III KKN 261/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III KKN 261/98

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 stycznia 2001 r.

Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie

następującym:

Przewodniczący: SSN – Józef Szewczyk (spr.)

Sędziowie:

SN – Marian Buliński

SN – Józef Skwierawski

Protokolant – Michał Wierzbowski

przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej – Waldemara Smardzewskiego

po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2001 r.

sprawy M. G.

skazanego z art. 215 § 1 kk z 1969 r.

z powodu kasacji, wniesionej przez Prokuratora Wojewódzkiego w Z.

na niekorzyść skazanego

od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Z.

z dnia 21 stycznia 1998 r., sygn. akt II Ka […]

zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w B.

z dnia 22 października 1997 r., sygn. akt II K […]

I. uchyla zaskarżony wyrok i zmieniony nim wyrok Sądu

Rejonowego w B. w części dotyczącej skazanego M. G.

i sprawę w tym zakresie przekazuje do ponownego rozpoznania

Sądowi Rejonowemu w B.,

II. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża Skarb

Państwa.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 października 1997 r., sygn. akt II K […]

Sąd Rejonowy w B. uznał M. G. oraz S. P., X. Y. i A. W. za winnych tego, że

w dniu 18 października 1996 r. w B. na terenie dworca autobusowego, działając

wspólnie i w porozumieniu w następstwie pobicia M. W., zwłaszcza zadanych

mu po ciele kopnięć doprowadzili pokrzywdzonego do stanu nieprzytomności,

a następnie po bezzwłocznym ściągnięciu z pokrzywdzonego, zabrali w celu

przywłaszczenia na jego szkodę pas i kurtkę skórzaną wartości 300 zł

oraz znajdującą się w jej kieszeni gotówkę w kwocie 40 zł, tj. popełnienia

przestępstwa opisanego w art. 210 § 11 kk z 1969 r.

Za opisane przestępstwo M. G. i S. P. na podstawie art. 210 § 11 kk

w zw. z art. 36 § 2 i 3 kk z 1969 r. zostali skazani na kary 1 roku i 6 miesięcy

pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary i grzywny

w kwocie po 1000 zł.

Apelację od wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść

M. G. i S. P. wniósł oskarżyciel publiczny, zarzucając błędną ocenę ustaleń

dotyczących dotychczasowego trybu życia, co skutkowało przyjęciem przez sąd

błędnego poglądu, iż pomimo niewykonania orzeczonej kary pozbawienia

wolności nie popełnią oni w przyszłości przestępstwa w sytuacji, gdy

prawidłowa

ocena

tych

ustaleń

prowadzi

do

odmiennego

wniosku,

co w konsekwencji doprowadziło do niesłusznego zastosowania wobec nich

instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.

W oparciu o tak przedstawiony zarzut prokurator wniósł o zmianę wyroku

w zaskarżonej części przez uchylenie orzeczenia o warunkowym zawieszeniu

wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec M. G. i S. P..

Sąd Wojewódzki w Z. po rozpoznaniu apelacji oskarżyciela publicznego,

wyrokiem z dnia 21 stycznia 1998 r., sygn. akt II Ka […] zmienił zaskarżony

wyrok w części dotyczącej oskarżonego M. G. w ten sposób, iż uznał go

za winnego tego, że: w dniu 18 października 1996 r. w K. woj. […] nabył

od S. P. kurtkę skórzaną wartości 300 zł, wiedząc, że kurtka ta uzyskana została

w drodze rozboju dokonanego na szkodę M. W., tj. popełnienia przestępstwa

przewidzianego w art. 215 § 1 kk z 1969 r. i za to na podstawie wymienionego

przepisu skazał M. G. na karę 1 roku pozbawienia wolności z zaliczeniem

na jej poczet okresu tymczasowego aresztowania od dnia 28 listopada 1996 r. do

dnia 27 czerwca 1997 r. Natomiast w części dotyczącej S. P. zmienił zaskarżony

wyrok przez uchylenie orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary

pozbawienia wolności i oddaniu pod dozór kuratora, zaś karę grzywny złagodził

do kwoty 600 zł.

Powyższy wyrok w części dotyczącej skazanego M. G. w całości na jego

niekorzyść zaskarżył Prokurator Wojewódzki w Z., który w kasacji zarzucił:

rażące naruszenie art. 383 § 3 kpk mające wpływ na treść wydanego orzeczenia

spowodowane wymierzeniem przez Sąd Wojewódzki w Z. jako odwoławczy

surowszej kary pozbawienia wolności wobec M. G. w sytuacji, gdy

jednocześnie sąd ten zmienił ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę wyroku.

Na podstawie art. 386 § 1 i 2 kpk w zw. z art. 462 z 1969 r. autor kasacji

wniósł o uchylenie wyroków Sądu Rejonowego w B. i Sądu Wojewódzkiego

w Z. wobec skazanego M. G. i przekazanie sprawy w tej części do ponownego

rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B..

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja zasługuje na uwzględnienie.

Wyrok Sądu Wojewódzkiego w Z. w części odnoszącej się do skazanego

M. G. zapadł z rażącą obrazą zasady ne peius wyrażonej w art. 454 § 2 kpk

(uprzednio 383 § 3 kpk). Przepis ten zabrania orzekania przez sąd odwoławczy

surowszej kary pozbawienia wolności, wtedy gdy sąd zmienia ustalenia

faktyczne przyjęte za podstawę zaskarżonego wyroku.

Sąd Wojewódzki w Z. na podstawie art. 389 kpk z 1969 r. wyszedł

poza granice apelacji oskarżyciela publicznego, która dotyczyła orzeczenie

o karze i dokonał odmiennych ustaleń faktycznych, uznając, że M. G.

nie dopuścił się przestępstwa rozboju, a jedynie umyślnego paserstwa, po czym

skazał oskarżonego na karę 1 roku pozbawienia wolności, pomimo iż sąd I

instancji wymierzył M. G. karę 1 roku i 6 m-cy pozbawienia wolności

z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby i 1000 zł

grzywny. Przy czym Sąd Wojewódzki w Z. w uzasadnieniu zaskarżonego

wyroku stwierdził, iż orzeczona przez niego bezwarunkowa kara pozbawienia

wolności pomimo, iż w niższym wymiarze jest surowsza od kary pozbawienia

wolności orzeczonej przez Sąd Rejonowy. Rzeczywiście, wieloaspektowa

rzetelna analiza wszystkich realnych korzyści i dolegliwości łączących się

z dokonaną zmianą w sytuacji oskarżonego wskazuje na to, że sąd odwoławczy

orzekł wobec M. G. surowszą karę pozbawienia wolności (por. wyrok SN

z dnia 3 kwietnia 1996 r. II KKN 2/96 OSNKW 1996,, z. 7-8, poz. 42).

Nastąpiło to z rażącą obrazą art. 545 § 2 kpk (art. 383 § 3 kpk z 1969 r.), która

niewątpliwie mogła mieć wpływ na treść wyroku.

Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, Sąd Najwyższy uchylił

zaskarżony wyrok i zmieniony nim wyrok Sądu Rejonowego w B. w części

dotyczącej M. G. i sprawę w tym zakresie przekazał do ponownego rozpoznania

sądowi I instancji.

Przewodniczący: SSN (Józef Szewczyk)

Sędziowie: SN (Marian Buliński)

SN (Józef Skwierawski)

aw

f/es