III KO 5/25 · Sąd Najwyższy

III KO 5/25 POSTANOWIENIE Dnia 15 maja 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie J. H. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 maja 2026 r. z urzędu kwestii wyłączenia SSN Zbigniewa Kapińskiego od udziału w sprawie III KO 5/25 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego od udziału w sprawie wznowieniowej III KO 5/25.

UZASADNIENIE

Pismem z dnia 7 stycznia 2025 r. obrońca J. H. zwrócił się o wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt III KK 169/23. Jako podstawę wznowieniową wskazano okoliczność, że w składzie Sądu Najwyższego zasiadali sędziowie Sądu Najwyższego powołani na swój urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2018, poz. 3). Sprawa ta została w Sądzie Najwyższym zarejestrowana w repertorium KO, pod numerem 5/25 i przydzielona do rozpoznania Sądowi Najwyższemu w składzie: SSN Zbigniew Kapiński, SSN Dariusz Kala i SSN Andrzej Tomczyk (sędzia sprawozdawca). Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt III KO 5/25 (KRI 938) Sąd Najwyższy, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. a contrario, pozostawił bez rozpoznania wniosek obrońcy J. H. – adwokata A. R. o wyłączenie SSN Zbigniewa Kapińskiego o udziału w ww. sprawie wznowieniowej.

Na mocy tego samego postanowienia Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wyłączenie od udziału w ww. sprawie SSN Zbigniewa Kapińskiego złożonego przez drugiego z obrońców J. H. – adwokata M.Z.. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2025 r., sygn. akt III KO 5/25, Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu ww. sprawy wznowieniowej SSN Dariusza Kali, złożonego przez obrońcę J. H. – adwokata A.R.. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2026 r., sygn. akt III KO 5/25 (KRI 1470), Sąd Najwyższy, uwzględniając żądanie SSN Andrzeja Tomczyka, wyłączył go od udziału w ww. sprawie wznowieniowej.Po wyłączeniu SSN Andrzeja Tomczyka, rzeczona sprawa wznowieniowa została przydzielona do rozpoznania SSN Tomaszowi Artymiukowi.

Pismem z dnia 2 marca 2026 r. SSN Tomasz Artymiuk, na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., zasygnalizował konieczność wyłączenia z mocy prawa sędziego Zbigniewa Kapińskiego od udziału w sprawie III KO 5/25. W uzasadnieniu ww. wystąpienia wskazano m.in., że mając na uwadze zasygnalizowaną w piśmie obrońcy podstawę wznowienia postępowania, zasiadanie w składzie Sądu Najwyższego - rozpoznającego zainicjowaną tym pismem sprawę wznowieniową - SSN Zbigniewa Kapińskiego, równałaby się orzekaniu przez sędziego we własnej sprawie i stanowiłby naruszenie zasady nemo iudex in causa sua.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Sygnalizacja okazała się zasadna w tym sensie, że doprowadziła do wyłączenia SSN Zbigniewa Kapińskiego od udziału w sprawie wznowieniowej III KO 5/25. Przepis art. 41 § 1 k.p.k. stanowi, iż sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Bez wątpienia sytuacja, w której sędziego Sądu Najwyższego, wyznaczonego do rozpoznania sprawy wznowieniowej, dotyczyłaby ta sama okoliczność, która została przywołana jako uzasadniająca wznowienie z urzędu postępowania w ww. sprawie, nie tylko mogłaby wywołać tak u stron, jak i w odbiorze społecznym, uzasadnione wątpliwości co do bezstronności Sądu Najwyższego, ale nadto pozostawałaby w kolizji z zakazem nemo iudex in causa sua.

Taki pogląd należy uznać za ugruntowany w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2025 r. IV KK 130/24 oraz z dnia 3 lipca 2024 r., III KO 61/24). Wzgląd na konieczność urzeczywistnienia standardu bezstronności w aspekcie obiektywnym, nakazywał zatem rozstrzygnięcie, jak w części dyspozytywnej postanowienia. [J.J.][a.ł] ‎