III KK 38/24 · Sąd Najwyższy

III KK 38/24 POSTANOWIENIE Dnia 14 marca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 14 marca 2024 r. sprawy R. Z. skazanego z art. 207 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k., z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 22 września 2023 r., sygn. akt IV Ka 1501/21, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa – Krowodrzy w Krakowie z dnia 3 lutego 2021 r., sygn. akt II K 14/20/K, p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego. [PGW]

UZASADNIENIE

R. Z. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie z dnia 3 lutego 2021 r., w sprawie sygn. akt II K 14/20/K na karę 2 lat pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Sąd Okręgowy w Krakowie, po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez oskarżonego i jego obrońcę, wyrokiem z dnia 22 września 2023 r., sygn. akt IV Ka 1501/21, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że obniżył orzeczoną karę do roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności.

W pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku Sądu odwoławczego, zaskarżając go w całości i zarzucając:1.rażące naruszenie przepisów art. 193 § 1, 2 i 4 k.p.k. oraz art. 201 k.p.k. i art. 7 k.p.k. poprzez:„a) danie wiary jedynie opinii biegłych z CMUJ, z której wynikało, że oskarżony nie cierpi na padaczkę (i nie wskazuje na nią dokumentacja medyczna) oraz nie stwierdzono u niego zaburzeń świadomości i amnezji, a jego rozpoznanie znaczenia czynów lub kierowanie postępowaniem nie było ograniczone, pomimo sprzeczności tej opinii z pozostałymi wydanymi w toku sprawy opiniami biegłych oraz zgromadzonym materiałem dowodowym - dokumentacją lekarską - z których jednoznacznie wynikało, że oskarżony od wielu lat cierpi na padaczkę, był na nią przez wiele lat leczony, zaburzenia pracy mózgu znajdowały potwierdzenia w badaniach EEG i działał w warunkach art. 31 § 2 k.k.;b) rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd bez zasięgnięcia opinii biegłych w zakresie wiadomości specjalnych dotyczących ewentualnej niepoczytalności oskarżonego spowodowanej ówczesną chorobą nowotworową i leczeniem w formie chemioterapii (okoliczność ta była wskazywana m.in. w opinii sądowo lekarskiej z dnia 7 listopada 2018 r.)”.Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.Prokurator w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja jest oczywiście bezzasadna, stąd jej rozpoznanie i oddalenie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Brak jest podstaw do uznania za zasadny i skuteczny pierwszego z podniesionych w kasacji zarzutów, w którym skarżący zarzuca rażące naruszenie art. 193 § 1, 2 i 4 k.p.k., art. 201 k.p.k. i art. 7 k.p.k., poprzez uznanie za wiarygodną opinii biegłych z Zakładu Medycyny Sądowej […] w K. pomimo jej sprzeczności z inną opinią oraz zgromadzoną dokumentacją lekarską.W pierwszej kolejności wskazać należy, że oskarżony w toku postępowania w tej sprawie był dwukrotnie badany przez biegłych lekarzy psychiatrów w celu ustalenia jego poczytalności tempore criminis.

Po raz pierwszy w postępowaniu przygotowawczym, na polecenie prokuratora. Opiniujący wówczas dwaj biegli lekarze psychiatrzy, po przeprowadzeniu badania psychiatrycznego oskarżonego oraz w oparciu o całość posiadanych danych, w opinii z dnia 4 stycznia 2018 r. stwierdzili, że oskarżony dokonując zarzucanego czynu miał w znacznym stopniu ograniczoną zdolność rozumienia znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem w rozumieniu art. 31 § 2 k.k. (k. 153 - 159). Na podstawie tej opinii Sąd I instancji przyjął, że oskarżony zarzucanego mu czynu z art. 207 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. dopuścił się w warunkach określonych w art. 31 § 2 k.k., powołując ten przepis w podstawie skazania.Z kolei, Sąd Okręgowy w Krakowie, w toku postępowania odwoławczego, na rozprawie w dniu 8 czerwca 2022 r., z urzędu dopuścił dowód z opinii ZMS […] „sporządzonej z udziałem przynajmniej dwóch biegłych lekarzy psychiatrów oraz biegłego neurologa” na okoliczności wskazane w tym postanowieniu (k. 474 - 475).

Zespół opiniujący, składający się z pięciu biegłych lekarzy różnych specjalności, w tym dwóch lekarzy psychiatrów, w swojej opinii stwierdził, że oskarżony w chwili czynu miał zachowaną zdolność rozpoznania czynu i pokierowania swoim postępowaniem.Sąd odwoławczy, jakkolwiek rzeczywiście uznał za wiarygodną tę drugą opinię, zwłaszcza w zakresie szeregu dokonanych w niej ustaleń co do stanu zdrowia oskarżonego i rozpoznanych (wykluczonych) schorzeń, co racjonalnie i przekonująco uargumentował (zob. uzasadnienie s. 8 - 9), to jednak, co zresztą też oczywiste (z uwagi na działanie zakazu reformationis in peius z art. 434 § 1 k.p.k.), utrzymał w mocy wyrok skazujący w kształcie ustalonym w pierwszej instancji, na podstawie tej pierwszej opinii, a więc z poszanowaniem wynikającego z chronologicznej pierwszej opinii biegłych ustalenia o działaniu oskarżonego w warunkach ograniczonej w stopniu znacznym poczytalności.

Nie może więc być tu mowy o żadnej nierozstrzygniętej przez Sąd odwoławczy sprzeczności pomiędzy tymi opiniami. Jasno wynika z wywodu tego Sądu, że gdyby nie przeszkoda procesowa z art. 434 § 1 k.p.k., w pełni obdarzyłby przymiotem wiarygodności opinię zespołu biegłych z ZMS […]. Tak postępując Sąd ten w żaden sposób na naruszył przepisów powołanych w podstawie prawnej tego zarzutu. Również skarżący nie powinien mieć wątpliwości, że oskarżony został ostatecznie skazany za przestępstwo znęcania się nad żoną popełnione w warunkach art. 31 § 2 k.k., gdyż jednoznacznie wynika to z treści zaskarżonego wyroku.Tak więc do naruszenia art. 193 § 1, 2, 2a i 3 k.p.k. (w tym przepisie nie ma bowiem jednostki oznaczonej paragrafem 4) nie mogło dojść już dlatego, że Sąd odwoławczy w celu rozstrzygnięcia wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego oskarżonego oraz ewentualności występowania u niego schorzeń neurologicznych z urzędu dopuścił dowód z kompleksowej opinii biegłych różnych specjalności.

Następnie, przeprowadzoną w postępowaniu odwoławczym opinię biegłych, w ramach przyznanych mu uprawnień (art. 7 k.p.k.), należycie ocenił, wyprowadzając z niej trafne wnioski, których skarżący skutecznie nie podważył. Z wyłuszczonych powyżej powodów nie może być też mowy o naruszeniu art. 201 k.p.k.Bezzasadny jest również zarzut z punktu 1b, w którym obrońca skazanego zarzuca Sądowi odwoławczemu samodzielne rozstrzygnięcie kwestii wymagającej wiadomości specjalnych „dotyczącej ewentualnej niepoczytalności oskarżonego spowodowanej chorobą nowotworową”.

Niczego takiego bowiem Sąd Okręgowy w Krakowie samodzielnie nie rozstrzygnął. Przeciwnie, w tej kwestii Sąd ten korzystał z pomocy osób posiadających wiedzę specjalną, a więc biegłych lekarzy psychiatrów. I to właśnie dwa zespoły biegłych tej specjalności zgodnie i kategorycznie wykluczyły, aby oskarżony w chwili czynu miał zniesioną poczytalność. Opiniujący biegli, co jednoznacznie wynika z obu opinii, analizowali i oceniali dostępne dane dotyczące chorób i leczenia oskarżonego, w tym leczenia oskarżonego z powodu podejrzenia padaczki oraz leczenia onkologicznego (opinia sądowo - psychiatryczna z dnia 4 stycznia 2018 r. - k. 154- 156 i 158; opinia ZMS […] - k. 574 - 578).

W realiach tej sprawy nie ma więc żadnych wątpliwości co do poprawności ustaleń w tym przedmiocie.Dlatego podniesione w kasacji zarzuty musiały być ocenione jako bezzasadne w stopniu oczywistym, a kasacja oddalona na posiedzeniu na podstawie art. 535 § 3 k.p.k.Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, przy czym o kosztach postępowania kasacyjnego zgodnie z art.637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. [PGW] [ms] ‎