III KKO 8/02 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 13 grudnia 2002 r.

III KKO 8/02

Przewodniczący SSN Andrzej Wasilewski (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Józef Iwulski, Jerzy Kwaśniewski, przedstawiciel Ministra Sprawiedliwości

Małgorzata Kosicka, przedstawiciel Ministra Edukacji Narodowej Teresa Budryk.

Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2002 r. sprawy z wniosku Jacka B. o rozstrzygnięcie sporu

o właściwość między Ministrem Edukacji Narodowej a Sądem Okręgowym we Wrocławiu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej zwolnienia z

opłaty za zajęcia dydaktyczne na studiach zaocznych.

o d d a l i ł wniosek.

Uzasadnienie

Jacek B. wniósł na podstawie art. 192 § 1 pkt 2 KPA o rozstrzygnięcie przez

Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy organem administracji publicznej a sądem powszechnym w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Rektora Uniwersytetu W. z dnia 17

września 1997 r. [...] odmawiającej mu przyznania zwolnienia z obowiązku

uiszczenia opłaty za zajęcia dydaktyczne na studiach zaocznych. W uzasadnieniu

swego wniosku wskazał na następujące okoliczności:

Po pierwsze, wskazał na postanowienie z dnia 24 września 2001 r. [...] wydane przez Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu, na

podstawie art. 199 § 1 pkt 1 i § 3 KPC i odrzucające pozew Jacka B. skierowany

przeciwko Rektorowi Uniwersytetu W., w którym powód domagał się stwierdzenia

nieważności decyzji Rektora Uniwersytetu W. z dnia 17 września 1997 r. [...] w

przedmiocie opłaty za studia za semestr zimowy w roku akademickim 1997/1998 - w

danym wypadku decyzji odmawiającej zwolnienia powoda z obowiązku uiszczenia

takiej opłaty. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy stwierdził w szczególności, że: po pierwsze - roszczenie powoda w niniejszej sprawie nie ma charakte-

ru roszczenia ze stosunku pracy, o którym mowa jest w art. 476 § 1 KPC, bowiem

powoda ani nie łączył, ani też nie łączy z pozwanym ani stosunek pracy, ani też inny

stosunek prawny, do którego z mocy odrębnych przepisów stosuje się przepisy

prawa pracy; po drugie - odmowa zwolnienia z opłaty za zajęcia dydaktyczne jest

decyzją administracyjną w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, a

w takim wypadku stronie przysługuje także prawo wniesienia skargi do Naczelnego

Sądu Administracyjnego (art. 161 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie

wyższym (Dz.U. Nr 65, poz. 385 ze zm.), jednakże dopiero po wyczerpaniu administracyjnego toku instancji, czyli w rozpoznawanej sprawie - po wniesieniu odwołania

od decyzji Rektora Uniwersytetu W. do Ministra Edukacji Narodowej (art.17 pkt 3

KPA), co znalazło wyraz także w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 12 stycznia 2000 r. [...]

odrzucającym skargę Jacka B. na inne rozstrzygnięcie Rektora Uniwersytetu W. zawarte w skierowanym do powoda piśmie [...].

Po drugie, wskazał na przekazane mu do wiadomości pismo Ministerstwa

Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 stycznia 2002 r. [...] skierowane do Rektora

Uniwersytetu W. - prof. dr hab. Romualda G., w którym Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu poinformowało Rektora Uniwersytetu W. o tym, że „Sąd Okręgowy we

Wrocławiu Wydział III Karny przysłał do załatwienia według właściwości Ministrowi

Edukacji Narodowej i Sportu sprawę p. Jacka B. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Rektora Uniwersytetu W. z dnia 17.09.1997 r. [...] dot. zwolnienia z

opłat wraz z postanowieniem z dnia 9 października 2001 r.”, wyjaśniając równocześnie, iż: „w świetle art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65, poz. 385 z późn. zm.) ustalenie oraz wprowadzenie opłat

za zajęcia dydaktyczne traktowane jest jako wewnętrzna sprawa uczelni, mieszcząca

się w zakresie jej gospodarki finansowej. Wysokość opłat oraz zwalnianie od nich, to

elementy tej gospodarki, za które uczelnia odpowiada jako samodzielny podmiot

prawa. Ponadto (...) w świetle art. 31 ustawy o szkolnictwie wyższym, Ministrowi

Edukacji Narodowej i Sportu przysługuje prawo nadzoru nad działalnością uczelni, w

tym nad uchwałami dotyczącymi gospodarki finansowej uczelni, nie jest jednak

uprawniony do ingerowania w rozstrzygnięcia organów uczelni skierowane do studentów w sprawach, w których organy te winny kierować się obowiązującymi przepisami oraz możliwościami finansowymi uczelni. Domniemanie kompetencji Ministra

Edukacji Narodowej i Sportu w zakresie tych spraw jest nieuprawnione, gdyż nie

znajduje ono żadnych podstaw w ustawie”. W konsekwencji, Ministerstwo Edukacji

Narodowej i Sportu uznając, że organem właściwym do podejmowania rozstrzygnięć

w tego typu sprawach jest rektor uczelni, na podstawie art. 65 KPA przekazało Rektorowi Uniwersytetu W. do rozpatrzenia wniosek Jacka B. o stwierdzenie

nieważności decyzji Rektora Uniwersytetu W. z dnia 17 września 1997 r. [...] w

przedmiocie opłat za studia za semestr zimowy w roku akademickim 1997/198.

Kolegium Kompetencyjne przy Sadzie Najwyższym zważyło, co następuje:

Negatywny spór kompetencyjny ma miejsce w sytuacji, gdy w sprawie za niewłaściwy uznaje się zarówno organ administracji publicznej, jak i sąd (art. 192 § 1 pkt

2 KPA).

W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu postanowieniem z dnia 24 września 2001 r.

[...], wydanym na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 i § 3 KPC, odrzucił pozew Jacka B.

skierowany przeciwko Rektorowi Uniwersytetu W., w którym powód domagał się

stwierdzenia nieważności decyzji Rektora Uniwersytetu W. z dnia 17 września 1997

r. [...] w przedmiocie opłaty za studia za semestr zimowy w roku akademickim

1997/1998 oraz uznał, że w przedmiocie stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji Rektora Uniwersytetu W. droga sądowa przed sądem powszechnym jest niedopuszczalna. Natomiast, w dotyczącym tej samej sprawy piśmie pismo Ministerstwa

Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 stycznia 2002 r. [...], skierowanym do Rektora

Uniwersytetu W. - prof. dr hab. Romualda G., Ministerstwo Edukacji Narodowej i

Sportu uznało się wprawdzie za niewłaściwe do jej rozpoznania, jednakże nie stwierdziło, że sprawa ta powinna zostać załatwiona w postępowaniu sądowym, lecz

uznało, że - w jego opinii - organem właściwym do podejmowania rozstrzygnięć w

tego typu sprawach jest inny organ, a mianowicie rektor uczelni i w konsekwencji, na

podstawie art. 65 § 1 KPA, sprawę tę przekazało do załatwienia Rektorowi Uniwersytetu W. Oznacza to, że dotychczas w rozpoznawanej sprawie nie została stwierdzona przez organy administracji publicznej niewłaściwość drogi administracyjnej dla

rozpoznania wniosku Jacka B. o stwierdzenie nieważności decyzji Rektora Uniwersytetu W. z dnia 17 września 1997 r. [...] w przedmiocie opłat za studia za semestr

zimowy w roku akademickim 1997/198. W tej sytuacji, w rozpoznawanej sprawie nie

zaistniały okoliczności uzasadniające rozpoznanie przez Kolegium Kompetencyjne

przy Sądzie Najwyższym tzw. negatywnego sporu kompetencyjnego, o którym mowa

jest w art. 192 § 1 pkt 2 KPA.

Biorąc powyższe pod uwagę, Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym na podstawie art. 316 § 1 KPC w związku z art. 195 i art. 190 KPA orzekło jak

w sentencji.