III KK 328/21 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III KK 328/21 POSTANOWIENIE Dnia 15 września 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie K. G., skazanego z art. 202 § 4a k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., w dniu 15 września 2021 r., kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt V Ka [...], zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 21 listopad 2019 r., sygn. akt II K [...], p o s t a n o w i ł :

1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;

2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć skazanego.

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt II K [...], K. G. został uznany za winnego tego, że w bliżej nieustalonym czasie do dnia 16 listopada 2017 r., w S., przechowywał na 4 dyskach twardych komputerów, w pamięci telefonu komórkowego oraz na 5 płytach DVD treści pornograficzne z udziałem małoletnich w postaci zdjęć i treści audio – video,tj. występku z art. 202 § 4a k.k., za który wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia wolności. Ponadto, na podstawie art. 41 §1 a k.k., art. 90 § 2 k.k. orzeczono wobec oskarżonego zakaz zajmowania wszelkich stanowisk i wykonywania zawodów i działalności związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem i opieką nad małoletnimi dożywotnio, a na podstawie art. 93a § 1 pkt 2 k.k., środek zabezpieczający w postaci terapii dla sprawców z zaburzeniami preferencji seksualnych.Od tego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonego, który – podnosząc zarzuty błędów w ustaleniach faktycznych oraz naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 4 i 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. i art. 92 k.p.k.; art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 31 § 1 i 2 k.k.; art. 167 k.p.k. w zw. z art. 2 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 193 k.p.k. i w zw. z art. 201 k.p.k.) – wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania w związku z zajściem przesłanek z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k.Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt V Ka [...], zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:1.ustalił, że w czasie czynu oskarżony miał ograniczoną w stopniu znacznym zdolność pokierowania swoim postępowaniem i przypisany czyn zakwalifikował z art. 202 § 4a k.k. w zw. art. 31 § 2 k.k., a następnie obniżył wymierzoną karę do roku pozbawienia wolności;2.wyeliminował z podstawy prawnej orzeczenia o środku karnym art. 90 § 2 k.k.;3.uchylił orzeczenie, na podstawie art. 93a § 1 pkt 2 k.k., środka zabezpieczającego w postaci terapii dla sprawców z zaburzeniami preferencji seksualnych;4.na podstawie art. 93a § 1 pkt 2 k.k. i art. 93c pkt 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek zabezpieczający w postaci terapii ukierunkowanej na zwalczanie nieprawidłowych zachowań seksualnych.

W pozostałym zakresie utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.Od wyroku Sądu odwoławczego kasację wniósł obrońca skazanego, który podniósł następujące zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, mającego istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku:1. naruszenie przepisów art. 4 i 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. i art. 92 k.p.k. poprzez przekroczenie zasady obiektywizmu oraz zasady swobodnej oceny dowodów, skutkujące tym, że organ postępowania nie ukształtował swojego przekonania na podstawie wszystkich dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego oraz dokonał dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów poprzez oparcie podstaw orzeczenia na wybranych częściach opinii biegłych, jednocześnie orzekając w sprzeczności z jej pozostałymi wnioskami, pomimo uznania jej w całości za trafną i rzetelną oraz mogącą stanowić podstawę ustaleń faktycznych, w szczególności poprzez pominięcie okoliczności poziomu rozwoju intelektualnego i emocjonalnego skazanego, opisanego w tejże opinii, jak również całokształtu rozważań dotyczących jego zdolności rozpoznania czynu i pokierowania swoim postępowaniem;2. naruszenie przepisu art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. poprzez jego niezastosowanie skutkujące prowadzeniem postępowania pomimo zajścia negatywnej przesłanki procesowej tj. cierpienia skazanego na upośledzenie umysłowe skutkującego niemożnością świadomego pokierowania swoim postępowaniem.Na podstawie tak sformułowanych zarzutów autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 21 listopada 2019 roku, wydanego w sprawie o sygn. akt II K [...] i umorzenie postępowania w związku z zajściem przesłanek z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k.Prokurator w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Kasacja jest oczywiście bezzasadna.Pierwszy z podniesionych zarzutów koncentruje się na kwestionowaniu ustalenia co do stanu psychicznego skazanego tempore criminis poczynionego na podstawie opinii drugiego zespołu biegłych z Ośrodka Ekspertyz Sądowych „M.” Sp. z o.o. w K., powołanego w postępowaniu odwoławczym, wobec wątpliwości co do rzetelności opiniowania biegłych ze Szpitala w S..

Jak wynika z uzasadnienia kasacji jej autor upatruje wadliwości stanowiska Sądu odwoławczego w tym, że nie uwzględnił on tego, że biegli z O. w K. stwierdzili, że skazany funkcjonuje na poziomie typowym dla dziecka w wieku 9-12 lat, a zatem jak osoba, która z uwagi na swój wiek nie może ponosić odpowiedzialności karnej. Taki argument nie jest trafny. Cytowane stwierdzenie biegłych powinno być bowiem uwzględniane w kontekście treści wydanej opinii sądowo-psychologiczno-seksuologicznej, która – co oczywiste dotyczy osoby o odpowiednim dla przypisania odpowiedzialności karnej wieku (ur. w 1988 r.).

Wskazanie przez biegłych w opinii z dnia 7 grudnia 2020 r. na ww. cezurę wieku zawierało się w stwierdzeniu, że rozpoznane u skazanego upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim odpowiada u osób dorosłych wiekiem umysłowym dziecka w wieku 9-12 lat (k. 776, t. IV). W żadnym razie takie stwierdzanie nie podważało wniosków końcowych tej opinii co do tego, że K. G. tempore criminis miał zachowaną poczytalność, jednak było ona w stopniu znacznym ograniczona (k. 776v). Sąd odwoławczy przeprowadził zresztą uzupełniająco czynności dowodowe w postępowaniu odwoławczym właśnie w kierunku bardziej wnikliwego zbadania kwestii poczytalności K.

G. w chwili popełnienia przestępstwa, powołując dowód z opinii drugiego zespołu biegłych i przeprowadzając na rozprawie odwoławczej w dniu 3 marca 2021 r. dowód z konfrontacji zespołów biegłych, którzy w niniejszej sprawie wydali opinie sądowo-psychologiczno-seksuologiczną (k. 816-824, t. V). Szczegółowo przeanalizował opinię biegłych z O. w K., mając na uwadze ich porównanie do dziecka w wieku 9-12 lat (s. 7 uzasadnienia wyroku Sądu ad quem). To właśnie na tej podstawie Sąd uznał, że skazany dopuścił się zarzucanego występku, mając ograniczoną w stopniu znacznym poczytalność, co zgodne jest z wnioskami końcowymi ww. biegłych.

Zacytowane przez skarżącego porównanie w świetle całej treści opinii w żadnym razie nie może świadczyć o dokonaniu przez Sąd ad quem wadliwych ustaleń faktycznych co do stanu psychicznego skazanego.Drugi z podniesionych zarzutów wskazujący na obrazę art. 17 § 1 pkt 2 w zw. z art. 31 § 1 k.k., w świetle poczynionych uwag, również musi zostać uznany za oczywiście bezzasadny, albowiem odnosi się do wtórnego - względem pierwszego zarzutu - zagadnienia procesowego, uwarunkowanego spełnieniem przesłanek określonych w przepisie materialno-prawnym, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Należy ponadto zaznaczyć, że kwestionowanie obrazy prawa materialnego może być zasadne jedynie wówczas, gdy nie są kwestionowane (wprost lub pośrednio) ustalenia faktyczne. Tymczasem autor kasacji, w jej pierwszej części, zakwestionował ocenę dowodu z opinii biegłych, odnoszącą się do materii istotnej dla zastosowania art. 31 § 1 k.k. Wobec bezzasadności takiej argumentacji, również i drugi zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k., kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążając skazanego.