III KO 56/21 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III KO 56/21 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie z zażalenia M. B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w L. z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. akt PR 1 Ds. (…) o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 lipca 2021 r. wniosku Sądu Rejonowego w L. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Z..

UZASADNIENIE

M. B. wniósł zażalenie na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w L. z dnia 17 grudnia 2020 r., odmawiające wszczęcia śledztwa w sprawie:

1. zaistniałego w okresie od 18 stycznia 2017 r. do dnia 20 marca 2017 r. w L. przekroczenia uprawnień przez ustalonych Sędziów Sądu Rejonowego w L., w toku postępowania o sygn. akt IX W (…) tegoż Sądu, tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k.

2. zaistniałego w dniu 12 października 2017 r. w L. przekroczenia uprawnień przez ustalonego Sędziego Sądu Okręgowego w L., w toku rozpoznawania za sygn. V Ka (…) apelacji oskarżyciela posiłkowego M. B. od wyroku Sądu Rejonowego w L. o sygn. IX W (…), tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. – każdorazowo wobec stwierdzenia, iż czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.). Zażalenie to prokurator przekazał do rozpoznania właściwemu miejscowo Sądowi Rejonowemu w L., który postanowieniem z dnia 11 czerwca 2021 r., sygn. akt III Kp (…), na podstawie art. 37 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

W uzasadnieniu wskazał, że „osobami podejrzewanymi o popełnienie przestępstwa przez skarżącego są Sędziowie Sądu Rejonowego w L. oraz Sądu Okręgowego w L.”, zaś sprawa dotyczy „między innymi prawidłowości podejmowanych czynności przez orzeczników pracujących w tutejszym Sądzie jak i Sądzie Okręgowym w L.” W takim razie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 37 k.p.k., w szczególności dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za niedopuszczeniem do sytuacji, kiedy to w odbiorze powszechnym powstaną wątpliwości co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny.

W tym względzie Sąd Rejonowy powołał kilka orzeczeń Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w L. zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter przepisu art. 37 k.p.k., jako dopuszczającego możliwość odstąpienia od fundamentalnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Akcentowano również, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie tego przepisu może nastąpić m.in. wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie.

W niniejszej sprawie taki przypadek występuje. Sąd Rejonowy w L., rozpoznając sprawę z zażalenia M. B., miałby oceniać prawidłowość decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie sugerowanego przez autora zażalenia popełnienia przestępstw przez sędziów tego Sądu (w sprawie z pkt 1. jest mowa o „Sędziach Sądu Rejonowego w L.”, jednak nie ulega wątpliwości, że chodzi o Sąd Rejonowy w L., ten bowiem Sąd prowadził postępowanie w sprawie o sygn. akt IX W (…), co zresztą wynika z opisu sprawy ujętej w pkt 2.), a także sędziego Sądu Okręgowego w L., w związku z niezasadnym nadaniem M.

B. w sprawie IX W (…) statusu pokrzywdzonego i oskarżyciela posiłkowego oraz niezasadnym uznaniem w toku rozpoznawania apelacji, iż nie jest on stroną postępowania. W takim wypadku jest wysoce prawdopodobne, że pozostawienie sprawy w kognicji sądu miejscowo właściwego prowadziłoby do pojawienia się mających cechę racjonalności głosów, w pierwszej kolejności autora zażalenia, podających w wątpliwość zdolność tego sądu do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy. Zatem należy zgodzić się z Sądem Rejonowym w L., że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy przekazał sprawę położonemu poza okręgiem lubelskim Sądowi Rejonowemu w Z..