III KO 100/17 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III KO 100/17 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie M.C.oskarżonej z art. 190 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 listopada 2017 r. wniosku Sądu Rejonowego w R. zawartego w postanowieniu z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt VIII K (...), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S..

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt VIII K (…), Sąd Rejonowy w R. w oparciu o przepis art. 37 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu wniosku prokuratora Prokuratury Rejonowej w R. z dnia 4 września 2017 r., sygn. akt PR 2 Ds. (…), o warunkowe umorzenie postępowania przeciwko M.C. oskarżonej o czyny z art. 190 § 1 k.k. (dwukrotnie) i z art. 193 k.k. Zdaniem Sądu wnioskującego o przekazanie okoliczność, że osobą pokrzywdzoną czynami oskarżonej jest sędzia Sądu Okręgowego w R., a więc sądu nadrzędnego, orzekająca w Wydziale V Odwoławczym, który jest właściwy m.in. do rozpoznawania środków odwoławczych od orzeczeń Sądu Rejonowego w R. w sprawach karnych, może wywołać przekonanie o braku warunków do wydania obiektywnego rozstrzygnięcia i wzbudzić w opinii publicznej wątpliwości, co do prawidłowości rozpoznania przedmiotowej sprawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek o przekazanie sprawy M.C. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w oparciu o regulację przewidzianą w art. 37 k.p.k. zasługuje na uwzględnienie.Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że skorzystanie z instytucji tzw. właściwości z delegacji ma charakter wyjątkowy. Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu powinno jednak nastąpić w tych wypadkach, gdy ujawnią się tego rodzaju szczególne okoliczności, które wskazują na realne zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Dobro wymiaru sprawiedliwości, jako ujęta w art. 37 k.p.k. podstawa do odstępstwa od ustawowych reguł właściwości sądu, uzasadnia z reguły przekazanie sprawy innemu równorzędnemu sądowi w układzie, w którym obiektywny, postronny obserwator określonego procesu mógłby wyrażać wątpliwości i zastrzeżenia, co do bezstronności sądu i obiektywizmu orzekających w sprawie sędziów. Niezależnie zatem od tego, iż zazwyczaj te zastrzeżenia lub wątpliwości nie dają żadnej podstawy do zanegowania subiektywnej bezstronności sędziów orzekających w danej sprawie, to już sam fakt pojawienia się takich zastrzeżeń i okoliczności, które stanowią ich podstawę, musi stanowić przedmiot oceny w kontekście przesłanki określonej w art. 37 k.p.k. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2014 r., IV KO 108/13, LEX nr 1425020).Tego rodzaju sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

Nie ulega wątpliwości, że niezależnie od prawidłowości procedowania w przedmiocie wniosku prokuratora o warunkowe umorzenie wobec oskarżonej postępowania karnego sam fakt, iż pokrzywdzoną w tej sprawie jest sędzia sądu nadrzędnego nad sądem właściwym miejscowo, i to sędzia orzekający w wydziale rozpatrującym środki zaskarżenia od orzeczeń w sprawach karnych wydanych przez sąd występujący z inicjatywą, może wzbudzić w odbiorze postronnego obserwatora przekonanie, że postępowanie nie zostało przeprowadzone rzetelnie, a wydane rozstrzygnięcie nie jest wolne od pozaprocesowych wpływów.Sąd Najwyższy jest wprawdzie przekonany o zdolności Sądu Rejonowego w R. do właściwego i bezstronnego rozstrzygnięcia tej sprawy, nie można wszakże wykluczyć, że odbiór społeczny będzie w takim układzie osobowym inny – chociaż mylny.

Ponieważ jest to zagrożenie realne, uwzględnienie wystąpienia sądu właściwego miejscowo było konieczne.Z uwagi na funkcję pełnioną przez pokrzywdzoną zasadne było przy tym wskazanie, jako właściwego, sądu rejonowego położonego wprawdzie w pobliżu, pozostającego jednak poza okręgiem sądu, w którym orzeka pokrzywdzona, a takim jest Sąd Rejonowy w S..Z powołanych względów postanowiono, jak na wstępie.as