III KK 218/22 · Sąd Najwyższy

PAGE \* MERGEFORMAT 2 Sygn. akt III KK 218/22 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 czerwca 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Barbara Skoczkowska‎SSN Paweł WilińskiProtokolant Katarzyna Gajewska w sprawie T. S. skazanego wyrokiem łącznym, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 7 czerwca 2022 r., kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich, w zakresie rozstrzygnięcia o karze łącznej pozbawienia wolności, na korzyść skazanego, od prawomocnego wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Ropczycach z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt II K 133/19 uchyla pkt I zaskarżonego wyroku w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze łącznej pozbawienia wolności orzeczonej wobec skazanego i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Ropczycach do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Ropczycach z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt II K 133/19, połączono kary pozbawienia wolności wymierzone skazanemu T. S. wyrokami: Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 5 września 2016 r., sygn. akt. II K 351/16, w wysokości 5 miesięcy pozbawienia wolności oraz Sądu Rejonowego w Ropczycach z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt. II K 144/17, w wysokości 3 lat pozbawienia wolności i w pkt. I wyroku łącznego orzeczono wobec skazanego karę łączną w wymiarze 3 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności, zwalniając T.

S. od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania (pkt II wyroku). Wobec niezaskarżenia przez żadną ze stron wyrok łączny uprawomocnił się w dniu 6 listopada 2019 r. Od wskazanego wyżej orzeczenia Sądu Rejonowego w Ropczycach kasację „w części, dotyczącej rozstrzygnięcia o karze łącznej pozbawienia wolności, orzeczonej wobec T. S.” – w trybie art. 521 k.p.k., na korzyść skazanego T. S. – wniósł w dniu 29 kwietnia 2022 r. Rzecznik Praw Obywatelskich. Autor kasacji zarzucił temu wyrokowi „rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, to jest art. 86 § 1 k.k., polegające na orzeczeniu, na podstawie tego przepisu, wobec T.

S. w pkt. I części dyspozytywnej wyroku łącznego, w wyniku połączenia kar 5 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Dębicy o sygn. II K 351/16 oraz 3 lat pozbawienia wolności orzeczonej na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Ropczycach o sygn. II K 144/17, przy czym Sąd Okręgowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt III Ka 29/19, obniżył orzeczoną wobec oskarżonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Ropczycach karę pozbawienia wolności do 2 lat i 4 miesięcy, kary łącznej pozbawienia wolności w wymiarze 3 lat i 3 miesięcy, to jest w rozmiarze wyższym od sumy podlegających łączeniu kar jednostkowych”.

Mając powyższe na względzie Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o:1.dopuszczenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy Sądu Rejonowego w Ropczycach o sygn. II K 144/17 na okoliczność, że Sąd Okręgowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt III Ka 29/19, obniżył orzeczoną wobec skazanego T. S. wyrokiem Sądu Rejonowego w Ropczycach, o sygn. II K 144/17, karę pozbawienia wolności do 2 lat i 4 miesięcy;2.uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Ropczycach w tym zakresie do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich, wniesiona na korzyść skazanego, jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej uwzględnienia na posiedzeniu bez udziału stron w trybie art. 535 § 5 k.p.k.Wprawdzie w pierwszym rzędzie zaskarżonemu orzeczeniu powinien zostać postawiony zarzut naruszenia prawa procesowego (art. 366 § 1 k.p.k. i art. 410 k.p.k.), nie ulega jednak wątpliwości, że skutkiem takich naruszeń było również naruszenie i to rażące przepisu prawa materialnego wskazanego w zarzucie, co wobec kierunku kasacji i jej interpretacji, z uwzględnieniem regulacji art. 118 § 1 i 2 k.p.k., pozwalało na jej uwzględnienie w całości.Jak trafnie podnosi skarżący, będący przedmiotem kasacji wyrok został wydany z rażącym naruszeniem prawa materialnego, które miało istotny wpływ na jego treść, to jest art. 86 § 1 k.k., odnoszącym się do orzeczonego w pkt.

I części dyspozytywnej wyroku, wymiaru kary łącznej pozbawienia wolności. Stosownie bowiem do brzmienia art. 86 § 1 k.k. obowiązującego w dacie wydania analizowanego wyroku łącznego, sąd wymierzał karę łączną w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności.Tymczasem, jak dalej słusznie wywodzi Rzecznik Praw Obywatelskich, uwadze Sądu Rejonowego w Ropczycach uszedł fakt, że Sąd Okręgowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 31 stycznia 2019 r. zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Ropczycach z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II K 144/17, w ten sposób, że orzeczoną wobec oskarżonego T.

S. karę pozbawienia wolności w wysokości 3 lat obniżył do 2 lat i 4 miesięcy (k. 606 akt o sygn. II K 144/17).Gruntowana analiza akt sprawy o sygn. II K 133/19 Sądu Rejonowego w Ropczycach nie pozostawia wątpliwości, że Sąd ten procedujący w przedmiocie wydania wyroku łącznego nie dysponował w dniu wydawania tego wyroku aktami Sądu Rejonowego w Ropczycach o sygn. II K 144/17. W aktach sprawy o sygn. II K 133/19 znajduje się jedynie kopia wyroku Sądu pierwszej instancji wydanego w sprawie o sygn. II K 144/17, nie zawierająca informacji o wydanym w tej sprawie wyroku Sądu drugiej instancji (k. 11-15).

Jednocześnie meriti zignorował wskazanie zawarte w Informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego, z której wynika, że wydany w sprawie o sygn. II K 144/17 wyrok Sądu Rejonowego w Ropczycach został skorygowany w instancji odwoławczej o czym świadczą zapisy o dacie uprawomocnienia się wyroku sądu a quo i wysokości orzeczonej nim kary (k. 9-9v, poz. 5).Wobec takiego stanu rzeczy Sąd Rejonowy w Ropczycach orzekając w wyroku łącznym o połączeniu kar pozbawienia wolności orzeczonych: wyrokiem Sądu Rejonowego w Dębicy o sygn. akt.

II K 351/16 w wymiarze 5 miesięcy pozbawienia wolności oraz Sądu Rejonowego w Ropczycach sygn. akt. II K 144/17, którym T. S. skazany został – po korekcie dokonanej przez Sąd Okręgowy w Rzeszowie w wyroku z dnia 31 stycznia 2019 r sygn. akt. III Ka 29/19 – na karę 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności, mógł orzec wobec T. S. karę łączną w wymiarze od 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności do 2 lat i 9 miesięcy pozbawienia wolności.Wymierzając skazanemu, przy zastosowaniu art. 86 § 1 k.k., karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze 3 lat i 3 miesięcy, Sąd dopuścił się rażącego naruszenia wskazanego przepisu prawa materialnego, gdyż nie zastosował się do zawartego w jego treści ograniczenia co do wymiaru kary łącznej pozbawienia wolności i orzekł tę karę w rozmiarze wyższym niż określony w tym przepisie.

Opisane naruszenie miało zatem istotny wpływ na treść wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Ropczycach, ponieważ doprowadziło do orzeczenia kary wyższej niż ta, którą, przy uwzględnieniu prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego, należało orzec.Wobec powyższego brak wątpliwości, że doszło do obrazy art. 86 § 1 k.k., która to obraza stanowi rażące naruszenie prawa i ma istotny wpływ na treść orzeczenia, gdyż skutkuje poniesieniem przez skazanego T. S. dolegliwość przekraczającej górny pułap możliwej do orzeczenia kary łącznej.Omówione zaszłości implikowały zatem konieczność uchylenia wyroku łącznego w zaskarżonej części.

Procedując ponownie w sprawie Sąd Rejonowy w Ropczycach, uwzględniając zapatrywania prawne Sądu Najwyższego, rozstrzygnie w zakresie, w którym nastąpiło uchylenie, stosując – przy wymierzaniu kary łącznej pozbawienia wolności w ramach wyroku łącznego – przepis w art. 86 § 1 k.k. Z tych względów orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku. (r.g.)[ms]