III KO 28/24 · Sąd Najwyższy

III KO 28/24 POSTANOWIENIE Dnia 13 marca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2024 r. na posiedzeniu bez udziału stron, w sprawie zażalenia A. L. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Myślenicach z dnia 22 grudnia 2023 r., w sprawie […], o odmowie wszczęcia śledztwa wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego (art. 305 § 1 i § 3 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.), wniosku Sądu Rejonowego w Chrzanowie o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi (sygn. akt II Kp 72/24), na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wadowicach.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 20 lutego 2024 r. Sąd Rejonowy w Chrzanowie zwrócił się w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi. Podniósł Sąd, że wskazanym postanowieniem prokurator Prokuratury Rejonowej w Myślenicach odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych – sędziego Sądu Rejonowego w Chrzanowie oraz prokuratorów Prokuratury Rejonowej w Chrzanowie „poprzez ukrywanie dokumentacji w postępowaniach prowadzonych p-ko A.

L. oraz pomaganie innym osobom w popełnieniu przestępstw na jego szkodę i niepodejmowanie czynności leżących w ich kompetencjach, czym działano na szkodę interesu prywatnego A. L.”. Zażalenie na to postanowienie złożył pokrzywdzony A. L. i skarga ta została przekazana do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Chrzanowie.W przekonaniu Sądu występującego z wnioskiem, rozpoznanie zażalenia przez sędziów Sądu Rejonowego w Chrzanowie, byłoby w opinii publicznej postrzegane jako okoliczność, która nie sprzyja obiektywnemu i bezstronnemu rozstrzygnięciu.

Jak podniesiono, gdyby Sąd ten miał dokonywać „w kontekście prawnokamym oceny zachowania (…) sędzi, która jest znana pozostałym pracującym tu sędziom na gruncie zawodowym i towarzyskim; jak również prokuratorów Prokuratury Rejonowej w Chrzanowie, z którymi tutejsi sędziowie mają regularny kontakt służbowy - mogłoby to wywołać negatywne następstwa odnoszące się do zewnętrznej sfery bezstronności sędziowskiej, tj. postrzegania Sądu Rejonowego w Chrzanowie jako bezstronnego przez opinię publiczną”. A zatem zdaniem tego Sądu, wskazana przesłanka przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek w/w Sądu Rejonowego jest zasadny i zasługiwał na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że zastosowanie art. 37 k.p.k. uzasadniają tylko takie konkretne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie - chociażby mylne - o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 13 lipca 1995 r., III KO 34/05, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; z dnia 17 maja 2006 r., II KO 27/06, LEX nr 186944; z dnia 26 czerwca 2007 r., II KO 36/07, LEX nr 282245).

Zewnętrzny wizerunek funkcjonowania sądów wymaga, aby unikać wszelkich sytuacji mogących stwarzać zagrożenie formułowania racjonalnych opinii, że nie tylko względy merytoryczne decydują o sposobie rozstrzygnięcia sprawy. Toteż należy uwzględnić wniosek złożony w trybie art. 37 k.p.k., jeżeli zachodzą uzasadnione podejrzenia, że postronny, ale i obiektywny obserwator określonego postępowania sądowego mógłby powziąć wątpliwości co do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu Rejonowego, że okoliczność, iż sprawa, w której toczyło się postępowanie przygotowawcze, dotyczyła prokuratorów oraz sędziego powoduje, że w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Przy dokonywaniu oceny, czy zachodzi taka sytuacja, należy mieć na uwadze całokształt okoliczności konkretnej sprawy. Występujący w sprawie kontekst sytuacyjny powoduje, że z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości jest rzeczą niepożądaną, aby w przedmiotowej sprawie orzekali sędziowie Sądu Rejonowego w Chrzanowie, chociaż Sąd Najwyższy nie ma wątpliwości, że wnioskujący Sąd rozpoznałby wniesione zażalenie obiektywnie.Mając na uwadze wskazane okoliczności, uwzględniono przedmiotowy wniosek i sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wadowicach. [PGW][ał] ‎