III KKN 714/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III KKN 714/98

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 31 sierpnia 2001 r.

Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie

następującym:

Przewodniczący: SSN – Przemysław Kalinowski

Sędziowie:

SN – Andrzej Siuchniński

SN – Jacek Sobczak (spr.)

Protokolant – Marcin Andrusieczko

przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej – Karola Napierskiego

po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2001 r.

sprawy R. A. B., A. P., J. M.

oskarżonych z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu

sporów zbiorowych (Dz. U. Nr 55, poz. 235)

z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonych

od wyroku Sądu Wojewódzkiego w S.

z dnia 18 sierpnia 1998 r., sygn. II Ka […]

zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Ł.

z dnia 19 lutego 1998 r., sygn. II K […]

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu

w S. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym,

zwracając skazanym wniesione opłaty od kasacji.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Ł. wyrokiem z dnia 19 lutego 1998 r. uznał R. B.

za winnego tego, że w okresie od 12 do 15 stycznia 1996 r. w Ł. woj. […],

pełniąc funkcję przewodniczącego Związków Zawodowych „[…]” miejscowego

Przedsiębiorstwa […] kierował strajkiem zorganizowanym wbrew przepisom

ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych.

Stwierdzając, że czynem swoim wyczerpał on znamiona przestępstwa z art. 26

ust. 2 wspomnianej ustawy Sąd I instancji skazał go na podstawie tegoż przepisu

na karę pięćset złotych grzywny. Tym samym wyrokiem warunkowo umorzono

postępowanie w odniesieniu do czynów z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja

1991 r. wobec A. P., sekretarza Związków Zawodowych „[…]” we

wspomnianym Przedsiębiorstwie i J. M. zastępcy przewodniczącego Związków,

wyznaczając każdemu z nich okres próby na jeden rok i zobowiązując do

wpłacenia po dwieście złotych na rzecz Zakładu Wychowawczego „[…]” w Ł.

w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia wyroku.

Sąd Wojewódzki w S., rozpoznając sprawę w wyniku apelacji obrońcy

oskarżonych, wyrokiem z dnia 18 sierpnia 1998 r. (sygn. akt II Ka […]) zmienił

zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 19 lutego 1998 r. w ten

sposób, że postępowanie karne w stosunku do oskarżonych: R. B., A. P. i J. M.

warunkowo umorzył wyznaczając okres próby na jeden rok i zobowiązując

każdego z nich do zapłaty w terminie do 30 listopada 1998 r. kwoty dwustu

złotych na PCK – Oddział w Ł..

Od wyroku Sądu Wojewódzkiego w S. kasację wniósł obrońca

oskarżonych zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego przez przyjęcie,

że oskarżony R. B. „nie wchodzi w skład władz Związku „[…]”, pominięcie

i nie rozważenie faktu, że oskarżony R. B. nie był członkiem komitetu

strajkowego. Ponadto podniósł rażące naruszenie podstawowych zasad

słuszności

i

sprawiedliwości,

wreszcie

całkowite

pominięcie

faktu

uniewinnienia

R.

B. orzeczeniem Kolegium ds. wykroczeń z dnia 6

czerwca 1996 r. Zarzucono wreszcie w kasacji, iż sąd nie rozważył zeznań

świadków: K. J., wiceprzewodniczącego Zarządu Regionu „[…]” i W. S.,

kierownika oddziału NSZZ „[…]” w S.. W uzasadnieniu kasacji obrońca

podniósł, że wobec zapewnienia tych świadków, że strajk jest legalny oskarżeni

działali w usprawiedliwionej nieświadomości bezprawności swoich czynów.

W konkluzji obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie

oskarżonych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja

obrońcy

okazała

się

celowa

aczkolwiek

tylko

zarzut

nie rozważenia zeznań świadków K. J. i W. S. w kontekście art. 30 kk –

co podniesiono w uzasadnieniu kasacji – był uzasadniony. Pozostałe zarzuty,

stanowiące powtórzenie zarzutów sformułowanych w apelacji okazały się

chybione a treść ich była już przedmiotem rozważań Sądu Wojewódzkiego, jako

sądu II instancji. Przyznać także należy, iż zarówno Sąd Rejonowy,

jak i Wojewódzki dokonały rozważań zeznań świadków K. J. i W. S..

Rozważania te trudno uznać jednak za całościowe i wyczerpujące.

Z pola uwagi dokonującego oceny Sądu Rejonowego oraz kontrolującego tę

ocenę Sądu Wojewódzkiego umknęły niestety wnioski, jakie z tej oceny

należało wyciągnąć i implikacje, jakie rodziły one dla skazanych.

W świetle ustaleń Sądu Rejonowego, nie kwestionowanych przez Sąd

Wojewódzki, wynika jednoznacznie, iż oskarżeni działali w oczywiście

błędnym przekonaniu, że strajk którym kierowali jest legalny. Przekonanie to

opierali na potwierdzających w toku rozprawy stanowisku K. J. i W. S..

W tej sytuacji zważywszy, iż obaj świadkowie, zapewniający oskarżonych

o legalności strajku, byli przedstawicielami władz oddziałowych i regionalnych

Związku „[…]” należało rozważyć, czy oskarżeni nie działali w warunkach

błędu co do prawnej oceny czynu (art. 30 kk). Takowej oceny zabrakło.

Z pola uwagi uszedł przy tym fakt, iż oskarżeni R. B. i A. P. legitymują się

zaledwie wykształceniem zawodowym a J. M. nawet podstawowym.

Należało w tej sytuacji rozważyć, czy i na ile autorytet władz oddziałowych

i regionalnych był dla nich wiążący i niekwestionowany.

Zwrócić przy tym wypada uwagę na fakt, iż art. 30 kk reguluje problem

nieświadomości bezprawności nakazując rozważenie, czy nieświadomość ta

miała charakter usprawiedliwiony, czy też nie. Taką ocenę wyjaśnień

oskarżonych winien przeprowadzić Sąd II instancji w postępowaniu

odwoławczym.

W tym stanie rzeczy należało uchylić zaskarżony wyrok i sprawę

przekazać Sadowi Okręgowemu w S. do ponownego rozpoznania, zwracając

wniesione przez oskarżonych opłaty od kasacji.

Przewodniczący: SSN (Przemysław Kalinowski)

Sędziowie: SN (Andrzej Siuchniński)

aw

f/es

SN (Jacek Sobczak)