III KKN 742/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III KKN 742/98

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 listopada 2000 r.

Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie

następującym:

Przewodniczący: SSN – Andrzej Deptuła

Sędziowie:

SN – Przemysław Kalinowski

SN – Antoni Kapłon (spraw.)

Protokolant – Teresa Jarosławska

przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej – Józefa Gemry

po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2000 r.

sprawy F. S.

oskarżonego z art. 22 mkk

z powodu kasacji, wniesionej na korzyść przez Prokuratora Generalnego

od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K.

z dnia 23 marca 1963 r., (sygn. – brak)

utrzymującego w mocy wyrok Sądu Powiatowego w Z.

z dnia 14 czerwca 1962 r., sygn. Kp […]

1. uchyla zaskarżony wyrok i utrzymany nim w mocy wyrok Sądu

Powiatowego w Z. i uniewinnia F. S. od popełnienia zarzucanego

mu czynu;

2. kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

F. S. wyrokiem Sądu Powiatowego w Z. z dnia 14 czerwca 1962 r.

sygn. Kp […], uznany został za winnego tego, że we wrześniu 1961 r. w Z. pow.

z., rozpowszechniał fałszywe wiadomości związane ze stacjonowaniem wojsk

radzieckich w Polsce i za to na mocy art. 22 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. o

przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa

skazany na karę 1 roku i 6 miesięcy więzienia.

Sąd Wojewódzki w K. wyrokiem z dnia 23 marca 1963 r. (brak ustalenia

sygnatury akt) powołany wyżej wyrok utrzymał w mocy.

Od tego z kolei wyroku kasację wniósł Prokurator Generalny, zarzucając

rażące i mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa materialnego a

mianowicie art. 22 mkk, na skutek przyjęcia, że zachowanie oskarżonego

wypełniło znamiona tego przepisu, chociaż w istocie nie nosiło ono cech

przestępstwa.

W konkluzji autor kasacji wniósł o uchylenie wyżej wskazanych

wyroków i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia przypisanego mu czynu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest zasadna.

Autor kasacji trafnie wywiódł, iż oba wyroki zapadły z rażącą obrazą

prawa materialnego, a mianowicie art. 22 mkk, a to z kolei miało zasadniczy

wpływ na treść wyroku.

Na wstępie zauważyć należy, iż akta główne sądów orzekających w

niniejszej sprawie nie zachowały się, a zatem podstawą zarówno do

wywiedzenia skargi kasacyjnej jak i rozważań Sądu Najwyższego są akta

odtworzone częściowo postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia

25 września 1998 r., sygn. […], przy czym także opis przypisanego

oskarżonemu czynu został odtworzony.

Na tej podstawie można zasadnie przyjąć, iż czyn zarzucany oskarżonemu

stanowił jego wypowiedź na temat stacjonowania wojsk radzieckich na terenie

Polski, przy ujemnej z jego strony ocenie tego faktu.

Przyjęcie w obu orzeczeniach, iż tego rodzaju zachowanie jest

spełnieniem znamion czynu określonego w art. 22 mkk było oczywiście błędne.

Stacjonowanie wojsk radzieckich w Polsce było faktem powszechnie

znanym, a oskarżony był w pełni uprawniony do własnej oceny, w tym także

ujemnej, tego faktu.

Przedstawiona wypowiedź oskarżonego nie stanowiła zatem, co do

samego faktu stacjonowania tychże wojsk, wiadomości fałszywych. Jeśli się

nadto zważy, że brak jest w ustaleniach obu sądów jakiejkolwiek przesłanki,

która wskazywałaby na możliwość wyrządzenia istotnej szkody interesom

Państwa Polskiego przez wskazaną wyżej wypowiedź, to powyższa ocena

prowadzi do przekonania, że czyn zarzucony oskarżonemu nie wyczerpywał

ustawowych znamion czynu penalizowanego w art. 22 mkk.

Konsekwencją

wyżej

wskazanego

rażącego

naruszenia

prawa

materialnego jest konieczność uchylenia obu zaskarżonych kasacją orzeczeń. a

skoro nie ulega wątpliwości, iż skazanie było oczywiście niesłuszne, to zgodnie

z treścią art. 537 § 2 kpk – in fine – należało orzec reformatoryjnie, a zatem

oskarżonego F. S. uniewinnić.

Orzeczenie o kosztach procesu znajduje oparcie w art. 632 pkt 2 kpk.

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Przewodniczący: SSN (Andrzej Deptuła)

Sędziowie: SN (Przemysław Kalinowski)

SN (Antoni Kapłon)

aw

f/es