III KK 441/23 · Sąd Najwyższy

III KK 441/23 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 marca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński (przewodniczący)‎SSN Adam Roch‎SSN Ryszard Witkowski (sprawozdawca) w sprawie A. G. ‎skazanego wyrokiem łącznym, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 marca 2024r. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od prawomocnego wyroku łącznego Sądu Rejonowego dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie z 19 października 2022 r. sygn. akt II K 582/22. w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

1. uchyla punkt II zaskarżonego wyroku i na podstawie art. 572 k.p.k. umarza postępowanie w zakresie połączenia karą łączną kar grzywny orzeczonych wyrokiem Sądu Rejonowego w Pszczynie z 17grudnia 2019 r. sygn. akt II K 795/19 oraz wyrokiem Sądu Rejonowego dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie z 16 czerwca 2020 r. sygn. akt II K 250/20;

2. obciąża Skarb Państwa wydatkami postępowania kasacyjnego. [J.J.] Adam Roch Zbigniew Kapiński Ryszard Witkowski

UZASADNIENIE

A. G. został skazany prawomocnymi wyrokami:1.nakazowym Sądu Rejonowego dla Krakowa - Nowej Huty w Krakowie ‎z 6 sierpnia 2019 r. sygn. akt II K 485/19, za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., popełnione w dniu 19 lutego 2019 r., na karę 180 stawek dziennych grzywny po 10 zł każda, jednocześnie orzeczono środek kamy w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat;2.Sądu Rejonowego w Pszczynie z 17 grudnia 2019 r. sygn. akt II K 795/19, za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., popełnione w dniu 29 czerwca 2019 r., na karę 7 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby, która postanowieniem z 10 września 2021 r. została zarządzona do wykonania oraz grzywnę w wymiarze 100 stawek dziennych po 20 zł każda, jednocześnie orzeczono środek kamy w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat;3.Sądu Rejonowego dla Krakowa - Nowej Huty w Krakowie z 16 czerwca ‎2020 r. sygn. akt II K 250/20, za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. popełnione w dniu 4 czerwca 2019 r., na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby, która postanowieniem z 14 października 2021 r. została zarządzona do wykonania oraz grzywnę w wymiarze 100 stawek dziennych po 30 zł każda, jednocześnie orzeczono środek kamy w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat;Sąd Rejonowy dla Krakowa - Nowej Huty w Krakowie wyrokiem łącznym ‎z 19 października 2022 r. sygn. akt II K 582/22, 1.na podstawie art. 85 § 1 i § 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. w zw. z art. 569 § 1 k.k., połączył skazanemu A.

G. kary pozbawienia wolności, orzeczone w sprawach o sygn. akt: II K 795/19 ‎i II K 250/20, wymierzył mu karę łączną 1 roku i 1 miesiąca pozbawienia wolności;2.na podstawie art. 85 § 1 i § 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., połączył skazanemu A. G. kary grzywny, orzeczone w sprawach o sygn. akt: II K 485/19, II K 795/19 i II K 250/20 i wymierzył mu karę łączną grzywny w wysokości 250 stawek dziennych po 10 zł każda;3.na podstawie art. 90 § 2 k.k. w zw. z art. 85 § 1 i § 2 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. w miejsce środków karnych - zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, wymierzonych w sprawach o sygn. akt:

II K 485/19,‎II K 795/19 i II K 250/20, orzekł łączny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 10 lat;4.na podstawie art. 577 k.p.k. zaliczył skazanemu, na poczet kary łącznej 1 roku i 1 miesiąca pozbawienia wolności, okres odbytej kary w sprawie o sygn. akt II K 795/19, od dnia 31 maja 2022 r. do dnia 19 października 2022 r.;5.na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił skazanego od uiszczenia na rzecz Skarbu Państwa wydatków związanych z wydaniem wyroku łącznego.Powyższe orzeczenie nie zostało zaskarżone przez żadną ze stron ‎i uprawomocniło się z dniem 3 grudnia 2022 r.

Kasację od wskazanego wyżej wyroku łącznego, w zakresie wymierzenia kary łącznej grzywny, wniósł na korzyść skazanego Prokurator Generalny. Zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego i materialnego, a mianowicie art. 572 k.p.k., art. 85 § 1 i § 2 k.k. ‎(w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020 r.) w zw. z art. 71 § 2 k.k., polegające na wadliwym połączeniu w punkcie II wyroku łącznego kar grzywny wymierzonych wobec A. G. , na podstawie art. 71 § 1 k.k. (obok kar pozbawienia wolności orzeczonych z warunkowym zawieszeniem ich wykonania) wyrokami:

Sądu Rejonowego w Pszczynie z 17 grudnia 2019 r. sygn. akt ‎II K 795/19 (100 stawek dziennych po 20 zł każda) i Sądu Rejonowego dla Krakowa - Nowej Huty w Krakowie z 16 czerwca 2020 r. sygn. akt II K 250/20 (.100 stawek dziennych po 30 zł każda) z samoistną karą grzywny (480 stawek dziennych po ‎10 zł każda), wynikającą z wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Krakowa ‎- Nowej Huty w Krakowie z 6 sierpnia 2019 r. sygn. II K 485/19 i w ich miejsce orzeczenie kary łącznej grzywny w wymiarze 250 stawek dziennych po 10 zł każda w sytuacji, gdy kary pozbawienia wolności z wyroków w sprawach II K 795/19 ‎i II K 250/20 zostały prawomocnie zarządzone do wykonania (odpowiednio w dniach: 10 września 2021 r. i 14 października 2021 r.), w związku z czym jednostkowe akcesoryjne kary grzywny nie mogły stanowić podstawy orzeczenia kary łącznej grzywny, albowiem nie podlegały już wykonaniu, co skutkowało tym, że samoistna kara grzywny, z wyroku nakazowego w sprawie II K 485/19, nie nadawała się do połączenia z inną karą, a więc postępowanie w tym zakresie powinno być umorzone, zgodnie z art. 572 k.p.k.”.

Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego w zakresie kary grzywny orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie w sprawie II K 485/19.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja Prokuratora Generalnego wniesiona na korzyść skazanego okazała się oczywiście zasadna, co skutkowało jej uwzględnieniem na posiedzeniu wyznaczonym w trybie art. 535 § 5 k.p.k.Przedmiotowym wyrokiem łącznym Sąd Rejonowy dla Krakowa - Nowej Huty w Krakowie połączył skazanemu, na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 23 czerwca 2020 r., kary jednostkowe: pozbawienia wolności i grzywny oraz środki karne w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i w ich miejsce orzekł: karę łączną 1 roku i 1 miesiąca pozbawienia wolności (pkt I sentencji wyroku), karę łączną grzywny w wymiarze 250 stawek dziennych po 10 zł każda (pkt II) oraz łączny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, na okres ‎10 lat (pkt III).Procedowanie, co do kary łącznej pozbawienia wolności i łącznego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, było prawidłowe, natomiast wadliwe co do kary łącznej grzywny.

Połączono bowiem skazanemu trzy kary grzywny (jedną samoistną i dwie akcesoryjne), z których dwie nie podlegały już wykonaniu, a trzecia nie mogła być w tej sytuacji połączona z inną karą tego samego rodzaju. Kary akcesoryjne grzywny nie podlegały wykonaniu, albowiem zarządzono wykonanie kar pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem których te środki probacyjne orzeczono (odpowiednio postanowienia: Sądu Rejonowego w Pszczynie ‎z 10 września 2021 r. sygn. akt VI Ko 1388/21 i Sądu Rejonowego dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie z 14 października 2021 r. sygn. akt II 1 Ko 2081/21).

Zarządzenie ich wykonania skutkowało tym, że wymierzone obok tych kar, na podstawie art. 71 § 1 k.k., grzywny, nie mogły już być wykonane, zgodnie z treścią art. 71 § 2 k.k. Tym samym nie jest dopuszczalne ich łączenie z innymi karami grzywny (wyrok Sądu Najwyższego z 23 sierpnia 2018 r. sygn. akt V KK 262/18; wyrok Sądu Najwyższego z 10 grudnia 2020 r. sygn. akt II KK 343/20).Wskazane wyżej uchybienie Sądu Rejonowego dla Krakowa - Nowej Huty ‎w Krakowie, obraza prawa materialnego, a mianowicie art. 85 § 1 i § 2 k.k. i art. 71 ‎§ 2 k.k. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020 r.) oraz prawa procesowego, to jest art. 572 k.p.k., miały charakter rażący.

Miało również niewątpliwie istotny, oczywisty wpływ na treść wyroku. Skazany bowiem powinien mieć do uiszczenia tylko jedną karę grzywny z wyroku o sygn. akt II K 485/19, ‎w wymiarze 180 stawek dziennych po 10 zł każda, a w wyniku wadliwego procedowania sądu meriti do uiszczenia ma on karę grzywny w wysokości 250 stawek dziennych po 10 zł każda. Konsekwencją wskazanego uchybienia, czyli braku warunków do orzeczenia kary łącznej grzywny, było naruszenie przez Sąd przepisu prawa procesowego - art. 572 k.p.k. i brak umorzenia postępowania karnego ‎w zakresie kary grzywny, orzeczonej w sprawie o sygn. akt II K 485/19.

To sprawiło, że w niniejszej sprawie zaszła konieczność uchylenia wyroku w zaskarżonej części ‎i umorzenia postępowania w zakresie połączenia karą łączną kar grzywny orzeczonych w wyrokach: Sądu Rejonowego w Pszczynie w sprawie II K 795/19 oraz Sądu Rejonowego dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie w sprawie sygn. akt ‎II K 250/20. Orzeczenie o wydatkach postępowania kasacyjnego uzasadnia treść art. 638 k.p.k. [J.J.][ms] Adam Roch Zbigniew Kapiński Ryszard Witkowski