III KKN 504/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III KKN 504/98

POSTANOWIENIE

Dnia 12 stycznia 2001 r.

Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN - Józef Szewczyk

Sędziowie:

SN - Marian Buliński

SN - Józef Skwierawski (spr.)

Protokolant: Michał Wierzbowski

przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Waldemara Smardzewskiego

po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2001 r.

sprawy S. J. B.

skazanego za wykroczenie określone w art. 86 § 1 kw

z powodu kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść

skazanego (SK V […])

od wyroku Sądu Rejonowego w W.

z dnia 23 kwietnia 1998 r., sygn. II Kws […]

1/ oddala kasację,

2/ obciąża Skarb Państwa kosztami sądowymi postępowania

kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Kolegium d/s Wykroczeń przy Sądzie Rejonowym w W. orzeczeniem

z dnia 16 lutego 1998 r. (KW […]) uznało S. J. B. za winnego tego, że

w dniu 29 listopada 1997 r. w miejscowości Ł., kierując na drodze publicznej

samochodem m-ki „P.”, nie zachował szczególnej ostrożności w czasie

manewru wyprzedzania i potrącił jadącego nieprawidłowo rowerem M. K. –

i na podstawie art. 86 § 1 kodeksu wykroczeń wymierzyło obwinionemu

karę grzywny w kwocie 110 złotych.

W wyniku złożenia przez obwinionego żądania skierowania sprawy

na drogę postępowania sądowego, sprawę rozpoznał Sąd Rejonowy w W., który

wyrokiem z dnia 23 kwietnia 1998 r. (II Kws […]) uznał S. J. B. za winnego

popełnienia wykroczenia określonego w art. 86 § 1 kw i wymierzył mu karę

grzywny w wysokości 110 złotych.

Kasację od tego wyroku wniósł – na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia

29 czerwca 1995 r. o zmianie kodeksu... (Dz. U. Nr 89, poz. 443) – Prokurator

Generalny na niekorzyść skazanego.

W kasacji podniesiono zarzut rażącego i mającego wpływ na treść wyroku

„naruszenia art. 357 i 360 § 2 pkt 1 kpk, polegającego na nieuwzględnieniu w

opisie czynu okoliczności związanych z następstwem zaistniałego wypadku, a w

konsekwencji zakwalifikowanie przypisanego oskarżonemu

czynu

jako

wykroczenia, mimo iż czyn ten mógł wyczerpywać znamiona przestępstwa z art.

145 § 1 kk”. Autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i

„przekazanie sprawy Prokuraturze Rejonowej w W. w celu uzupełnienia

postępowania przygotowawczego”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja nie jest zasadna, ponieważ podniesiony w niej zarzut jest

konsekwencją błędnego poglądu, wyrażonego w następującym twierdzeniu

zamieszczonym w jej uzasadnieniu: „sprawca wypadku może odpowiadać za

wykroczenie z art. 86 § 1 kw tylko wówczas, gdy skutki wypadku nie

wyczerpały znamion przestępstwa, o którym mowa w art. 145§ 1 k”. Jest to

bowiem twierdzenie sprzeczne z obowiązującym stanem prawnym, z którego

ograniczenie takie wcale nie wynika. Jedynym z tradycyjnych wyjątków od

zasady nieprowadzenia postępowania o to samo (ne bis in idem) jest odstępstwo

w postaci idealnego zbiegu przestępstwa z wykroczeniem (art. 10 § 1 kw). Nic

nie stoi na przeszkodzie ukaraniu (skazaniu) sprawcy wypadku drogowego za

wykroczenie spowodowania zagrożenia w ruchu drogowym (art. 86 § 1 kw),

mimo iż to samo zachowanie (ten sam czyn) nosi znamiona przestępstwa

określonego w art. 177 kk (145 kk z 1969 r.).

Jeżeli zatem dochodzi najpierw do ukarania (skazania) za wykroczenie –

jak w niniejszej sprawie – to, w zakresie wykonania kary, konsekwencje

ewentualnego późniejszego skazania za przestępstwo określa właśnie art. 10 kw.

W przeciwnym natomiast wypadku, gdy najpierw przed sądem „toczy się

postępowanie karne na podstawie aktu oskarżenia wniesionego przez

oskarżyciela publicznego” (art. 25 ust. 1 kpsw), postępowanie w sprawie o

wykroczenie może ulec zatamowaniu, z zachowaniem warunków określonych w

tym przepisie. Stan prawny ujawnia zatem sytuację wprost przeciwstawną do

przedstawionej w cytowanym wyżej zdaniu uzasadnienia kasacji.

Konsekwencje niezasadności poglądu wyrażonego przez Autora kasacji są

rozległe, przesądzają bowiem o nietrafności zarówno zarzutu kasacji, jak i

wszystkich wspierających go argumentów.

Na uwagę zasługuje w szczególności fakt, iż poglądowi temu nie

odpowiada treść podniesionego zarzutu. Należałoby przecież oczekiwać w tej

sytuacji podniesienia zarzutu naruszenia przepisu określającego negatywną

przesłankę procesową, wyłączającą odpowiedzialność sprawcy przestępstwa za

popełnione tym samym czynem wykroczenie. Byłby to zarzut wystarczający do

uwzględnienia kasacji, bez potrzeby – wtórnego niejako – wskazywania, że w

postępowaniu niedopuszczalnym z mocy prawa dopuszczono się uchybień

stanowiących zwykłą konsekwencję owej niedopuszczalności. Tymczasem, nie

wskazując takiego przepisu, zarzucono sądowi orzekającemu w sprawie o

wykroczenie, że sprawę tę rozpoznał – i tylko treść wniosku kasacji pozwala

sądzić, że Autor kasacji nie wymaga od tego sądu skazania za przestępstwo.

Skoro zatem sąd orzekł w niniejszej sprawie zgodnie z przepisami

wyznaczającymi granice orzekania, z uwzględnieniem charakteru skargi i

rodzaju postępowania oraz zasad dopuszczalności procesu, to za oczywiście

niezasadne uznać należało zarówno zarzuty orzekania z respektowaniem tych

przepisów, jak i zarzut – niesformułowany wprawdzie, lecz leżący u podstaw

kasacji – niedopuszczalności orzekania. Uprawnienie do wniesienia skargi

publicznej wskazującej na popełnienie przestępstwa należy do prokuratora i –

wbrew wyrażonemu w kasacji poglądowi – nie zależy w niniejszej sprawie od

uchylenia trafnego wyroku sądu i przekazania sprawy prokuratorowi.

Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł o oddaleniu kasacji.

Przewodniczący SSN: (Józef Szewczyk)

Sędziowie SN: (Józef Skwierawski)

aw

f/jw

(Marian Buliński)