III KK 353/17 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III KK 353/17 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 marca 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Andrzej Ryński‎SSN Eugeniusz WildowiczProtokolant Jolanta Włostowska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Barbary Nowińskiej‎w sprawie P. K.‎w przedmiocie wyroku łącznego‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 27 marca 2018 r.,‎kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego‎od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II AKa (…) zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w B.‎z dnia 24 lutego 2017 r., sygn. akt III K (…) uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Apelacyjnemu w (…) do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIEP. K. został skazany następującymi wyrokami:1.Sądu Rejonowego w S. z dnia 29 października 2007 roku w sprawie sygn. akt II K 491/06 za czyn popełniony w dniu 21 czerwca 2006 roku z art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 33 § 1 i § 3 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności i karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 30 złotych; za czyn popełniony w dniu 27 czerwca 2006 roku z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 33 § 1 i 3 k.k. na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i karę grzywny w wymiarze 150 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 30 zł, za czyn popełniony w dniu 27 czerwca 2006 roku z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, za czyn popełniony w dniu 27 czerwca 2006 roku z art. 292 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności; na mocy art. 85 k.k., art. 86 § 1 k.k. orzeczono karę łączną 5 lat pozbawienia wolności i grzywnę w wymiarze 200 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 30 złotych; na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet wymierzonej kary pozbawienia wolności zaliczono okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 27 czerwca 2006 roku do dnia 17 listopada 2006 roku;

Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 17 stycznia 2008 roku, sygn. akt II Ka 429/07, zmienił wyrok w ten sposób, że orzeczoną karę łączną pozbawienia wolności obniżył do 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności; postanowieniem z dnia 22 grudnia 2014 roku Sąd warunkowo zwolnił skazanego z odbycia reszty kary i wyznaczył okres próby do dnia 22 grudnia 2016 roku, zaś postanowieniem z dnia 6 grudnia 2016 roku odwołano warunkowe zwolnienie i zarządzono wykonanie reszty nieodbytej kary;2. Sądu Okręgowego w B. z dnia 24 czerwca 2016 roku w sprawie sygn. akt 111 K 23/16 za czyn popełniony w dniu 11 czerwca 2015 roku z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. w zb. z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na karę 5 lat pozbawienia wolności; na mocy art. 63 § 1 kk na poczet kary pozbawienia wolności zaliczono skazanemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od 11 czerwca 2015 roku do 24 czerwca 2016 roku.W dniu 9 grudnia 2016 roku P. K. złożył wniosek o wydanie wyroku łącznego wskazując do połączenia kary wymierzone wymienionymi powyżej wyrokami.Sąd Okręgowy w B., wyrokiem łącznym z dnia 24 lutego 2017 r., sygn. akt III K (…), na podstawie art. 85 § 1, 2 i 3 k.k. oraz art. 86 § 1 k.k. połączył wymierzone P. K. kary pozbawienia wolności wymierzone wyrokami Sądu Okręgowego w B., sygn. akt III K 23/16 oraz Sądu Rejonowego w S., sygn. akt II K 491/06 i orzekł wobec niego karę łączną 7 lat pozbawienia wolności, zaliczając na jej poczet okresy rzeczywistego pozbawienia wolności oraz okresy odbytych kar pozbawienia wolności, podlegających łączeniu.Od tego orzeczenia apelację wniósł prokurator, który podnosząc zarzut obrazy art. 85 § 3 k.k., wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania o wydanie wyroku łącznego.Orzeczenie Sądu Okręgowego w B. zostało także zaskarżone w części dotyczącej orzeczenia o karze przez obrońcę skazanego, który podnosząc zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych oraz rażącej niewspółmierności kary wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie P. K. kary łącznej w wymiarze najwyższej kary jednostkowej, podlegającej łączeniu.Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II AKa (…), uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie o wydanie wyroku łącznego.Od wyroku Sądu drugiej instancji kasację wniósł obrońca skazanego.

Podniósł w niej następujące zarzuty:1. rażącą obrazę przepisów prawa materialnego mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 85 § 3 k.k. wobec umorzenia postępowania w zakresie wydania wyroku łącznego i uznania, że stosownie do art. 85 § 3 k.k. kary orzeczone wyrokami w sprawach o sygn. III K 23/16 oraz II K 491/06 nie mogły zostać połączone węzłem kary łącznej, podczas gdy skazany dopuścił się czynu przypisanego mu w sprawie III K 23/16 po zakończeniu odbywania kary w sprawie II K 491/06, albowiem zgodnie z postanowieniem z dnia 22 grudnia 2014 roku P. K. został warunkowo zwolniony z odbycia reszty kary pozbawienia wolności, zatem nie sposób uznać, że w momencie popełnienia czynu przepisanemu mu w sprawie III K 23/16 odbywał on karę pozbawienia wolności;2. rażącą obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 410 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. wobec braku odniesienia się przez Sąd odwoławczy do zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy.Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) i wyroku Sądu Okręgowego w B. oraz przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja jest zasadna w części, w której wskazano na rażącą obrazę prawa materialnego.

Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, jeżeli po rozpoczęciu, a przed zakończeniem wykonywania kary lub kary łącznej sprawca popełnił przestępstwo, za które orzeczono karę tego samego rodzaju lub inną podlegającą łączeniu, orzeczona kara nie podlega łączeniu z karą odbywaną w czasie popełnienia czynu. Ze względu na wątpliwości interpretacyjne odnośnie do tego unormowania Sąd Najwyższy orzekając w składzie 7 sędziów podjął uchwałę z dnia 25 stycznia 2018 r., I KZP 11/17 (OSNKW 2018/4/28, LEX nr 2428801), w której uznał, że „popełnienie przez sprawcę przestępstwa w okresie próby wyznaczonym postanowieniem o warunkowym zwolnieniu z odbycia reszty kary pozbawienia wolności nie stanowi przewidzianej w art. 85 § 3 k.k. negatywnej przesłanki do orzeczenia kary łącznej obejmującej karę (kary łączne), z odbycia reszty której sprawca został warunkowo zwolniony oraz karę (kary łączne) za przestępstwo popełnione w okresie próby”.Podzielając powyższe zapatrywanie prawne, odsyłając w zakresie szczegółowej argumentacji do treści uzasadnienia zacytowanej uchwały, należy stwierdzić, że wbrew temu, co przyjął Sąd odwoławczy, w sprawie nie zaszła negatywna przesłanka do orzeczenia kary łącznej, określona w art. 85 § 3 k.k. Trafne było natomiast rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w B., który uznał, że fakt popełnienia przestępstwa w dniu 11 czerwca 2015 r. (osądzonego w sprawie III K 23/16), tj. w okresie warunkowego przedterminowego zwolnienia, orzeczonego postanowieniem z dnia 22 grudnia 2014 r. w prawie II K 491/06, nie stanowiło przeszkody do wymierzenia kary łącznej za to przestępstwo oraz za przestępstwo, które było przedmiotem postępowania w sprawie II K 491/06.Konieczne stało się zatem uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w (…) do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, którego przedmiotem będzie także apelacja obrońcy skazanego w zakresie wymiaru kary łącznej.Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. r.g.