Supreme Court dismisses appeal claiming judge disqualification due to appointment circumstances as obviously unfounded.

III KK 572/25 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski w sprawie M.P. skazanego z 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. ‎o przeciwdziałaniu narkomanii i in., po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z 23 czerwca 2025 r. sygn. akt II Ka 381/24 utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Mielcu z 2 października 2024 r. sygn. akt II K 442/24, p o s t a n o w i ł:

1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;

2. obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego. [WB]

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu wyrokiem z 23 czerwca 2025 r. sygn. akt II Ka 381/24 na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego i oskarżyciela publicznego utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Mielcu z 2 października 2024 r. sygn. akt II K 442/24, w którym oskarżony M.P. został uznany za winnego dwóch przestępstw:1.z art. 56 ust. 3 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. ‎z art. 65 § 1 k.k., i za to na podstawie art. 56 ust. 3 ustawy z 29 lipca 2005 r. ‎o przeciwdziałaniu narkomanii skazał go na karę 4 (czterech) lat i 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności (pkt 1 wyroku);2.z art. 244 k.k., i za to na podstawie art. 244 k.k. skazał go na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności (pkt 5 wyroku).Ponadto sąd I instancji na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. orzeczone wobec oskarżonego M.P. w pkt 1 i 5 wyroku kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył oskarżonemu karę łączną 5 (pięciu) lat pozbawienia wolności (pkt 8 wyroku).

Sąd ten orzekł także na podstawie art. 70 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii przepadek dowodów rzeczowych (pkt 2 wyroku), a także na podstawie art. 70 ust. 4a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii nawiązkę od oskarżonego na rzecz Ośrodka Rehabilitacyjnego dla Uzależnionych od Substancji Psychoaktywnych „[...]” przy ul. […] w C. w wysokości 10 000 zł (dziesięciu tysięcy złotych) (pkt 3 wyroku), zaś na podstawie art. 70 ust. 4a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii orzekł od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w wysokości 3 000 zł (trzech tysięcy złotych) (pkt 4 wyroku) oraz na podstawie art. 42 § 1a pkt 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 (jednego) roku (pkt 6 wyroku), i na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w wysokości 5 000 (pięciu tysięcy złotych) (pkt 7 wyroku).Kasację od wyroku Sądu Okręgowego wywiódł obrońca skazanego, który zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. przez to, że w składzie sądu odwoławczego brały udział osoby nieuprawnione do orzekania, przez co sąd był nienależycie obsadzony, gdyż w składzie sądu uczestniczyli:- sędzia Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu X.

Y.,- sędzia Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu X.1 Y.1,- sędzia Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu X.2 Y.2,powołani na urząd z naruszeniem art. 187 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej bowiem Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowania w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2018.3) nie jest organem tożsamym z organem konstytucyjnym, którego skład i sposób wyłaniania reguluje Konstytucja RP, a w szczególności art. 187 ust. 1 – w rozumieniu uchwały Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2022 r. sygn. akt I KZP 2/22., w następstwie czego sąd był nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż w jego skład nie wchodzili niezawiśli i niezależni sędziowie.

Podnosząc powyższy zarzut, obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy właściwemu do ponownego rozpoznania wniesionej w sprawie apelacji niezależnemu i niezawisłemu, powołanemu ustawą sądowi.W odpowiedzi prokurator wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Podniesiony w kasacji obrońcy zarzut okazał się oczywiście bezzasadny, ‎co skutkowało rozpoznaniem i oddaleniem przez Sąd Najwyższy tego nadzwyczajnego środka odwoławczego w trybie wskazanym w przepisie art. 535 ‎§ 3 k.p.k.

Oczywista bezzasadność kasacji zachodzi wówczas, kiedy już z pobieżnej analizy podniesionych przez skarżącego zarzutów w jasny sposób wynika, iż są one nietrafne i nie mogą doprowadzić do oczekiwanego przez skarżącego rezultatu ‎w postaci wzruszenia zaskarżonego orzeczenia [postanowienie Sądu Najwyższego ‎(dalej SN) z 1 lipca 2021 r. sygn. II KK 184/21].Sąd Najwyższy zauważa, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiła sugerowana przez obrońcę nienależyta obsada składu Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu, stanowiąca negatywną przesłankę procesową, w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.

Obrońca skazanego rzekome zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej połączył z obecnością w składzie orzekającym sądu odwoławczego sędziów Sądu Okręgowego w osobach X. Y., X.1 Y.1 i X.2 Y.2, czyli sędziów powołanych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w procedurze ukształtowanej według ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2018.3 ze zm.). Niespełniających zatem – w opinii skarżącego kryteriów niezawisłości ze względu na strukturalną wadę w procesie powołania ich na stanowiska sędziowskie.

Odnosząc się do takiego zarzutu i towarzyszącej mu argumentacji, zauważyć należy, iż moc wiążąca przywołanej przez skarżącego uchwały SN z 23 stycznia 2020 r. sygn. akt BSA I 4110 1/20 została uchylona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (dalej TK) z 20 kwietnia 2020 r. w sprawie U 2/20 (M.P.2020.376). Abstrahując od tego, podobnie jak nawiązująca do niej treściowo uchwała SN z 2 czerwca 2022 r. sygn. I KZP 2/22, wskazywała ona, iż dla udowodnienia zaistnienia nienależytej obsady sądu każdorazowo konieczne jest wykazanie in concreto (z czego zdaje sobie sprawę autor, formułując powyższy zarzut kasacyjny), że sędzia nie gwarantuje, chociażby minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości, a przywołana instytucjonalna wadliwość miała wpływ na sposób rozstrzygnięcia.

W konsekwencji potencjalne naruszenie standardu rozpoznania sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd w konkretnej sprawie winno być rozpatrywane w kategoriach innego rażącego naruszenia prawa (względna przyczyna odwoławcza; postanowienie SN z 30 listopada 2022 r. sygn. II KK 468/22). Innymi słowy, w myśl przedstawionej w uchwale wykładni, może to zaistnieć, gdy wadliwość procesu powoływania sędziego prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

Sam zaś udział w tej procedurze wyklucza przyjęcie a priori nienależytej obsady sądu, a co za tym idzie zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej wymienionej w art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. Wymagana jest bowiem wnikliwa analiza osoby sędziego w kontekście postępowania nominacyjnego oraz jego postawy w toku postępowania. Powoduje to, iż okoliczności mogące mieć wpływ na bezstronność sędziego w danej sprawie, muszą zostać wykazane za pomocą faktów. Zarzut postawiony w kasacji nie mógł zatem okazać się skuteczny, ‎gdyż skarżący nie wskazał na istnienie okoliczności uzasadniających wątpliwości, ‎że proces powołania wymienionych wyżej sędziów prowadził in concreto ‎do naruszenia konstytucyjnego i konwencyjnego standardu niezawisłości ‎i bezstronności sądu.Zdaniem Sądu Najwyższego orzekającego w niniejszym składzie, bezwzględne przyczyny odwoławcze, skutkujące przecież koniecznością uwzględniania z urzędu i to niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz ich wpływu na treść orzeczenia, wymagają, aby do tego grona zaliczać jedynie stany o obiektywnym i łatwo weryfikowalnym charakterze.

Gdyby bowiem wspomniane konsekwencje miało wywoływać uchybienie, którego stwierdzenie wymagałoby przeprowadzenia wielopłaszczyznowych i wysoce ocennych analiz, prawo stron procesu karnego do przewidywalności działań organów procesowych oraz własnej sytuacji procesowej, nawet po uprawomocnieniu się orzeczenia, zostałoby w sposób istotny ograniczone, przekładając się na istotne ograniczenie gwarancji procesowych, w tym te związane ‎z prawem do zaskarżenia orzeczenia, czy uzyskania pewnego, wiążącego rozstrzygnięcia. Próba oceny przeprowadzenia owej analizy pod kątem niezawisłości i bezstronności z punktu widzenia art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. w istocie zmierza do relatywizacji bezwzględnych przyczyn odwoławczych, które są albo ich nie ma i nie podlegają one ocenie z punktu widzenia natężenia (por. postanowienie SN z 28 grudnia 2022 r. sygn. akt.

IV KK 477/22). Każdy bowiem sąd, dysponując własnym atrybutem niezawisłości, inaczej może postrzegać i oceniać kwestię spełnienia minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości. Strony postępowania w takim stanie rzeczy nie będą miały wówczas pewności co do wyników takiej oceny, co istotnie zaprzecza procesowej skuteczności bezwzględnych przyczyn odwoławczych w sposób zdefiniowany przez ustawodawcę i ugruntowane dotychczas orzecznictwo. Na tym zaś tle wskazać należy, że celem i wartością demokratycznego państwa jest zapewnienie bezpieczeństwa prawnego i pewności obrotu prawnego, immanentnie powiązanego z jednolitością stosowania prawa przez sądy (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 października 2015 r. sygn. akt SK 63/12).

Powyższe stwierdzenie jest tym bardziej adekwatne w kontekście bezwzględnych przyczyn odwoławczych, które powinny być oczywiste, łatwo dostrzegalne, a przez to możliwie jednolicie stosowane w orzecznictwie. Przypomnieć należy, iż bezwzględna przyczyna odwoławcza to sytuacja wyjątkowa, jasno określona w ustawie i niepoddająca się interpretacji na obszarze wykładni teleologicznej. Sytuacja ta występuje albo zachodzi jej brak, tertium non datur.Skarżący nie podniósł także żadnych zarzutów osobistych pod adresem sędziów składu orzekającego w instancji odwoławczej, wskazujących, że podczas rozpoznania przedmiotowej sprawy poddani byli jakimkolwiek naciskom, czy choćby sugestiom ze strony czynników zewnętrznych, albo nie zachowali wymaganej bezstronności, czy obiektywizmu.

W kontekście powyższego, Sąd Najwyższy w realiach tej sprawy ‎również nie dopatrzył się żadnego związku między okolicznościami powołania sędziów na urząd a samym rozstrzygnięciem sprawy, w szczególności by wywarły jakikolwiek negatywny wpływ na sposób rozpoznania zwyczajnego środka odwoławczego przez Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu. W rozważanym kontekście nie ma zatem mowy nie tylko o uchybieniach wymienionym w art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., ale także o żadnym innym rażącym naruszeniu prawa, mogącym mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, ‎rozstrzygając o kosztach postępowania kasacyjnego w oparciu o treść przepisów ‎art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. [WB][r.g.] ‎