III KK 412/17 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III KK 412/17 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 października 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Gradzik (przewodniczący)‎SSN Dariusz Kala‎SSN Przemysław Kalinowski (sprawozdawca)Protokolant Jolanta Włostowska w sprawie K. M.‎oskarżonego z art. 284 § 3 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.‎w dniu 18 października 2017 r.,‎kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego‎od wyroku Sądu Rejonowego w N.‎z dnia 9 marca 2017 r., uchyla zaskarżony wyrok i sprawę oskarżonego K.

M. przekazuje Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIEK. M. został oskarżony o to, że w marcu 2016 roku w parku dokonał przywłaszczenia znalezionego telefonu komórkowego marki HTC Desire o łącznej wartości 500 zł, na szkodę J. B., tj. o czyn z art. 284 § 3 k.k. (karta 92-93 akt sprawy).W trakcie rozprawy w dniu 9 marca 2017 roku przed Sądem Rejonowym w N., . oskarżony K.M. przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i odmówił składania wyjaśnień.W tym dniu na rozprawie oskarżony, na podstawie art. 387 § 1 k.p.k. wystąpił z wnioskiem o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, wnosząc o wymierzenie za zarzucany mu czyn kary 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 (dziesięciu) złotych (karta 114-115 akt sprawy).Sąd Rejonowy , wobec braku sprzeciwu prokuratora, wyrokiem z dnia 9 marca 2017 roku, uwzględnił wniosek oskarżonego o wydanie wyroku skazującego bez konieczności prowadzenia postępowania dowodowego i uznał go za winnego popełnienia czynu, stanowiącego przestępstwo z art. 284 § 3 k.k. i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 (dziesięciu) złotych (karta 116 akt sprawy).Zwolnił oskarżonego od zapłaty kosztów sądowych, w tym od obowiązku uiszczenia opłaty i poniesionymi wydatkami obciążył Skarb Państwa.Wyrok Sądu Rejonowego uprawomocnił się z dniem 17 marca 2017 roku bez przeprowadzenia postępowania odwoławczego (karta 117 akt sprawy).Obecnie, od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia 9 marca 2017 roku, została wniesiona kasacja Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego.

Autor kasacji zaskarżył powyższy wyrok w całości na korzyść skazanego K. M. i zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 387 § 2 k.p.k., polegające na niezasadnym uwzględnieniu wniosku oskarżonego K. M. o skazanie go i wymierzenie mu określonej kary bez przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz wydaniu w dniu 9 marca 2017 roku wyroku skazującego oskarżonego za czyn z art. 284 § 3 k.k. popełniony w marcu 2016 roku, przy czym wartość przywłaszczonego mienia wynosiła 500 zł, a skazanie to nastąpiło z rażącą i mającą istotny wpływ na treść wyroku obrazą przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 284 § 3 k.k., polegającą na skazaniu K.

M. za to przestępstwo, podczas gdy w dacie orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie zachowanie oskarżonego wyczerpywało znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., bowiem w związku z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 września 2013 roku o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1247) wartość przywłaszczonego mienia nie przekraczała 1/4 minimalnego wynagrodzenia. Na podstawie tak sformułowanego zarzutu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył co następuje.Kasacja wniesiona przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na korzyść K.

M., okazała się oczywiście zasadna – w rozumieniu przepisu art. 535 § 5 k.p.k., a zamieszczony w niej zarzut i sformułowany wniosek o uchylenie wobec tego skazanego zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania – w pełni zasługiwały na uwzględnienie. Ocena ta przemawiała za rozpoznaniem nadzwyczajnego środka zaskarżenia na posiedzeniu przewidzianym w art. 535 § 5 k.p.k. Obowiązkiem sądu rozstrzygającego wniosek o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie oskarżonemu określonej kary lub środka karnego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, złożony na podstawie art. 387 § 1 k.p.k. - przez oskarżonego lub jego obrońcę - jest przede wszystkim kontrola zaistnienia wszystkich warunków dopuszczalności takiego wniosku, określonych w 387 § 1 i § 2 k.p.k.

Jednym z zasadniczych wymagań w tym zakresie jest należyta weryfikacja nie tylko zgodności z obowiązującymi przepisami proponowanych rozstrzygnięć w zakresie wymiaru kary i środków karnych, ale przede wszystkim oceny prawno-karnej czynu zarzuconego oskarżonemu. Pominięcie w treści wniosku norm z obszaru prawa materialnego stoi na przeszkodzie jego uwzględnieniu w takiej postaci i powinno prowadzić do spowodowania jego modyfikacji, a w przypadku jej braku obliguje sąd do rozpoznawania sprawy na zasadach ogólnych (taki pogląd wyrażono m.in. w wyrokach Sądu Najwyższego: z dnia 24 września 2014 r., IV KK 278/14, KZS 2015/1/32; z dnia 10 lipca 2014 r., IV KK 115/14, LEX nr 1480342).W realiach tej sprawy, Sąd Rejonowy nie dostrzegł konsekwencji obowiązującej regulacji kształtującej w sposób „kroczący” granicę wartości mienia dzielącą czyny wyczerpujące znamiona przestępstw określonych w art. 284 § 3 k.k. od czynów stanowiących wykroczenia z art. 119 § 1 k.w.

Stosownie do dyspozycji art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 września 2013 roku, o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 roku, poz.1247), który obowiązuje od dnia 9 listopada 2013 roku, jeżeli wartość rzeczy będącej przedmiotem kradzieży lub przywłaszczenia nie przekracza 1/4 minimalnego wynagrodzenia, czyn stanowi wykroczenie, a sprawca podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.Nie ulega przy tym wątpliwości, że zgodnie z treścią § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 września 2016 roku w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w roku 2017 (Dz.

U. z dnia 13 września 2016 roku, poz. 1456), od dnia 1 stycznia 2017 roku wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalono na kwotę 2000 zł. Tym samym graniczna kwota wynikająca z dyspozycji art. 119 § 1 k.w., której przekroczenie powoduje odpowiedzialność za przestępstwo – wynosi 500 zł.Przypomnieć też trzeba, że przy orzekaniu w sprawach o czyny przeciwko mieniu, w odniesieniu do których od dnia 9 listopada 2013 r. kryterium uznania takiego zachowania za przestępstwo lub wykroczenie stanowi określony w Kodeksie wykroczeń wskaźnik minimalnego wynagrodzenia za pracę, należy mieć na uwadze minimalne wynagrodzenie z daty orzekania w przedmiocie odpowiedzialności za taki czyn, a nie z daty jego popełnienia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 sierpnia 2015 roku, sygn.

II KK 209/14, Biul. PK z 2015 roku, Nr 8, poz. 10-13).Prowadzi to do wniosku, że czyn przypisany osk. K. M. wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 9 marca 2017 r., stanowił jedynie wykroczenie, bowiem wartość mienia będącego przedmiotem przywłaszczenia – w chwili orzekania – nie przekroczyła równowartości kwoty 500 zł, odpowiadającej ¼ minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w 2017 r. Tym samym zakwalifikowanie tego zachowania jako przestępstwa z art. 284 § 3 k.k. i skazanie ówcześnie oskarżonego na tej podstawie, stanowiło rażące naruszenie prawa materialnego i w sposób zupełnie oczywisty wpłynęło na treść wyroku.

Zarazem, postąpienie tego rodzaju uzasadnia zarzut naruszenia prawa procesowego w postaci wadliwej kontroli złożonego wniosku o skazanie bez przeprowadzenia postępowania dowodowego – zamieszczony w nadzwyczajnym środku zaskarżenia. W tej sytuacji niezbędne było uwzględnienie wniosku zamieszczonego w kasacji i uchylenie wyroku wobec osk. K. M. oraz przekazanie jego sprawy do Sądu Rejonowego w celu ponownego rozpoznania – tym razem z zachowaniem obowiązujących zasad kształtujących postępowanie w sprawach o tzw. czyny przepołowione przy zastosowaniu kryterium wartości mienia.

Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku. kc