III KK 456/22 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III KK 456/22 POSTANOWIENIE Dnia 9 listopada 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 9 listopada 2022 r., sprawy M. W.skazanego z art. 233 § 1 i 6 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę, od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 28 marca 2022 r., sygn. akt IV Ka 1776/21 utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Stargardzie z dnia 6 września 2021r., sygn. akt II K 107/21. p o s t a n o w i ł I. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; II. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Stargardzie wyrokiem z 6 września 2021 r., sygn. akt II K 107/21, uznał M. W. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 233 § 1 i 6 k.k., za który wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, rozstrzygając jednocześnie o kosztach postępowania (pkt. I i II).Sąd Okręgowy w Szczecinie, po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego, wyrokiem z 28 marca 2022 r., sygn. akt IV Ka 1776/21, zaskarżony wyrok Sądu I instancji utrzymał w mocy, zasądzając od oskarżanego na rzecz Skarbu Państwa koszty za postępowanie odwoławcze.Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca M.

W., zarzucając rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisów:1.prawa karnego materialnego, tj. art. 233 § 1, 2, 6 k.k., art. 18 ust. 2 pkt 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1212) i art. 75 § 2 k.p.a. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. i 457 § 3 k.p.k., poprzez nienależyte rozważenie zarzutów apelacyjnych i podzielenie stanowiska Sądu Rejonowego jakoby M. W. wypełnił znamiona czynu z art. 233 § 1 i 6 k.k., w tym że został pouczony o odpowiedzialności karnej zgodnie z wymogami art. 233 § 1, 2 i 6 k.k. podczas, gdy warunek pouczenia o odpowiedzialności karnej z § 2 tego przepisu nie został spełniony, w konsekwencji nie wypełniono znamion przestępstwa, a nadto przyjęcie jakoby organ był uprawniony - w rozumieniu art. 233 § 6 k.k. i ze skutkiem odpowiedzialności karnej - do odebrania od oskarżonego także oświadczeń dotyczącego okoliczności, przyczyny utraty prawa jazdy, podczas gdy organ uprawniony był tylko do odbioru oświadczenia z art. 18 ust. 2 pkt 1 tej ustawy czyli o tym czy doszło do utraty prawa jazdy,2. postępowania karnego, tj. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. poprzez przyjęcie jakoby skazany miał wiedzę, w tym z pouczenia organu, o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie.Wskazując na powyższe zarzuty obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku jak i wyroku Sądu I instancji oraz uniewinnienie oskarżonego od dokonania przypisanego mu przestępstwa.Prokurator Rejonowy w Stargardzie w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.Sąd Najwyższy, zważył, co następuje:Kasacja jest oczywiście bezzasadna.Przede wszystkim zauważyć należy, że kasację wnosi się od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie (art. 519 k.p.k.).

Podstawy wniesienia tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia zostały natomiast wskazane w art. 523 § 1 k.p.k. i należą do nich uchybienia z art. 439 k.p.k. lub inne rażące naruszenie prawa, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.Zarzuty nierzetelnej kontroli odwoławczej (art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.), na których wystąpienie powołał się skarżący, należą do kategorii uchybień przewidzianych w art. 523 § 1 k.p.k., jednakże ich analiza oraz konfrontacja z uzasadnieniem Sądu odwoławczego, wyklucza istnienie sugerowanych w kasacji zaniedbań.

Podkreślić także należy, że podniesienia zarzutów tej kategorii nie może uzasadniać krytyka zaskarżonego wyroku, będąca jedynie wynikiem niezadowolenia obrońcy z dokonanej oceny postulatów apelacyjnych, gdyż wskazuje to na postępowanie prowadzące do obejścia przepisu określającego podstawy wniesienia kasacji. Postępowanie kasacyjne nie służy bowiem powielaniu kontroli apelacyjnej, zwłaszcza w obrębie zarzutów i argumentów właściwie rozpoznanych w postępowaniu przed sądem II instancji. Z treści uzasadnienia Sądu odwoławczego wynika tymczasem, że wbrew sugestiom skarżącego, kontrola orzeczenia Sądu Rejonowego była pełna i prawidłowa, skoro rozważono w jej toku wszystkie zarzuty apelacyjne poddając je rzeczowej i przekonującej argumentacji.

Szczegółowo oceniono przede wszystkim te twierdzenia obrońcy, w których zakwestionował prawidłowość i zasadność przypisania oskarżonemu M. W. czynu z art. 233 § 1 i 6 k.k., krótko mówiąc na tej – jak twierdził – podstawie, iż pouczenie zawarte w złożonym przez niego oświadczeniu, nie było właściwe i kompletne, gdyż dotyczyło wyłącznie odpowiedzialności karnej, grożącej za złożenie zeznań, a nie złożenie oświadczenia.Jak podkreślał Sąd II instancji stanowisko obrońcy w tym zakresie nie było trafne, gdyż oskarżony uzyskując pouczenie o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań, w odniesieniu do potrzeby złożenia stosownej treści oświadczenia w toczącym się postępowaniu, nie mógł tego pouczenia odbierać inaczej, jak tylko o grożącej mu odpowiedzialności za złożenie fałszywego oświadczenia.

Tylko bowiem do złożenia takiego oświadczenia sprowadzał się jego udział w postępowaniu. Oskarżony nie był bowiem przesłuchiwany na okoliczność utraty prawa jazdy, lecz w tym zakresie miał złożyć odpowiednie oświadczenie o jego utracie, którego fałsz – poprzez odesłanie zawarte w art. 233 § 6 k.k. – jest karalny tak samo jak złożenie fałszywych zeznań. Treść zamieszczonego pouczenia zawierającego odesłanie do konsekwencji z art. 233 § 1 k.k., była zatem pełna i jednocześnie wystarczająca do zrozumienia, że w przypadku złożenia oświadczenia niezgodnego z prawdą, grozi odpowiedzialność karana, bez konieczności przytaczania również treści § 6 art. 233 k.k. Z przepisu tego wynika przecież, że sprawcy złożenia fałszywego oświadczenia grozi odpowiedzialność z art. 233 § 1 k.k., skoro m.in. do tego paragrafu odsyła paragraf 6.

Zaznaczyć przy tym należy, że Sąd odwoławczy nie stosował art. 233 k.k., gdyż nie dokonał merytorycznych zmian wyroku Sądu Rejonowego, a więc już z tego powodu nie mógł naruszyć regulacji wskazanej zarzucie z pkt. I kasacji. Stosowanie tego przepisu miało miejsce przez Sąd I instancji, a kontrola prawidłowości tego zabiegu może odbywać się przez pryzmat respektowania normy zawartej w art. 433 § 2 k.p.k. Nadto, kwestionowanie w kasacji faktu pouczenia, a ściślej jego braku nie może mieć skutecznie miejsca choćby dlatego, że kwestia ta należy do sfery ustaleń faktycznych, a tych w kasacji podważać nie można.Trzeba przy tym wszakże dodać, że pouczenie, które znalazło się w wypełnionym przez skazanego druku było poprawne także dlatego, że zostało oparte o przepis art. 18 ust. 2 pkt 1 lit.

a) ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1212), zgodnie z którym, warunkiem wydania wtórnika dokumentu przez starostę jest złożenie oświadczenia o utracie dokumentu, pod rygorem odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1444 i 1517), zwanej dalej „Kodeksem karnym”. Przepis ten wprost zatem przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 k.k. – najszerzej zatem określając podstawę odpowiedzialności karnej. Sąd odwoławczy trafnie spostrzegł, że przepis powyższy stanowi jedynie o złożeniu oświadczenia o utracie dokumentu, dlatego odręczny zapis M. W. o treści „zgubiłem prawo jazdy 29-11-2019” w przedmiotowym oświadczeniu, był przekazem – o ile obrazowałby autentyczne zdarzenie – pożądanym przez art. 18 ust. 2 pkt 1 lit.

a) ustawy o kierujących pojazdami. Osoba posiadająca prawo jazdy obowiązana jest bowiem zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu (art. 18 ust. 1 cyt. ustawy). Niezależnie od tego, czy z przepisem tym łączyć obowiązek wskazania sposobu utraty dokumentu prawa jazdy, czy też nie, nie ulega wątpliwości, że oskarżony złożył oświadczenie, że zagubił prawo jazdy i było to jedyne oświadczenie w postępowaniu o wydanie wtórnika prawa jazdy, z którym można łączyć ocenę z punktu widzenia prawdziwości. Oświadczenie to wskazuje zatem na fakt utraty prawa jazdy, ale również na okoliczność tej utraty, pozwalającą zresztą dopiero ocenić, czy do utraty w rozumieniu art. 18 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami faktycznie doszło.

Z akt wynika natomiast, że 29 listopada 2019 r. prawo jazdy zostało oskarżonemu zatrzymane przez policję, co oznacza, że jego oświadczenie o zagubieniu tego dokumentu, złożone jeszcze tego samego dnia w urzędzie, było z oczywistych względów fałszywe. Chybione są również wywody obrońcy odnoszące się do przywołanego przez Sąd odwoławczy art. 75 § 2 k.p.a. Przepis ten słusznie został wskazany jako przykład regulacji odwołującej się do odpowiedzialności za fałszywe zeznania, w sytuacji faktycznej złożenia fałszywego oświadczenia.

Jego treść wspiera zatem stanowisko Sądu II instancji potwierdzającego prawidłowość zastosowania przez Sąd Rejonowy przy określonych ustaleniach faktycznych – art. 233 § 1 i 6 k.k. Przepis art. 75 § 2 k.p.a. nie wskazuje wprost na odpowiedzialność za fałszywe oświadczenie, jako odpowiedzialność sui generis, ale na odpowiedzialność za fałszywe zeznanie w wypadku złożenia fałszywego oświadczenia w postępowaniu administracyjnym, w którym oświadczenie takie jest przewidziane. Mechanizm określony w art. 75 § 2 k.p.a. odpowiada zatem regulacji z art. 18 ust. 2 pkt 1 lit.

a) ustawy o kierujących pojazdami, zważywszy na fakt, że ogólnie odpowiedzialność z art. 233 k.k. określa się mianem odpowiedzialności za fałszywe zeznania, choć obejmuje ona odpowiedzialność za fałszywe zeznanie sensu stricto, fałszywą opinię i wreszcie fałszywe oświadczenie, w zależności od rodzaju postępowania oraz podmiotu przestępstwa. Jak wynika z przytoczonych przepisów takie nazewnictwo przewidziane jest w języku prawnym, a więc języku ustawodawcy.Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że kontrola dokonana przez Sąd odwoławczy spełniła kryteria, o jakach mowa w art. 433 § 2 k.p.k., co potwierdza treści sporządzonego uzasadnienia odpowiadającego wytycznym art. 457 § 3 k.p.k.

Nie doszło zatem w toku rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy w Szczecinie do rażącej obrazy prawa mogącej mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku, co świadczy o oczywistej bezzasadności wniesionej w sprawie kasacji.W tej sytuacji, nie znajdując podstaw do uwzględnienia tego środka zaskarżenia należało postanowić jak w pkt. I postanowienia, na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. rozstrzygając w przedmiocie kosztów postepowania kasacyjnego. [as]