III KO 177/25 · Sąd Najwyższy

III KO 177/25 POSTANOWIENIE Dnia 18 grudnia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Igor Zgoliński w sprawie z zawiadomienia J.J., w przedmiocie zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa o czyn z art. 231 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu,‎w dniu 18 grudnia 2025 r.,‎wniosku Sądu Rejonowego w Oświęcimiu, ‎z dnia 29 października 2025 r., sygn. akt II Kp 459/25, w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. postanowił: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Jaworznie.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Oświęcimiu wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy zażalenia J.J. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Chrzanowie z dnia 21 sierpnia 2025 r., sygn. [...], o odmowie wszczęcia śledztwa dot. przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. innemu sądowi równorzędnemu. W motywach wystąpienia wskazał, że sprawa dotyczy bezpośrednio prokuratorów Prokuratury Rejonowej w O., którym zarzuca się popełnienie przestępstwa, a z którymi z racji rejonizacji sąd bezpośrednio współpracuje, bowiem są to czynni prokuratorzy, którzy na bieżąco reprezentują tę jednostkę prokuratury przed sądem w postępowaniach karnych, wykonawczych i innych.

Działania i zachowania tych funkcjonariuszy będą podlegały ocenie przez sąd pod kątem realizacji przez nich znamion przestępstwa. To sprawia, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy w Oświęcimiu mogłoby wywołać w społecznej świadomości przekonanie, że rozstrzygnięcia sądowe mogą być zależne od relacji zawodowych istniejących pomiędzy pracownikami wymiaru sprawiedliwości. W celu uniknięcia tego rodzaju spekulacji i podejrzeń zasadne jest więc skorzystanie z trybu określonego w art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek Sądu Rejonowego w Oświęcimiu okazał się zasadny.

Przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości, o której mowa w art. 37 k.p.k., równoznaczna jest między innymi z dbałością o właściwy odbiór zewnętrzny działalności orzeczniczej sądów. Jeżeli zachodzą w sprawie okoliczności, które czynią realną obawę ‎o negatywną społeczną ocenę kompetencji sądu właściwego miejscowo w zakresie przeprowadzenia rzetelnego postępowania, przekazanie sprawy w trybie powyższego przepisu okazuje się niezbędnym instrumentem mającym tego rodzaju implikacjom zapobiegać. Okoliczności przedstawione przez sąd właściwy miejscowo uzasadniały zastosowanie instytucji określonej w art. 37 k.p.k.

Wystąpiła bowiem podstawa do uznania, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu mogłoby realnie skutkować negatywnym wydźwiękiem w odbiorze społecznym. Kontestowana za pomocą środka odwoławczego wywiedzionego przez J.J. odmowa wszczęcia śledztwa dotyczyła bowiem działań podejmowanych przez prokuratorów Prokuratury Rejonowej w O., a zatem jednostki, którą łączy z sądem występującym ciągła współpraca. Niewątpliwie intensywne relacje zawodowe muszą przekładać się na wzajemne znajomości choćby na stopie tylko urzędowej.

Te z kolei mogą stanowić asumpt do wytworzenia się w opinii publicznej poglądu o braku bezstronności sądu właściwego przy rozpoznaniu środka odwoławczego. W takich realiach nie da się wszakże wykluczyć ewentualnych spekulacji zakładających, że względami mającymi wpływ na treść mającego zapaść orzeczenia byłyby kryteria inne aniżeli merytoryczne. W konsekwencji zasadne stało się skorzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k., sprowadzającej się do zmiany właściwości miejscowej sądu. Sprawę należało w konsekwencji przekazać do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, wolnemu od tego rodzaju zawiłości, to jest Sądowi Rejonowemu w Jaworznie. [WB][r.g.] ‎