III KK 223/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III KK 223/08

POSTANOWIENIE

Dnia 14 listopada 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jadwiga ŻywolewskaŁawniczak (przewodniczący)

SSN Andrzej Deptuła (sprawozdawca)

SSN Marian Buliński

Protokolant Małgorzata Żmudka

przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Zbigniewa Goszczyńskiego

w sprawie J. C.

uniewinnionego z art. 233 § 1 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 14 listopada 2008 r.,

kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego

na niekorzyść J. C.

od postanowienia Sądu Rejonowego w T.

z dnia 18 grudnia 2007 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi

Rejonowemu w T. do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2007 r.– Sąd Rejonowy w T.

zasądził od Skarbu Państwa – Prokuratury Rejonowej w Ś. kwotę 4.136 zł

na rzecz J. C. (prawomocnie uniewinnionego od stawianych zarzutów w

sprawie sygn. II K 199/04) tytułem zwrotu kosztów obrońcy z wyboru.

Postanowienie to zaskarżył kasacją, wniesioną – jak określono w

petitum – na niekorzyść J. C., Prokurator Generalny, zarzucając rażące i

mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa

procesowego art. 632 pkt 2 k.p.k. polegające na błędnym wskazaniu

Prokuratury Rejonowej w T., jako organu zobowiązanego w imieniu

Skarbu Państwa do zwrotu J. C. kosztów ustanowienia obrońcy z wyboru,

w sytuacji, gdy zgodnie z § 27 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 27 sierpnia 2007 r. – Regulaminu wewnętrznego

urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz.

U. Nr 169, poz. 1189) prokuratura rejonowa nie jest statio fisci Skarbu

Państwa, który posiadałby własny budżet, w związku z czym nie może

dokonać wypłaty zwrotu kosztów, co czyni orzeczenie niewykonalnym.

W kasacji sformułowano wniosek o uchylenie postanowienia i

przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w T. do ponownego rozpoznania

w tym zakresie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja okazała się w pełni zasadną.

Stosownie do art. 632 pkt 2 k.p.k., do jego nowelizacji ustawą z dnia

7 marca 2007 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 539), w procesie z oskarżenia

publicznego, zasadą było, że w razie uniewinnienia oskarżonego lub

umorzenia postępowania, koszty procesu ponosił Skarb Państwa, z

wyjątkiem jednak kosztów występowania w sprawie obrońcy lub

pełnomocnika z wyboru, z tym wszakże, że „w uzasadnionych wypadkach”

sąd mógł przyznać oskarżonemu zwrot kosztów w całości lub w części w

zakresie wynagrodzenia jednego obrońcy z wyboru. Przepis ten został

zakwestionowany w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 lipca

2006 r. (SK 21/04, Dz. U. Nr 141, poz. 1013).

Wskazana nowelizacja z 7 marca 2007 r. zmieniła omawiany przepis

i nadała mu jego obecną treść. W obecnie obowiązującym stanie prawnym

zasada zwrotu kosztów związanych z udziałem obrońcy z wyboru, przy

uniewinnieniu oskarżonego lub umorzeniu postępowania w sprawach z

oskarżenia publicznego, jest bezdyskusyjna. Koszty te ponosi Skarb

Państwa (z wyjątkami, o których mowa w pkt 2 ww. przepisu).

Sąd Rejonowy w T. trafnie „odczytał” treść obecnie obowiązującego

przepisu art. 632 k.p.k., tyle tylko, że błędnie uznał Prokuraturę Rejonową

w T. za statio fisci Skarbu Państwa, co zasadnie zarzucone zostało w

kasacji.

Sąd Rejonowy najwyraźniej nie dostrzegł zasad organizacyjnych

jednostek prokuratury, w tym głównie, że jedynie prokuratura okręgowa (a

nie rejonowa) posiada samodzielność finansową i to do jej zadań należy

prowadzenie spraw finansowoksięgowych, związanych z wykonywaniem

budżetu prokuratury okręgowej i podległych jej prokuratur rejonowych. W

tej materii wskazać trzeba na Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z

dnia 27 sierpnia 2007 r. – Regulaminu wewnętrznego powszechnych

jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz. U. Nr 169, poz. 1189), ze

szczególnym uwzględnieniem § 27 ust. 1 pkt 1.

W konsekwencji Sąd Rejonowy w T. błędnie uznał, że Prokuratura

Rejonowa w T. posiada własny budżet i jest tym samym statio fisci Skarbu

Państwa.

W rzeczywistości to Sąd Rejonowy w T. jest, w zaistniałym układzie

procesowym,

statio

fisci

Skarbu

państwa

albowiem

w

myśl

Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 stycznia 2008 r. w

sprawie szczegółowych zasad prowadzenia gospodarki finansowej i

działalności inwestycyjnej sądów powszechnych (Dz. U. Nr 11, poz. 69) to

prezes sądu rejonowego lub kierownik finansowy sądu jest dysponentem

budżetu trzeciego stopnia.

W tym stanie rzeczy należało orzec jak w części dyspozytywnej

postanowienia.