III KO 4/21 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III KO 4/21 POSTANOWIENIE Dnia 4 lutego 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 lutego 2021 r., ‎kwestii przyjęcia wniosku skazanego z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. R. M. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 20 stycznia 2016 r. sygn. akt II AKa (…) utrzymującego wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 31 sierpnia 2015 r., sygn. akt II K (…), na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności.

UZASADNIENIE

Skazany R. M. pismem z dnia 16 grudnia 2020 r. zwrócił się do Sądu Okręgowego w W. z wnioskiem o wznowienie postępowania w powyżej wskazanej sprawie. W lakonicznym uzasadnieniu tegoż pisma zapewnił, iż nie zabił i nie popełnił przypisanej mu zbrodni zabójstwa G. E., a także wskazał na zaistniałe w sprawie okoliczności, które – w jego ocenie – świadczą o tym, że należy „przyjrzeć się jego sprawie dokładnie i przyznać z urzędu obrońcę”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Z treści wniosku o wznowienie postępowania wynika jego oczywista bezzasadność.

Dlatego też należało odmówić jego przyjęcia bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych.W orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowane jest jednoznaczne stanowisko, że instytucja wznowienia postępowania należy do kręgu nadzwyczajnych środków zaskarżenia, których procesowe uruchomienie może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych w ustawie. Katalog okoliczności otwierających drogę do wystąpienia z inicjatywą wzruszenia prawomocnego rozstrzygnięcia zawierają przepisy art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k., art. 542 § 3 k.p.k.

Zaznaczyć przy tym należy, że w art. 545 § 3 k.p.k. ustawodawca sformułował obowiązek dokonywania kontroli wniosku o wznowienie postępowania z punktu widzenia jego ewentualnej oczywistej bezzasadności. Z brzmienia tego przepisu wynika, że sąd odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od prokuratora, obrońcy lub pełnomocnika, bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność.

Decydująca jednak jest sama treść wniosku o wznowienie, który może być oczywiście bezzasadny z różnych powodów, na co wskazuje użyte wyrażenie "w szczególności". Oczywista bezzasadność wniosku złożonego w niniejszej sprawie wynika przede wszystkim z jego treści. Taką ocenę implikuje wręcz tylko takie uzasadnienie tego wniosku, które zaprezentował skazany. A to przecież to na nim ciąży obowiązek co najmniej uprawdopodobnienia zaistnienia podstaw do wznowienia postępowania, w rozumieniu wymogów wskazanych w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego, zwłaszcza w art. 540 § 1 , 2 i 3 k.p.k. , co dopiero warunkuje możliwość wyznaczenia mu adwokata z urzędu dla sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania, bądź też sporządzenia opinii o braku podstaw do dokonania tej czynności.Przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania jest kolejnym, już szóstym, który skazany sporządził.

Wszystkie poprzednie wnioski uznano za oczywiście bezzasadne i odmówiono ich przyjęcia - w trybie art. 545 § 3 k.p.k.Zestawienie treści pisma skazanego inicjującego niniejsze postępowanie z treścią przywołanych przez niego wyroków obydwu Sądów i uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego pozwala wnioskować o tym, że skazany traktuje instytucje wznowienia postępowania jako szansę na ponowienie przeprowadzonego już w jego sprawie prawomocnie postępowania. Świadczy o tym przywoływanie przez niego (i to w sposób bardzo ogólnikowy i bez wyjaśniającej intencje argumentacji) tych okoliczności i dowodów , które były już przedmiotem oceny orzekających w sprawie sądów (np. zeznania jego zmarłej żony K.

Z., czy też przywołane przez skazanego opinie, a także kwestia „gdzie i kiedy i w jakich okolicznościach doznał G. E. obrażeń”). Dodać należy, że w apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w W. kwestionowała ona zasadność dokonanej przez ten Sąd oceny zeznań K. Z., jak też niewyjaśnienie „miejsca zbrodni”. Sąd Apelacyjny – jak wynika z treści jego rozstrzygnięcia – owych zarzutów i zgłaszanych w związku z nimi wątpliwości nie podzielił.Brak jest zatem jakichkolwiek dopuszczalnych podstaw do uznania zasadności zgłoszonego przez skazanego w przedmiotowym wniosku żądania – tym bardziej tylko w taki sposób uzasadnionego.Podkreślenia przy tym wymaga, że regulacja wstępnej kontroli wniosku o wznowienie postępowania zawarta w art. 545 § 3 k.p.k. wprowadzona została po to, aby wyeliminować konieczność przeprowadzania różnego rodzaju czynności procesowych związanych z wnioskiem, który w stopniu oczywistym nie może doprowadzić do wznowienia.

Niezasadne jest więc wyznaczanie obrońcy z urzędu, skoro skazany nie podał w swoim wniosku okoliczności, które mogłyby być rozpatrywane w płaszczyźnie podstaw wznowienia postępowania. Z tych też względów orzeczono, jak na wstępie.