Supreme Court allows partial reimbursement of defense costs and travel expenses for acquitted defendants against the State.

III KK 315/21 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka w sprawie W. H. i T. K. uniewinnionych od popełnienia zarzucanych czynów z art. 296 § 1 – 3 k.k., po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 19 grudnia 2023 r. wniosku obrońcy adwokata M. K. o zasądzenie na rzecz uniewinnionych zwrotu kosztów ustanowienia obrońcy oraz zwrotu wydatków poniesionych w postępowaniu kasacyjnym przed Sądem Najwyższym, na podstawie art. 626 § 2 k.p.k., art. 632 pkt 2 k.p.k. i art. 637a k.p.k. p o s t a n o w i ł I. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz W.

H. kwotę 1200 zł (jeden tysiąc dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu kasacyjnym oraz kwotę 889,29 zł (osiemset osiemdziesiąt dziewięć złotych i 29/100) tytułem zwrotu wydatków związanych z dojazdem do Sądu Najwyższego na rozprawę; II. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz T. K. kwotę 1200 zł (jeden tysiąc dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu kasacyjnym oraz kwotę 870,90 zł (osiemset siedemdziesiąt złotych i 90/100) tytułem zwrotu wydatków związanych z dojazdem do Sądu Najwyższego na rozprawę.

UZASADNIENIE

W. H. i T. K. zostali prawomocnie uniewinnieni od popełnienia zarzucanych czynów z art. 296 § 1 – 3 k.k. Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2022 r., w sprawie III KK 315/21, Sąd Najwyższy oddalił jako oczywiście bezzasadne wniesione na ich niekorzyść kasacje pełnomocników oskarżyciela posiłkowego. Na rozprawie kasacyjnej obecny obrońca uniewinnionych nie składał wniosku o zwrot poniesionych przez nich wydatków w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Taki pisemny wniosek został złożony przez obrońcę – adw. M. K. – w dniu 20 marca 2023 r., przy czym wniosek ten skierowano do Sądu I instancji, a więc Sądu Okręgowego w Słupsku.

Wniosek obejmował szczegółowo wyliczone wydatki poniesione przez w/w osoby w toku całego postępowania karnego.W tym przedmiocie procedowały kolejno właściwe Sądy – i tak: postanowieniem z dnia 16 maja 2023 r. Sąd Okręgowy w Słupsku zasądził na rzecz W. H. i T. K. zwrot wydatków należnych od Skarbu Państwa w określonych kwotach obejmujących postępowanie przygotowawcze oraz postępowanie przezd Sądem pierwszej instancji; Sąd Apelacyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2023 r. orzekł co do zwrotu na ich rzecz od Skarbu Państwa kosztów procesu poniesionych w postępowaniu odwoławczym.

W punkcie 4 swego orzeczenia wniosek obrońcy co do zwrotu uzasadnionych wydatków stron w postępowaniu kasacyjnym przekazał według właściwości Sądowi Najwyższemu. Obrońca wniósł o zwrot następujących wydatków w postępowaniu przed Sądem Najwyższym:1/ co do W. H. – w kwocie 6.353,82 zł, która obejmowała:a)stawkę minimalną za obronę przed Sądem Najwyższym - 1.200 zł;b)wydatki związane z obecnością obrońcy na rozprawie kasacyjnej - łącznie: 1.289,29 zł, w tym: koszty przejazdu - 889,29 zł oraz koszty noclegu - 400 zł;c)wydatki związane z osobistym stawiennictwem oskarżonego na rozprawie kasacyjnej - łącznie: 1.287,62 zł, w tym: koszty przejazdu - 887,62 zł oraz koszty noclegu - 400,00 zł;d)wydatki związane z obecnością obrońcy na publikacji orzeczenia Sądu Najwyższego - łącznie: 1.289,29 zł, w tym:-koszty przejazdu - 889,29 zł oraz koszty noclegu - 400,00 zł;e)wydatki związane z osobistym stawiennictwem oskarżonego na publikacji orzeczenia Sądu Najwyższego - łącznie: 1.287,62 zł, w tym:-koszty przejazdu - 887,62 zł oraz koszty noclegu - 400 zł. 2/ co do T.

K. w kwocie 3.805,80 zł, która obejmowała:a)stawkę minimalną za obronę przed Sądem Najwyższym - 1.200 zł;b)wydatki związane z osobistym stawiennictwem oskarżonej na rozprawie kasacyjnej - łącznie: 1.302,90 zł, w tym: koszty przejazdu w obie strony - 870,90 zł oraz koszty noclegu - 432 zł;

c) wydatki związane z osobistym stawiennictwem oskarżonej na publikacji orzeczenia Sądu Najwyższego - łącznie: 1.302,90 zł, w tym:-koszty przejazdu w obie strony - 870,90 zł oraz koszty noclegu - 432 zł. Sąd Najwyższy zważył co następuje.W ocenie Sądu Najwyższego wniosek obrońcy co do zasady zasługiwał na uwzględnienie, jakkolwiek trzeba zauważyć, że zawiera on błędy. Po pierwsze, planowana rozprawa przed Sądem Najwyższym w dniu 7 kwietnia 2022 r. z uwagi na wyłączenie jednego z sędziów od udziału w sprawie została odwołana.

Z notatki urzędowej (k. 91 akt SN) wynika, że o tym fakcie zawiadomiono telefonicznie wszystkich obrońców oraz pełnomocnika, którzy z kolei zobowiązali się powiadomić o odwołaniu rozprawy strony. W tej sytuacji zwrot wydatków związanych ze stawiennictwem w tym dniu w Sądzie Najwyższym byłby nieuzasadniony.Po drugie, w niniejszym postępowaniu odbyła się tylko jedna rozprawa kasacyjna w dniu 10 sierpnia 2022 r. (k. 105 – 106) i w tym też dniu nastąpiło ogłoszenie postanowienia oddalającego kasacje pełnomocników oskarżyciela posiłkowego.

A zatem nie miało miejsca odroczenie ogłoszenia orzeczenia na podstawie art. 411 § 1 k.p.k. na inny termin, co sugeruje wniosek.Zgodnie z dyspozycją art. 626 § 1 k.p.k. w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie sąd określa, kto, w jakiej części i zakresie ponosi koszty procesu. Jeżeli natomiast w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie nie zamieszczono rozstrzygnięcia o kosztach, orzeczenie w tym przedmiocie wydaje odpowiednio sąd pierwszej instancji, sąd odwoławczy, a w zakresie dodatkowego ustalenia wysokości kosztów także referendarz sądowy właściwego sądu.

Natomiast na mocy art. 637a k.p.k. do kosztów postępowania kasacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy o kosztach postępowania odwoławczego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Do kosztów procesu należą nie tylko koszty sądowe, ale i uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy lub pełnomocnika, a także wydatki związane z kosztami dojazdu strony do sądu (art. 616 § 1 k.p.k.). Z kolei jak stanowi art. 632 pkt 2 k.p.k., w razie uniewinnienia oskarżonego koszty procesu w sprawach z oskarżenia publicznego ponosi Skarb Państwa.Jak już zaznaczono, wniosek obrońcy częściowo zasługuje na uwzględnienie.

W dniu 10 sierpnia 2022 r. na rozprawie w Sądzie Najwyższym stawił się obrońca adw. R. B. oraz W. H. i T. K.. Jak stanowi § 11 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, stawka minimalna za obronę przed Sądem Najwyższym wynosi 1.200 zł, a zatem taką kwotę (zresztą zgodnie z wnioskiem) należało przyznać od Skarbu Państwa uniewinnionym W. H. i T. K. z tego tytułu.Do uzasadnionych wydatków należą także koszty związane z ich dojazdem na rozprawę kasacyjną w Sądzie Najwyższym – w przypadku W.

H. kwota 887,62 zł, a w przypadku T. K. kwota 870,90 zł. Wydatki te zostały ustalone zgodnie z obowiązującymi przepisami.Natomiast nie podlegały zwrotowi wydatki poniesione z tytułu deklarowanego noclegu w/w stron w W.. Jest rzeczą oczywistą, że podlegałyby zwrotowi w sytuacji przedstawienia faktury bądź innego potwierdzenia noclegu w konkretnym hotelu w czasie, gdy miała się odbyć rozprawa kasacyjna. Nie jest takim potwierdzeniem poniesionych wydatków z tego tytułu przedłożenie wydruku strony internetowej hotelu dla przedstawienia, jak kształtowały się średnie ceny za tego rodzaju usługi.

W rezultacie, Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa: na rzecz W. H. kwotę 1200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu kasacyjnym oraz kwotę 889,29 zł tytułem zwrotu wydatków związanych z dojazdem do Sądu Najwyższego na rozprawę; na rzecz T. K. kwotę 1200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu kasacyjnym oraz kwotę 870,90 zł tytułem zwrotu wydatków związanych z dojazdem do Sądu Najwyższego na rozprawę. [SOP] [ał]