III KK 23/18 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III KK 23/18 POSTANOWIENIE Dnia 27 lutego 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie D.C. skazanego z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i innych, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 lutego 2018 r. kasacji obrońcy skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt IV Ka …/17, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 13 marca 2017 r., sygn. akt III K …/14, p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;

2. obciążyć skazanego D.C. kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIEWyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 13 marca 2017 r., sygn. akt III K …/14, uznano oskarżonego D.C. za winnego tego, że: 1.„na początku czerwca 2008 r. w B. przy ul. D.[…], wbrew przepisom ustawy, udzielił S.M. substancji psychotropowej w postaci amfetaminy o masie 19 gram”, tj. przestępstwa z art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 4 § 1 k.k. i za to wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności; 2.„w dniu 19 czerwca 2008 r. około godz. 13:30 w B. przy ‎ul.

D.[…], wbrew przepisom ustawy, posiadał znaczne ilości substancji psychotropowej w postaci amfetaminy o masie 139,65 gram, 90 tabletek zawierających substancję psychotropową w postaci MDMA oraz 555,82 gram środka odurzającego w postaci ziela konopi innych niż włókniste”, tj. przestępstwa z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 4 § 1 k.k. i za to wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia wolności. Na mocy art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączono orzeczone wobec D.C. jednostkowe kary pozbawienia wolności i w ich miejsce orzeczono karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat i 2 miesięcy.

Od tego wyroku apelację wniósł sam oskarżony podnosząc, że w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji doszło do naruszenia jego prawa do obrony poprzez prowadzenie rozpraw pod nieobecność jego i jego obrońcy, jak również poprzez nieodebranie przez niego przesyłek pocztowych wysyłanych z sądu a także z uwagi na przebywanie oskarżonego poza granicami kraju i nie poinformowanie o tym, że przesyłek tych nie może odebrać osoba trzecia. Dodatkowo, D.C. wskazał, że został surowo ukarany za przestępstwa, których się nie dopuścił i może w toku postępowania złożyć wnioski dowodowe, które wykażą, iż nie ma on nic wspólnego z przedstawionymi mu zarzutami.

W konsekwencji oskarżony wniósł o uchylenie wydanego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Oskarżony wskazał także, że nie jest w stanie szczegółowo odnieść się do zaskarżonego wyroku z uwagi na to, że nie doręczono mu jego odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem.Rozpoznawszy tak skonstruowaną apelację Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. IV Ka …/17, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Wyrok Sądu odwoławczego zaskarżył kasacją obrońca skazanego. Zarzucił w niej rażącą i mającą istotny wpływ na treść tego orzeczenia obrazę prawa procesowego w postaci:I.„… art. 7 k.p.k. w zw. z art 410 k.p.k., polegającą na dokonaniu przez Sądy I i II instancji dowolnej i fragmentarycznej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, przy całkowitym pominięciu w zaskarżonym wyroku okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego D.C., zwłaszcza w świetle dokonanej przez Sądy jednostronnej i bezkrytycznej ocenie materiału dowodowego”;II.„… art. 6 k.p.k. w zw. z art. 100 § 4 i 5 k.p.k. i art. 422 § 3 k.p.k. poprzez brak doręczenia oskarżonemu zarządzenia Sądu Rejonowego Wydział III Karny w B. z dnia 21.04.2017 r w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku, pozbawiając go możliwości wniesienia osobistego zażalenia, co w następstwie spowodowało brak doręczenia sentencji wyroku z uzasadnieniem z dnia 13.03.2017 r. pozbawiając jego osobę, a także ustanowionego obrońcę możliwości zapoznania się z wydanym wyrokiem i sporządzonym na piśmie uzasadnieniem wydanego orzeczenia i wniesienia apelacji, powodując naruszenie prawa do obrony oskarżonego w tej fazie postępowania karnego”;III.„… art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art 458 k.p.k. oraz art. 433 § 2 k.p.k. poprzez niespełnienie wymogów w zakresie sporządzenia uzasadnienia wyroku i dokonania kontroli instancyjnej wyroku Sądu I instancji w sposób powierzchowny i niedokładny, albowiem akceptujący bez zastrzeżeń oraz pogłębionej analizy dokonane oceny i wnioski w zakresie przeprowadzanych dowodów oraz ustosunkowaniu się do zarzutów osobistej apelacji oskarżonego D.C. w sposób ogólny z całkowitym pomięciem postawionych we wniesionej apelacji zarzutów, co w konsekwencji uniemożliwia kontrolę toku rozumowania Sądu II instancji akceptującego wadliwy wyrok Sądu I instancji, a także jego merytoryczną kontrolę”.

Podnosząc tak sformułowane zarzuty obrońca wniósł o uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie w całości wyroku Sądu drugiej instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu Sądowi.W pisemnej odpowiedzi na kasację Prokurator Rejonowy w B. wniósł o jej oddalenie, jako oczywiście bezzasadnej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Należy zgodzić się ze stanowiskiem oskarżyciela publicznego zawartym w odpowiedzi na kasację, że wniesiony w niniejszej sprawie nadzwyczajny środek zaskarżenia jest bezzasadny w stopniu oczywistym, co pozwalało na jego oddalenie na posiedzeniu w oparciu o przepis art. 535 § 3 k.p.k.

Z oczywistą bezzasadnością kasacji mamy do czynienia w szczególności wówczas, gdy sformułowane w niej zarzuty już na pierwszy rzut oka świadczą o niespełnieniu wymogów, jakich od tego rodzaju skargi wymagają przepisy procedury karnej, a taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Po dwudziestu latach funkcjonowania w polskim systemie prawnym instytucji kasacji truizmem wydaje się przypominanie, że zgodnie art. 519 k.p.k. przedmiotem zaskarżenia tym nadzwyczajnym środkiem może być jedynie prawomocny wyrok sądu odwoławczego kończący postępowanie w sprawie, który obarczony jest uchybieniami o najpoważniejszej doniosłości.

Stosownie do treści art. 523 § 1 k.p.k. podstawy kasacji ograniczone zostały do tych wskazanych w art. 439 k.p.k. oraz obrazy prawa materialnego lub procesowego, która w rażący i istotny sposób ma wpływ na treść zapadłego w instancji ad quem orzeczenia, przy czym te ostatnie swoim charakterem i przede wszystkim stopniem wpływu na treść rozstrzygnięcia, muszą być porównywalne z bezwzględnymi podstawami odwoławczymi. Spośród zarzutów podniesionych w kasacji obrońcy D.C. jedynie ten dotyczący obrazy art. 457 § 3 w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. spełnia formalnie wymogi kasacyjne aczkolwiek i on uznany być musi za bezzasadny w stopniu oczywistym, o czym w dalszej części pisemnych motywów.

Za kompletnie nieuprawnione należy uznać zarzuty oznaczone przez autora kasacji jako pierwszy i drugi, bowiem dotyczą one, w szczególności ten z pkt. I, postępowania przed Sądem pierwszej instancji. Należy przypomnieć, że Sąd Okręgowy w B. nie przeprowadzał w tej sprawie postępowania dowodowego, a także nie wydawał orzeczenia reformatoryjnego (nie zmienił rozstrzygnięcia sądu meriti). Tym samym sąd ten nie mógł „samodzielnie” uchybić normom z art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k., bowiem zakresem ich regulacji objęte jest postępowanie rozpoznawcze, które prowadzone jest wszakże przez sąd a quo, a nie ad quem.

Zasada, o której mowa w art. 7 k.p.k., ma zastosowanie do postępowania odwoławczego jedynie wówczas, gdy – jak wskazano wyżej – Sąd drugiej instancji uzupełnia przewód sądowy i przeprowadza określone dowody, bądź czyni własne, odmienne od pierwszoinstancyjnych, ustalenia faktyczne. Podobnie ocenić należy, akcentowany przez obrońcę oraz wcześniej w apelacji przez samego oskarżonego, zarzut naruszenia prawa D.C. do obrony w rozumieniu art. 6 k.p.k. Do zagadnienia naruszenia prawa do obrony odniósł się Sąd Okręgowy w sposób wyczerpujący w uzasadnieniu wyroku i nie jest celowe powtarzanie w tym miejscu z uwagi na kompletność – zaprezentowanego w pisemnych motywach – wywodu tego Sądu.

Jak trafnie ujął to Sąd odwoławczy nieuczestniczenie wyżej wymienionego w rozprawach przed Sądem pierwszej instancji w najmniejszym stopniu nie obciąża organu procesowego, a spowodowane było wyłącznie decyzjami i postawą samego oskarżonego. Słusznie wskazuje przy tym Prokurator w odpowiedzi na kasację, że z kolei powody decyzji o odmowie przywrócenia adw. A.N. terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku Sądu pierwszej instancji zostały przedstawione w sposób jasny i precyzyjny w zarządzeniu z dnia 21 kwietnia 2017 r. (k. 970) oraz utrzymującym zarządzenie to w mocy postanowieniu Sądu Okręgowego w B. z dnia 30 maja 2017 r. (k. 996-997).

Prawdą jest, że to pierwsze zarządzenie powinno zostać doręczone nie tylko obrońcy, lecz również oskarżonemu, czego – wbrew wymaganiom art. 100 § 4 i 5 k.p.k. – zaniechano. Nie daje to wszelako podstawy do wysuwania tak daleko idącego wniosku o ograniczeniu uprawnień D.C. i jego obrońcy w zakresie sporządzenia i uzasadnienia zwykłego środka odwoławczego. Autor kasacji przeoczył bowiem, że w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w B. oskarżony reprezentowany był przez dwóch obrońców. Poza adw. A.N. obronę tę realizował także adw.

K.P., który był obecny na ostatniej rozprawie w dniu 13 marca 2017 r., na której zamknięto przewód sądowy i po wysłuchaniu stron (w tym uczestniczącego w tej czynności procesowej obrońcy) ogłoszono wyrok. Obrońca ten złożył w terminie wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia (k. 951) i w związku z tym uzasadnienie to zostało sporządzone, a następnie mu doręczone w dniu 5 kwietnia 2017 r. (k. 967). Skoro zaś tak, to twierdzenie oskarżonego, a obecnie jego obrońcy adw. A.N., że D.C. sporządzając w dniu 19 kwietnia 2017 r. osobistą apelację (k. 971) nie mógł zapoznać się z pisemnymi motywami wyroku sądu meriti, uznać należy za całkowicie gołosłowne.

Jest to tym bardziej oczywiste, jeżeli zważy się, że pełnomocnictwo adw. K.P. do obrony D.C. wygasło dopiero w maju 2017 r., jak to wynika ze stosownego pisma tego obrońcy z dnia 8 maja 2017 r. (k. 984).Tym stanie rzeczy tyczący tej kwestii wywód zaprezentowany w kasacji to nic innego jak próba przerzucenia na sąd wcześniejszych zaniechań ze strony obrońcy. Lektura uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w B. pozwala sformułować również ocenę, że w niniejszej sprawie kontrola odwoławcza przeprowadzona została z poszanowaniem wymogów, o których mowa w art. 457 § 3 i art. 433 § 2 k.p.k.

Sąd odwoławczy skontrolował orzeczenie Sądu Rejonowego w całości i nie pominął żadnego z twierdzeń formułowanych w syntetycznej apelacji D.C.Tym samym, zdaniem Sądu Najwyższego, zarzut ten podniesiono całkowicie instrumentalnie celem spełnienia podstaw do wniesienia kasacji, co lokuje skargę na granicy dopuszczalności.Mając powyższe na uwadze postanowiono jak w części dyspozytywnej, obciążając jednocześnie skazanego – art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. – kosztami postępowania kasacyjnego. a.ł