III KO 147/24 · Sąd Najwyższy

III KO 147/24 POSTANOWIENIE Dnia 14 listopada 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie zażalenia osób zawiadamiających o popełnieniu przestępstwa B. U. i W. U. na postanowienie z dnia 20.10.2023 roku o odmowie wszczęcia śledztwa zatwierdzone przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Dębicy w dniu 26.10.2023 r., sygn. akt […] po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 listopada 2024 r.,‎wniosku Sądu Rejonowego w Strzyżowie zawartego w postanowieniu z dnia 9 września 2024 r., sygn. akt II Kp 170/23, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemuw Dąbrowie Tarnowskiej.

UZASADNIENIE

Prokuratura Rejonowa w Dębicy skierowała do Sądu Rejonowego w Strzyżowie zażalenie, które zostało złożone przez B. U. i W. U. na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w związku z zawiadomieniem złożonym przez B. U. i W. U. o popełnieniu przestępstwa przez X. Y. sędzię Sądu Rejonowego w Strzyżowie (aktualnie w stanie spoczynku), tj. o przekroczenia i niedopełnienia obowiązków służbowych w związku z wydaniem wyroku w sprawie I C 11/19, stanowiącym tytuł wykonawczy w postępowaniu egzekucyjnym Km […] przez Komornik przy Sądzie Rejonowym w Strzyżowie X.1 Y.1.

Do tego Sądu wpłynęło także zażalenie wymienionych osób na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa dot. przekroczenia i niedopełnienia obowiązków służbowych przez panią Komornik (II Kp 171/23). Obie sprawy są ścisłe ze sobą powiązane.Postanowieniem z dnia 9 września 2024 r., sygn. akt II Kp 170/23, Sąd Rejonowy w Strzyżowie złożył do Sądu Najwyższego wniosek o przekazanie sprawy innemu sadowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.Sąd zważył, co następuje:W niniejszej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające wystąpienie do Sądu Najwyższego z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości” odnoszone jest również do sytuacji, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny przez sąd właściwy. Do okoliczności tych zaliczyć można sytuację, w której złożono zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez sędziego sądu właściwego do rozpoznania sprawy. W badanej sprawie chodzi o sędziego w stanie spoczynku, jednak zważywszy na sygnaturę wyroku, sędzia przeszła w stan spoczynku w ciągu ostatnich kilku lat.

Z kolei wskazana w postanowieniu komornik nadal pełni swoje funkcje. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w Strzyżowie, pomiędzy tą sędzią a sędziami orzekającymi obecnie w Sądzie Rejonowym w Strzyżowie istniały relacje zawodowe, ale także towarzyskie, które są nadal utrzymywane. To samo dotyczy Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Strzyżowie X.1 Y.1. Doprowadziło to do sytuacji, że 3 spośród 4 orzekających sędziów zostało wyłączonych od rozpoznania tej sprawy. Za potrzebą przekazania sprawy innemu sądowi przemawia przede wszystkim odbiór rozpoznania przedmiotowej sprawy przez ten sam Sąd, w którym pracowała osoba albo przy którym pracuje osoba, wobec której formułowane są zarzuty w badanej sprawie.

Postronni obserwatorzy mogliby bowiem powziąć wątpliwość co do bezstronności sądu. Przekazanie sprawy innemu równorzędnemu sądowi nie przesądza zasadności takich wątpliwości, ale ich wystąpienie samo w sobie jest niekorzystne dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Opisana sytuacja procesowa mogłaby być postrzegana w opinii publicznej jako orzekanie przez sąd właściwy we własnej sprawie. Takie stanowisko znajduje oparcie w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczącym wniosków złożonych na podstawie art. 37 k.p.k. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 stycznia 2020 r., IV KO 159/19; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2020 r., IV KO 14/19).

Przesądza to o zasadności złożonego wniosku w przedmiocie przekazania sprawy innemu równorzędnemu Sądowi. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [J.J.]r.g. ‎