III KO 61/25 · Sąd Najwyższy

III KO 61/25 POSTANOWIENIE Dnia 20 maja 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie Z. K. , po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 20 maja 2025 r., wniosku Sądu Rejonowego w Końskich z dnia 7 kwietnia 2025 r., sygn. akt II K 178/25, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k., p o s t a n o w i ł : przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kielcach.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Końskich postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2025 r., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o sygn. akt II K 178/25 innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając swoje wystąpienie wskazał, że sprawa dotyczy przestępstwa spowodowania wypadku komunikacyjnego, którego popełnienie zarzucono Z. K. od kilku lat zatrudnionemu na stanowisku dyrektora tutejszego Sądu, co może budzić w odbiorze społecznym wątpliwości w zakresie bezstronnego rozpoznania sprawy przez Sąd miejscowo właściwy.Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Inicjatywa Sądu Rejonowego zasługuje na uwzględnienie.Instytucja unormowana w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątku od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i z tego względu jej zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, jeżeli przemawiają za tym istotne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości.

Jednym z nich jest autorytet wymiaru sprawiedliwości, dla kształtowania którego należy unikać sytuacji, w których rozpoznanie danej sprawy przez sąd wiązałoby się z ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby – w odczuciu społecznym – prowadzić do przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że „zewnętrzny wizerunek funkcjonowania sądów wymaga, aby unikać wszelkich sytuacji mogących stwarzać zagrożenie formułowania racjonalnych opinii, że nie tylko względy merytoryczne decydują o sposobie rozstrzygnięcia sprawy.

Toteż należy uwzględnić wniosek złożony w trybie art. 37 k.p.k., jeżeli zachodzą uzasadnione podejrzenia, że postronny, ale i obiektywny obserwator określonego postępowania sądowego mógłby powziąć wątpliwości co do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2021 r., II KO 34/21, LEX nr 3181529; zob. też: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 lipca 2019 r., V KO 71/19; LEX nr 2744156). „Jeżeli stroną procesu jest sędzia, pracownik sądu lub inna osoba, która ma ciągły bliski zawodowy, a także osobisty kontakt z sędziami - ten sąd nie powinien orzekać w sprawie.

Stanowi to przejaw dbałości o owo dobro wymiaru sprawiedliwości, jakim jest z jednej strony efektywność postępowania (…) oraz wizerunek sądu jako organu niezależnego, z którym orzekają niezawiśli sędziowie, co do których nie można czynić zarzutu, iż w swojej służbie kierują się pozamerytorycznymi kryteriami” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2021 r., III KO 28/21, LEX nr 3316994). Trafnie też Sąd Najwyższy wskazał w jednym z wcześniejszych orzeczeń, że „dobro wymiaru sprawiedliwości postrzegać należy zarówno jako potrzebę zagwarantowania warunków bezstronności orzekania, jak również utwierdzenia opinii społecznej w przekonaniu, że jedynymi względami mającymi wpływ na treść orzeczenia pozostają kryteria merytoryczne” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2024 r., I KO 73/24, LEX nr 3735529).Aprobując powyższe, ugruntowane w judykaturze zapatrywania prawne, nie podważając kompetencji Sądu Rejonowego w Końskich do obiektywnego rozpoznania niniejszej sprawy, należy uznać, że z uwagi na status zawodowy podejrzanego dla wyeliminowania jakichkolwiek wątpliwości co do bezstronności sądu orzekającego celowe stało się skorzystanie przez Sąd Najwyższy z instytucji określonej w art. 37 k.p.k.

W konsekwencji sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kielcach, którego siedziba mieści się stosunkowo niedaleko siedziby Sądu Rejonowego w Końskich.Z tych względu orzeczono jak w postanowieniu. [J.J.][a.ł] ‎