III KO 181/24 · Sąd Najwyższy

Obrońca skazanego M. H. w złożonej kasacji wniósł o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 4 czerwca 2024 r., sygn. akt XVII Ka 351/24, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Śremie z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt II K 370/21, wskazując, że zaskarżony wyrok wywoła nieodwracalne skutki dla skazanego M. H..Prokurator w odpowiedzi na kasację obrońcy skazanego wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Także pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej wniósł o oddalenie kasacji jako bezzasadnej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek obrońcy skazanego nie jest zasadny.W pierwszej kolejności należy odwołać się do treści art. 532 § 1 k.p.k., który wskazuje, że w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji.

Na wstępie należało zauważyć, że samo wniesienie wniosku o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem skazującym nie uzasadniało wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. W nadzwyczajnym środku zaskarżenia, wniesionym od prawomocnego orzeczenia Sądu Apelacyjnego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego skazujący dwójkę sprawców za popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. na kary m.in. pozbawienia wolności: rok i sześć miesięcy – J.

W dniu 21 maja 2024 r. do Sądu Okręgowego w Rybniku wpłynął wniosek obrońcy skazanego M. C. o wznowienie na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 lit. b k.p.k. postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Żorach z dnia 22 listopada 2016 r., w sprawie o sygn. akt II K 477/15.Sąd Okręgowy w Rybniku postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2024 r., sygn. akt VI Ko 81/24, na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. oddalił ten wniosek, stwierdzając brak podstaw do wznowienia postępowania (k. 5799).Zażalenie na to postanowienie wniósł obrońca skazanego, zarzucając orzeczeniu obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to:1/ art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez bezzasadne przyjęcie, że nie mogą być podstawą wznowienia fakty wynikające ze zgromadzonego w toku postępowania przygotowawczego materiału dowodowego, podczas gdy nowe fakty mogą wynikać z nowych dowodów, ale i z dowodów dotychczas przeprowadzonych;2/ art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez bezzasadne przyjęcie, że proponowany dowód ma mieć cechy dowodu nowego, tj. nieznanego wcześniej stronie i sądom orzekającym w sprawie, podczas gdy z aktualnego brzmienia przepisu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. nie wynika powyższe, w związku ze zmianą treści tego przepisu przez ustawę z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r., poz. 1247);3/ art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 92 k.p.k. poprzez nierozpoznanie całokształtu okoliczności sprawy, pominięcie licznych faktów i dowodów, na które wskazywał obrońca w treści wniosku o wznowienie postępowania, jak również przyjęcie, że Sąd Rejonowy w Żorach zastosował art. 57 k.k., podczas gdy nie wynika to z treści wyroku, a badanie tej kwestii powinno być przedmiotem postępowania po wznowieniu postępowania.W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i wznowienie w/w postępowania, ewentualnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Rybniku.Sąd Apelacyjny w Katowicach postanowieniem z dnia 1 października 2024 r., sygn. akt II AKz 1007/24, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.W dniu 6 listopada 2024 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego - 15 listopada 2024 r.) obrońca skazanego wystąpił o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 1 października 2024 r., sygn. akt II AKz 1007/24, utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Rybniku z dnia 6 sierpnia 2024 r., sygn. akt VI Ko 81/24 (doręczone obrońcy w dniu 3 października 2024 r.).

Obrońcy S.L. w dwóch nadzwyczajnych środkach zaskarżenia od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z 5 listopada 2025 r., niezależnie od uchybień kasacyjnych, zamieścili wnioski o wstrzymanie wykonania orzeczenia.Stwierdzić należy, że wnioski obrońców nie zasługiwały na uwzględnienie.Instytucja wstrzymania wykonania wyroku ma charakter wyjątkowy, dlatego potrzeby zastosowania wstrzymania wykonania kary nie może uzasadniać sama czynność procesowa - wniesienie kasacji. Potrzeba ta aktualizuje się dopiero wówczas, gdy charakter zarzutów kasacyjnych wskazuje na ich oczywistą zasadność, a nadto wystąpiły szczególne, wyjątkowe okoliczności pozwalające przyjąć, iż wykonanie orzeczenia mogłoby spowodować nieodwracalne, niekorzystne dla skazanego skutki.

Wyrokiem Sądu Okręgowego w W.