III KK 652/25 · Sąd Najwyższy

III KK 652/25 POSTANOWIENIE Dnia 11 lutego 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie J.Ż., S.G., W.K., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 11 lutego 2026 r., wniosku w przedmiocie wyłączenia sędziego wyznaczonego do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. p o s ta n o w ił: wyłączyć SSN P.K. od rozpoznania wniosku sędziego M.P. o wyłączenie od rozpoznania sprawy III KK 652/25. UZASADNIENIEPismem z 23 stycznia 2026 r. obrońca J.Ż. złożył wniosek o wyłączenie SSN P.K. od rozpoznania wniosku SSN M.P. o wyłączenie od rozpoznania sprawy III KK 652/25 wskazując, że wobec powołania na stanowisko sędziego w Sądzie Najwyższym w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, a także wobec ukształtowanego już orzecznictwa Sądu Najwyższego i ETPC oraz faktu, że SSN P.K. bezpośrednio przed nominacją pełnił funkcję prokuratora w Prokuraturze Regionalnej w Gdańsku, mając jedynie doświadczenie zawodowe w pracy w prokuraturze, sędzia ten nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Stwierdzić należy, że w świetle ukształtowanego już orzecznictwa SN i ETPC, w tym orzeczeń wydanych przez SN w wyniku rozpoznania wniosków o wyłączenie od orzekania SSN P.K. zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku. Jak wskazano w uchwale trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020) „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.” Stanowisko to ugruntowane zostało także w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22), która zachowuje swoją aktualność również na gruncie niniejszej sprawy, gdzie pochylono się ponadto nad statusem Krajowej Rady Sądownictwa.

Podzielić należy stanowisko wyrażone w szeregu orzeczeń SN, w tym m.in. w sprawach II KK 291/24, II KO 48/22, II KK 564/23, III KK 14/25, III KK 22/23, III KK 27/24, V KK 358/23. Sąd Najwyższy trafnie wskazał w uchwale BSA I-4110-1/2020, że „powołanie do Sądu Najwyższego jest zawsze pierwszym powołaniem na urząd w tym Sądzie, wymaga więc spełnienia szczególnych warunków i dochowania procedur, w których rzeczywiście można zweryfikować kompetencje kandydata, także z punktu widzenia jego cech istotnych dla zachowania niezawisłości i bezstronności.

Brak takiej weryfikacji i brak transparentności procesu powołania, którą charakteryzowały się przeprowadzone konkursy, tworzą stan niepewności i rodzą podejrzenia o polityczne motywacje decyzji nominacyjnych. Wyklucza to spełnienie obiektywnych warunków postrzegania tak nominowanych osób jako bezstronnych i niezawisłych. Tym bardziej, że chodzi o powołania do sądu ostatniej instancji, mającego kompetencję do uchylania prawomocnych orzeczeń sądowych i dokonywania wiążącej wykładni prawa, którego orzeczenia nie podlegają już efektywnej kontroli, pozwalającej na weryfikację, czy spełnione zostały warunki bezstronności i niezawisłości sądu, w składzie którego biorą udział osoby powołane na urząd sędziego Sądu Najwyższego w wadliwej procedurze.

Z tego powodu dochowanie najwyższych standardów w procesie powoływania na urząd jest decydujące dla oceny czy osoba, która to postępowanie przeszła, daje gwarancje niezawisłości i bezstronności Sądu Najwyższego, gdy orzeka ona w danym składzie tego Sądu.” Zatem w stosunku do osób powołanych na stanowiska sędziów Sądu Najwyższego nie ma potrzeby przeprowadzania tzw. testu niezawisłości, o którym mowa w cytowanej wyżej uchwale. Uchwała ta z powodów wskazywanych wielokrotnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego zachowuje swoją moc i wiąże jego sędziów.Oznacza to, że rozpoznanie złożonego w tej sprawie wniosku przez SN w składzie z udziałem sędziego P.K. prowadziłoby do naruszenia standardów bezstronności i niezawisłości, a także do wystąpienia negatywnej przesłanki, o której mowa w art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k.Z tych powodów postanowiono jak w sentencji. [WB][r.g.] ‎