Supreme Court excludes judge from cassation due to conflict of interest from prior appointment by same council.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court granted the defense's request to exclude Judge Stanisław Stankiewicz from the cassation proceeding. The defense argued that the judge's recent appointment by the National Council of the Judiciary created a conflict of interest, mirroring the situation in the lower court. The court ruled that this appointment rendered the judge unable to decide impartially on the validity of the lower court's decision, establishing a clear conflict of interest.
Legislator headnote
AI generatedArt. 439§1 pkt 2 k.p.k.; Art. 42§1 k.p.k.; A judge appointed by the National Council of the Judiciary in a specific manner cannot participate in a cassation case where the validity of a lower court decision is challenged, as this creates an unavoidable conflict of interest.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
III KK 240/25 POSTANOWIENIE Dnia 6 sierpnia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie wniosku obrońcy skazanego M.D. o wyłączenie SSN Stanisława Stankiewicza od udziału w sprawie, której przedmiotem jest rozpoznanie kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 27 sierpnia 2024r. w sprawie o sygn. akt II AKa 142/24 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 6 sierpnia 2025r. na podstawie art. 41§1 k.p.k. i art. 42§1 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego S.S. od udziału w sprawie o rozpoznanie kasacji wniesionej na korzyść M. D., a prowadzonej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt III KK 240/25.
UZASADNIENIE
W dniu 4 sierpnia 2025r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego S.S. od orzekania w sprawie, której przedmiotem jest rozpoznanie kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 27 sierpnia 2024r. w sprawie o sygn. akt II AKa 142/24. Uzasadniając wniosek obrońca odwołał się przede wszystkim do okoliczności związanych z wadliwym powołaniem na urząd sędziego wskazanego Sędziego w następstwie rekomendacji udzielonej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. (Dz.
U. z 2018r., poz. 3), w sytuacji, gdy analogiczny zarzut jest stawiany sędziemu rozpoznającemu sprawę w instancji odwoławczej. Sąd Najwyższy zważył co następuje:Złożony przez obrońcę wniosek o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy zawisłej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt III KK 240/25 sędziego SN S.S. jest zasadny.W kasacji podniesiono zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439§1 pkt 2 k.p.k., poprzez wydanie orzeczenia przez Sąd Okręgowy, w którego składzie orzekającym zasiadała osoba powołana na stanowisko sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. z 2018r., poz. 3).W sytuacji, gdy S.S. został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek tak samo ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, jest oczywiste, że biorąc udział w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy i decydując w przedmiocie zasadności zarzutu podniesionego w kasacji, pośrednio wypowiadałby się na temat własnego statusu jako sędziego Sądu Najwyższego. Z tej przyczyny, jeszcze przed wydaniem orzeczenia, strony postępowania mogłyby pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że zarzuty podnoszące zaistnienie uchybienia określonego w art. 439§1 pkt 2 k.p.k. nie zostaną rozpoznane bezstronnie.
Nawiązać należy tu do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022r., sygn. akt I KZP 2/22, której teza 6, na gruncie analogicznej sytuacji, daje wyraz zasadzie nemo iudex in causa sua.Co zaś istotniejsze, należy również mieć w polu widzenia i to, że zgodnie z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3)”.Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021r., sygn. akt I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41).Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.[WB][a.ł]