III KK 313/25 · Sąd Najwyższy

III KK 313/25 POSTANOWIENIE Dnia 27 sierpnia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie D. C. i in. skazanych z art. 158 § 3 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 sierpnia 2025 r., wniosku obrońcy skazanych M. N. i H. K. o wyłączenie SSN Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w rozpoznaniu sprawy sygn. akt III KK 313/25, na podstawie art. 42 § 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od rozpoznania sprawy sygn. akt III KK 313/25.

UZASADNIENIE

W dniu 23 maja 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęły kasacje obrońców skazanych D. C., S. G., R. K., H. K., M. N. i C. W. oraz A. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 20 maja 2024 r., sygn. akt II AKa 136/23, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 8 listopada 2019 r., sygn. akt II K 42/18, którym oskarżeni zostali skazani za udział w bójce, tj. za czyn z art. 158 § 3 k.k.Sprawa ta została zarejestrowana pod sygnaturą III KK 313/25 i zarządzeniem Prezesa Izby Karnej z dnia 27 maja 2025 r., przydzielona do referatu SSN Anny Dziergawki.

W dniu 18 czerwca 2025 r. obrońca M. N. i H. K. wniosła o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w rozpoznaniu sprawy z uwagi na wadliwość jej powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego i wynikające z tego ryzyko nienależytej obsady sądu w postępowaniu kasacyjnym. Zarządzeniem Prezesa Izby Karnej do rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od rozpoznania sprawy wyznaczony został SSN Paweł Kołodziejski. W dniu 11 sierpnia 2025 r. obrońca M. N. i H. K. wystąpiła z wnioskiem o wyłączenie SSN Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania złożonego przez nią wniosku o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w rozpoznaniu sprawy sygn. akt III KK 313/25, z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tego sędziego przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku, wynikające z faktu powołania go na urząd sędziego Sądu Najwyższego w tożsamej, wadliwej procedurze.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Na wstępie należy zaznaczyć, że wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego jest formalnie dopuszczalny. Pojęcie „sprawy”, o jakim mowa w art. 40 i art. 41 § 1 k.p.k. odnosi się bowiem zarówno do sprawy głównej, rozumianej jako orzekanie w głównym przedmiocie procesu, jak również postępowań incydentalnych, w tym takich, które mają miejsce w ramach sprawy głównej (por. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2023 r., I KZP 22/22).Tak skonstruowany wniosek w przedmiotowej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

Opiera się bowiem na okolicznościach kwestionujących bezstronność wyznaczonego do rozpoznania sprawy sędziego Sądu Najwyższego, a związanych z jego powołaniem na urząd sędziego Sądu Najwyższego w dotkniętej wadą prawną procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej, na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., w sposób niezgodny z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej, które w odniesieniu do sędziów Sądu Najwyższego skutkuje każdorazowo uznaniem Sądu z ich udziałem za nienależycie obsadzony (por. Uchwała trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20).

Wynika to z wyjątkowego statusu sędziów Sądu Najwyższego i kluczowych kompetencji tego Sądu, mającego gwarantować niezakłócone, prawidłowe funkcjonowanie demokratycznego państwa prawnego oraz obiektywny standard niezależności, niezawisłości i bezstronności orzekania (por. ibidem). Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k., sędzia ulega wyłączeniu od rozpoznania sprawy, jeśli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności przy jej rozpoznawaniu. Z tego względu wielokrotnie już Sąd Najwyższy wskazywał na potrzebę wyłączenia sędziego SN Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania spraw z uwagi na brak przymiotu niezawisłości i bezstronności (por. m.in. postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., III KK 27/24 czy postanowienie SN z dnia 22 listopada 2022 r., V KK 485/21).

Sąd Najwyższy w niniejszym składzie w pełni ten pogląd aprobuje. Warto nadmienić, że w okolicznościach tej konkretnej sprawy rozpoznawanie przez SSN Pawła Kołodziejskiego wniosku o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w sprawie, w związku z podniesionymi przez stronę zarzutami, które w równym stopniu odnoszą się do samego sędziego referenta, prowadziłoby do naruszenia zasady nemo iudex in causa sua. Rozpoznania tego wniosku przez wyznaczonego do tego SSN Pawła Kołodziejskiego mogłoby wywołać zarówno u stron, jak i w odbiorze społecznym przekonanie o braku bezstronności sądu i rzetelności sądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2022 r., II KO 48/22 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22), czemu należy zapobiec.W tym stanie rzeczy, mając nadto na uwadze, że wielokrotnie już w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażano pogląd, iż w sytuacji wystąpienia ryzyka nieprawidłowej obsady sądu uzasadnione jest zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 czerwca 2022 r., V KO 43/22; z dnia 23 czerwca 2022 r., II KO 48/22; z dnia 28 lipca 2022 r., V KO 69/22; z dnia 25 listopada 2021 r., I CSKP 524/21; z dnia 16 września 2022 r., III KK 339/22), należało uwzględnić wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od udziału w niniejszej sprawie. [JJ.][r.g.] ‎