III KK 314/23 · Sąd Najwyższy

III KK 314/23 POSTANOWIENIE Dnia 8 sierpnia 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 8 sierpnia 2023 r. sprawy J.S.skazanego wyrokiem łącznym z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego, od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 1 lutego 2023 r., sygn. akt IV Ka 1945/22 utrzymującego w mocy wyrok łączny Sądu Rejonowego w Stargardzie, VII Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w Pyrzycach z dnia 7 lutego 2022 r., sygn. akt VII K 299/21 p o s t a n o w i ł:

1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;

2. obciążyć skazanego J.S. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Stargardzie VII Zamiejscowy Wydział w Pyrzycach z dnia 7 lutego 2022 r., sygn. akt VII K 299/21, na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k., art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu ustawy obowiązującym przed dniem 24 czerwca 2020 roku w zw. z art. 4 § 1 k.k. połączono skazanemu karę łączną pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem łącznym w sprawie o sygn. akt IV K 45/17 oraz karę pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem sprawie o sygn. akt VI K 336/18 i wymierzono mu jedną karę łączną 3 lat i 9 miesięcy pozbawienia wolności.

Ponadto, dokonano zaliczenia na poczet kary łącznej okresu dotychczas odbytej kary w sprawie IV K 45/17, uznano, że pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w łączonych wyrokach podlegają odrębnemu wykonaniu i umorzono postępowanie co do kar wymierzonych wyrokami opisanymi w punktach od 1 do 8 i 10.Po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez skazanego, wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 1 lutego 2023 r., sygn. akt IV Ka 1945/22, utrzymano w mocy zaskarżony wyrok. Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego, zaskarżając go w całości na korzyść skazanego i zarzucając:„1) rażące naruszenia prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. art. 85 § 1 i 2 kk, art. 86 kk w zw. z art. 4 § 1 kk (w brzmieniu obowiązującym do 24 czerwca 2020 r.) oraz przepisów o karze łącznej wprowadzonych ustawą z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz uroszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu z związku z wystąpieniem COVID-19, poprzez zastosowanie przepisów względniejszych wyłącznie co do ich formy z pominięciem ich treści i przyjmowanych zasad interpretacyjnych;2)rażące naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku w zakresie dotyczącym wymiaru kary łącznej pozbawienia wolności, tj. art. 85a k.k. i 86 k.k. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020 r.) poprzez ukształtowanie wobec skazanego kary łącznej pozbawienia wolności na zasadzie kumulacji, podczas gdy prawidłowe zastosowanie dyrektyw wymiaru kary, należycie uwzględniające i nadające odpowiednie znacznie warunkom osobistym skazanego, powinno prowadzić do ukształtowania w niniejszej sprawie kary łącznej przy zastosowaniu zasady absorpcji, względnie asperacji”.Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania.W odpowiedzi na kasację Prokurator Rejonowy w Pyrzycach wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna. Przypomnieć należy, że kasacja nie stanowi trzeciej instancji rozpoznawania spraw karnych, lecz jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym, a zarazem i środkiem kontroli prawomocnych orzeczeń sądowych. To sprawia, że postępowanie kasacyjne prowadzi tylko do oceny kasacji w aspekcie rażącego naruszenia przepisów prawa przez sąd odwoławczy, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a nie zaś do merytorycznego rozpoznania sprawy, w której kasacja została wniesiona (por. postanowienie SN z 25 lutego 2014 r., IV KK 6/14).

Pierwszy z zarzutów kasacji dotyczący rażącego naruszenia prawa materialnego, mającego istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. art. 85 § 1 i 2 k.k., art. 86 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., uznać należało za bezzasadny. Podkreślić należy, że wskazane przepisy nie były podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonego kasacją wyroku Sądu odwoławczego, ten bowiem kontrolował jedynie wyrok wydany w I instancji, utrzymując go w mocy, a zatem nie stosował przepisów prawa materialnego. Zaskarżone przepisy były zaś podstawą wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy.

Okoliczność powyższa samoistnie przesądza o niezasadności zarzutów, albowiem skoro Sąd Okręgowy nie stosował zaskarżonych przepisów, to tym samym nie mógł dopuścić się rażącego ich naruszenia. Rozpoznając wniesioną w sprawie apelację Sąd odwoławczy odniósł się wszakże także do kwestii prawidłowości postąpienia Sądu I instancji w zakresie wyboru trybu łączenia kar w ramach kary łącznej, zatem podnoszenie w kasacji zarzutu naruszenia prawa materialnego stanowi w istocie niedopuszczalną próbę wywołania kolejnej, trzeciej instancji kontrolnej.

Niezależnie od powyższego dostrzec trzeba, że w uzasadnieniu kasacji skarżący wskazał, iż korzystniejsze dla skazanego byłoby zastosowanie przepisów sprzed 23 czerwca 2020 r. z pominięciem przepisów wprowadzonych tzw. ustawą covidową, natomiast właśnie taki stan prawny zastosował Sąd Rejonowy, a następnie zaakceptował Sąd Okręgowy. Uprzednio obowiązujące przepisy sprzed 24 czerwca 2020 r., a więc sprzed tzw. ustawy covidowej z dnia 19 czerwca 2020 r. (aktualnie obowiązującej), umożliwiały łączenie kar orzeczonych wyrokami łącznymi i dopuszczały zasadę pełnej absorpcji.

Obrońca nie przedstawił żadnego wyjaśnienia niezasadności wyboru przez Sądy orzekające tego stanu prawnego i ewentualnej zasadności wyboru innego. Argumentacja kasacji sprowadza się w istocie do podważenia ustaleń faktycznych w sprawie i wymiaru kary. Obrońca skupił się bowiem przede wszystkim na nierzetelnym rozważeniu danych osobopoznawczych skazanego, uzyskanych m.in. z nieprawidłowo – jego zdaniem – sporządzonej opinii o skazanym z zakładu karnego oraz zakwestionował przyjęcie zasady kumulacji przy wymiarze kary. Tego rodzaju argumentacja nie mieści się jednak w zarzucie naruszenia prawa materialnego, a w dodatku została już rzetelnie rozważona przez Sądy obu instancji.Kolejny zarzut w zakresie rażącego naruszenia prawa materialnego, mającego istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku w zakresie dotyczącym wymiaru kary łącznej pozbawienia wolności, tj. art. 85a k.k. i 86 k.k. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020 r.) poprzez ukształtowanie wobec skazanego kary łącznej pozbawienia wolności na zasadzie kumulacji, również należało uznać za bezzasadny, a przy tym niewłaściwie zredagowany.

Poprzez ten zarzut obrońca tak naprawdę kwestionuje rażącą niewspółmierność kary, nie zaś naruszenie prawa materialnego, skoro uznaje, że niewłaściwie wybrano zasadę łączenia kar w świetle warunków osobistych skazanego. Sądy obu instancji rzetelnie uzasadniły okoliczności, dla których należało zastosować w przedmiotowej sprawie zasadę kumulacji, w głównej mierze ze względu na wielokrotną karalność skazanego i uzasadnienie to nie budzi zastrzeżeń. Z powyższych względów, nie dopatrując się w przedmiotowej sprawie zaistnienia którejkolwiek z wymienionych w treści art. 439 k.p.k. bezwzględnych przyczyn odwoławczych, ani innej rażącej obrazy prawa mogącej mieć istotny wpływ na treść orzeczenia Sądu II instancji, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 535 § 3 k.p.k., zdecydował o oddaleniu kasacji obrońcy skazanego, jako oczywiście bezzasadnej.

W istocie kasacja, choć formalnie dopuszczalna z uwagi na skonstruowane zarzuty obrazy przepisów prawa materialnego, sprowadza się do zarzutu rażącej niewspółmierności kary, co jest niedopuszczalne na etapie postępowania kasacyjnego.Sąd Najwyższy, zgodnie z ogólną regułą postępowania kasacyjnego, postanowił obciążyć skazanego kosztami tego postępowania. Okoliczności sprawy, w tym posiadanie obrońcy z wyboru i obciążenie J.S. kosztami postępowania rozpoznawczego w obu instancjach, nie dawały podstaw do zastosowania wyjątku od tej reguły.

Odnosząc się przy tym do wniosku skazanego o „zwolnienie od kosztów, umorzenie orzeczonych kosztów, z uwagi na niedostatek”, zawartym we wniosku o uzasadnienie przedmiotowego wyroku, wskazać należy, że kwestia kosztów procesu została już prawomocnie rozstrzygnięta, a zatem wniosek skazanego złożony do Sądu Najwyższego w tej sprawie o zwolnienie od kosztów jest spóźniony. Wniosek skazanego o umorzenie kosztów sądowych może być natomiast złożony do sądu prowadzącego postępowanie wykonawcze.Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. (kf)[ms]