III KO 23/23 · Sąd Najwyższy

III KO 23/23 POSTANOWIENIE Dnia 11 maja 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie z zażalenia M. T. i C. T. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 21 grudnia 2022 r., sygn. akt II AKo 73/22 o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 maja 2023 r., żądania wyłączenia sędziego i kwestii przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 43 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku.

UZASADNIENIEPrzed uzasadnieniem powyższego rozstrzygnięcia wyjaśnić trzeba przedmiot zakończonego wydanym postanowieniem postępowania.W dniu 20 lutego 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo podpisane przez Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Szczecinie informujące o przesłaniu akt sprawy II AKo 73/22 wraz z aktami związkowymi, zażaleniem, listą sędziów oraz oświadczeniem sędzi Sądu Apelacyjnego w […] D.M. Pismo to zarejestrowane zostało w repertorium KO Wydziału III Izby Karnej Sądu Najwyższego jako wniosek o wyłączenie sędziego, przy czym nie oddaje to istoty sprawy wynikającej z następujących faktów procesowych.W dniu 10 maja 2022 r. w Sądzie Apelacyjnym w Szczecinie został zarejestrowany wniosek C.

T. i M. T. o wznowienie postępowania w sprawie V K 1167/18 Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie. W pkt 4 zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Szczecinie nakazano przedłożenie akt sprawy wszystkim sędziom orzekającym we wskazanym Sądzie „celem ewentualnego rozważenia złożenia oświadczenia w trybie art. 41 § 1 k.p.k.” W konsekwencji złożenia stosownych oświadczeń Sąd Apelacyjny w Szczecinie, postanowieniem z dnia 23 listopada 2022 r. wyłączył od rozpoznania wskazanej na wstępie sprawy 29 sędziów Sądu Apelacyjnego w Szczecinie oraz jednego sędziego delegowanego.

W dniu 21 grudnia 2022 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, orzekając w tym samym składzie, jak w orzeczeniu dotyczącym wyłączenia sędziów, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z uwagi na jego oczywistą bezzasadność. Postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniem wnioskodawców. Na k – 94 akt sprawy znajduje się oświadczenie SSA D. M., w którym domaga się ona wyłączenia jej od rozpoznania zażalenie wnioskodawców, natomiast k – 97 zawiera imienną listę sędziów orzekających w Sądzie Apelacyjnym w Szczecinie.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Stosownie do art. 42 § 4 k.p.k. w przedmiocie wyłączenia sędziego orzeka sąd, przed którym toczy się postępowanie, przy czym w składzie orzekającym nie może brać udziału sędzia, którego dotyczy wyłączenie.

W razie niemożności utworzenia takiego składu, w kwestii wyłączenia orzeka sąd wyższego rzędu. Jak wynika z akt sprawy, poza SSA D. M. od rozpoznania sprawy wyłączeni zostali wszyscy sędziowie orzekający w Sądzie Apelacyjnym w Szczecinie: albo na mocy postanowienia z dnia 23 listopada 2022 r., albo z urzędu – co odnosi się do sędziego P. Ż., który wydawał zaskarżone postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. W zaistniałej sytuacji, jedynym sądem uprawnionym do rozpoznania żądania SSA D. M. o wyłączenie jej od rozpoznania sprawy stał się Sąd Najwyższy, choć nie jest on sądem wyższego rzędu w strukturze sądownictwa powszechnego.

Należy zauważyć, że chociaż postanowieniem z dnia 23 listopada 2022 r. sędziowie wyłączeni zostali od rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania, to jest oczywiste, zważywszy także na powody wyłączenia, że musi się ono rozciągać również na kwestię udziału w rozpoznaniu zażalenia na postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku.Mimo złożonego przez SSA D.M., znajdującego oparcie w przepisie art. 42 § 1 k.p.k. żądania wyłączenia jej od udziału w sprawie, rozpoznawanie tej kwestii jest bezprzedmiotowe z uwagi na treść art. 545 § 3 k.p.k. w zw. z art. 43 k.p.k.

Z pierwszego z przywołanych przepisów wynika, że na postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania przysługuje zażalenie do tego samego sądu orzekającego w składzie trzech sędziów. Zważywszy, że sędzia D. M. jest jedynym sędzią orzekającym w Sądzie Apelacyjnym w […], który nie został wyłączony od udziału w sprawie, w Sądzie tym niemożliwe jest utworzenie zgodnego z prawem składu orzekającego do rozpoznania zażalenia. Stosownie do art. 43 k.p.k., jeżeli z powodu wyłączenia sędziów rozpoznanie sprawy w danym sądzie jest niemożliwe, sąd wyższego rzędu przekazuje sprawę innemu sądowi równorzędnemu.

W opisanej sytuacji konieczne było przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, bez potrzeby odnoszenia się do żądania wyłączenia sędziego. Ze względu na ekonomikę procesową sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku.