III KO 30/24 · Sąd Najwyższy

III KO 30/24 POSTANOWIENIE Dnia 25 kwietnia 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Igor Zgoliński w sprawie wniosku prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków - Podgórze w Krakowie delegowanego do Prokuratury Okręgowej w Krakowie z dnia 29 grudnia 2023 r. o zastosowanie wobec X. Y. tymczasowego aresztowania na okres 14 dni od dnia zatrzymania, sygn. akt […], po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 25 kwietnia 2024 r.,inicjatywy przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zawartej w postanowieniu Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie z dnia 26 stycznia 2024 r., sygn. akt II Kp 9/24/S, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu - Sądowi Rejonowemu w Bielsku - Białej.

UZASADNIENIESąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania innemu sądowi równorzędnemu. Swoje stanowisko wywiódł z faktu, że osobą wobec której oskarżyciel publiczny wniósł o zastosowanie przedmiotowego środka zapobiegawczego jest X. Y., wieloletni kierownik Oddziału Gospodarczego sądu występującego, który stanął pod zarzutem przekroczenia uprawnień i działania na szkodę Skarbu Państwa – Sądu Rejowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie i finalnie doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w łącznej kwocie 507.536,44 zł.

Analiza więc charakteru i specyfiki sprawy uzasadnia modyfikację właściwości miejscowej sądu w trybie art. 37 k.p.k., gdyż w świetle jej realiów, orzekanie przez sąd właściwy generowałoby w opinii społecznej zarzuty o braku obiektywizmu, z uwagi choćby na fakt procedowania niejako we własnej sprawie. Zatem dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za koniecznością uniknięcia ryzyka powstania tego rodzaju zarzutu w stosunku do działalności orzeczniczej sądu występującego. W wystąpieniu zaakcentowane zostało również to, że decyzję o konieczności zastosowania art. 37 k.p.k.

Sąd Najwyższy podjął już w sprawie III KO 99/23, która obejmowała rozpoznanie środka odwoławczego na postanowienie prokuratora o żądaniu wydania rzeczy i przeszukaniu oraz na czynność przeszukania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Inicjatywa Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie okazała się zasadna. Przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości, o której mowa w art. 37 k.p.k., równoznaczna jest z dbałością o jego wizerunek w odbiorze społecznym. Jeżeli zachodzą w sprawie okoliczności, które czynią realną obawę o negatywny odbiór działalności orzeczniczej sądu właściwego miejscowo, to przekazanie sprawy w trybie powyższego przepisu okazuje się być koniecznym instrumentem, mającym tego rodzaju implikacjom zapobiegać.

Okoliczności zaprezentowane przez sąd właściwy miejscowo jak najbardziej uzasadniały zastosowanie instytucji określonej w art. 37 k.p.k. Na gruncie niniejszej sprawy aktualną pozostaje argumentacja przytoczona w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2023 r. , III KO 99/23, zgodnie z którą fakt, że podejrzanym w sprawie jest wieloletni kierownik pionu administracyjnego sądu, któremu zarzuca się działanie na szkodę jednostki Skarbu Państwa, w której był zatrudniony, a więc Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie może wywołać przekonanie u postronnego obserwatora, że sprawa nie jest rozpoznawana przez ten sąd w sposób obiektywny.

Realizację określonej w art. 37 k.p.k. przesłanki in casu utożsamiać zatem trzeba z koniecznością zagwarantowania właściwego społecznego odbioru działalności orzeczniczej sądu poprzez wykluczenie ewentualnych spekulacji, że względami mającymi wpływ na treść orzeczenia zapadłego w przedmiocie zastosowania środka zapobiegawczego pozostają kryteria pozamerytoryczne. W sprawie, w której zarzuty dotyczą pracownika sądu występującego, a sprowadzają się do działania na szkodę tej jednostki, realizacja tego warunku byłaby z pewnością utrudniona.

Tego rodzaju niezręcznych sytuacji (mogących implikować, choćby nawet nieuzasadniony negatywny społeczny wydźwięk) należy unikać poprzez dopuszczalną w ekstraordynaryjnym trybie zmianę właściwości miejscowej sądu.Mając na uwadze zaistniałe w sprawie okoliczności, celowe stało się więc przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Rejonowemu w Bielsku – Białej, którego położenie jest optymalne spośród sądów mających siedzibę poza apelacją krakowską. [PGW](r.g.) ‎