powyższą konstatację odnieść należy również do realiów niniejszej sprawy, gdyż niewątpliwie ze względu na instytucjonalne powiązanie sądu właściwego miejscowo i rzeczowo z sądem nadrzędnym i wynikający z niego wspomniany zwierzchni nadzór administracyjny przynależny jego Prezesowi nad jednostkami podrzędnymi, może w tożsamy sposób zaburzać postrzeganie przez postronnego obserwatora przestrzegania standardów swobodnego orzekania, wzbudzając w opinii publicznej uzasadnione (nawet jeśli jest ono obiektywnie nieprawdziwe) przekonania o braku warunków do rozpoznania sprawy o sygn. akt II Kp 1526/22/S w sposób obiektywny i bezstronny (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 maja 2023 r. sygn.

III KO 29/23). Stąd też, choć nie ma żadnych przesłanek, by podawać w wątpliwość niezależność i niezawisłość sędziów sądu właściwego, dla uniknięcia sytuacji mogącej wywoływać negatywną ocenę pracy wymiaru sprawiedliwości, celowym jest przekazanie sprawy do innego sądu równorzędnego.W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy zdecydował się uwzględnić wniosek złożony w trybie art. 37 k.p.k., a mając na względzie powyższe uwarunkowania procesowe, do rozpoznania sprawy wskazał sąd spoza jurysdykcji Sądu Okręgowego w X., dochodząc do wniosku, że nie ma przeszkody w postaci zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości, aby niniejsza sprawa została na etapie postępowania zażaleniowego rozstrzygnięta przez Sąd Rejonowy w B..Z uwagi na powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej postanowienia.(B.B.) [ł.n]