III KK 205/02 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III KK 205/02

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 26 czerwca 2002 r.

Sąd Najwyższy - Izba Karna na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk w

składzie następującym:

Przewodniczący: Prezes SN Lech Paprzycki

Sędziowie: SN Andrzej Konopka (spr.)

Wiesław Kozielewicz

po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2002 r.

sprawy J. B.

skazanego z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 18 § 1 kk i innych

z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego

od wyroku Sądu Okręgowego w K.

z dnia 30 listopada 2001 r., sygn. II Ka (...)

utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K.

z dnia 3 lipca 2001 r., sygn. II K (...)

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w

K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia 3 lipca 2001 r., sygn. II K (...)

skazał J. B. z art. 18 § 1 kk w zw. z art. 297 kk na karę 1 roku pozbawienia

wolności (k 155).

Od tego wyroku, apelację wniósł osobiście oskarżony zarzucając rażącą

niewspółmierność kary w stosunku do zarzucanego mu czynu oraz pomyłkę co

do uprzedniej karalności za podobne przestępstwa – wniósł o zmianę

zaskarżonego wyroku poprzez warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej

kary pozbawienia wolności.

Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 30 listopada 2001 r. sygn. II Ka (...)

zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy.

Od wyroku Sądu Okręgowego kasację wniósł obrońca z urzędu skazanego

J. B. zarzucając wyrokowi rażące naruszenie prawa procesowego, mające

istotny wpływ na treść orzeczenia, polegające na prowadzeniu rozprawy

odwoławczej w dniu 30 listopada 2001 r. pod nieobecność oskarżonego z

powodu wadliwego zawiadomienia go o terminie tej rozprawy, przez co został

naruszony art. 6 kpk i art. 450 § 3 kpk.

Stawiając powyższy zarzut obrońca skazanego wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w K. jako

odwoławczemu do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na kasację Prokurator Okręgowy w K. wniósł o jej

uwzględnienie.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym.

Jednym z podstawowych praw oskarżonego w procesie karnym jest prawo

do obrony, które pod żadnym pozorem nie może być naruszane. Oskarżony

zatem – a jeśli ma obrońcę, to i obrońca – mają prawo do uczestniczenia w

rozprawie, zarówno w rozprawie głównej, jak i rozprawie przed Sądem

odwoławczym. Realizacji tego prawa ma służyć prawidłowe zawiadomienie

oskarżonego o terminie rozprawy.

Jak wynika z załączonych do akt sprawy dokumentów, zarządzeniem

Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 listopada 2001 r. wyznaczono termin

rozprawy apelacyjnej na dzień 30 listopada 2001 r. – godzina 1000 z

obowiązkiem zawiadomienia oskarżyciela publicznego i oskarżonego (k 179).

Zawiadomienie takie zostało wysłane do oskarżonego w dniu 9 listopada 2001 r.

(k 180), a doręczone mu zostało w dniu 13 listopada (k 180). Na zwrotnym

poświadczeniu odbioru zawiadomienia widnieje data wyznaczenia rozprawy

odwoławczej na dzień 30 listopada 2001 r. W tej sytuacji, Sąd Okręgowy

uznając, że oskarżony został prawidłowo o terminie rozprawy powiadomiony,

rozpoznał wniesioną przez niego apelację (k 181).

Tymczasem w dniu 6 grudnia 2001 r. do Sądu Okręgowego w K. wpłynął

wniosek oskarżonego J. B. o odroczenie rozprawy odwoławczej wyznaczonej na

dzień 7 grudnia 2001 r. – z powodu jego choroby. Do wniosku oskarżony

dołączył zaświadczenie lekarskie z którego wynikało, że w okresie „od 3 do 8

grudnia 2001 r. nie może on się stawić w Sądzie z powodu obłożnej choroby” (k

184 i k 185).

W terminie późniejszym w dniu 28 stycznia 2002 r. (k 203) oskarżony

przedłożył w Sądzie kserokopię zawiadomienia o wyznaczeniu rozprawy

odwoławczej, z którego wynika, iż termin rozpoznania sprawy został

wyznaczony na dzień 7 grudnia 2001 r. – godzina 1000. Z oświadczenia

starszego sekretarza sądowego wynika, iż „widocznie przez omyłkę” zostały do

oskarżonego wysłane dwa zawiadomienia na dzień 30 listopada i na dzień 7

grudnia 2001 r. (k 212). Jednakże znajdujące się w aktach sprawy dokumenty

nie potwierdziły podwójnego zawiadomienia oskarżonego, a jedynie można na

ich

podstawie

dojść

do

wniosku,

że

wystawiono

zawiadomienie

z

wyznaczeniem daty rozprawy na dzień 7 grudnia 2001 r., zaś zwrotne

poświadczenie odbioru tego zawiadomienia wypełniono z datą na dzień 30

listopada 2001 r.

Nie ulega żadnej wątpliwości, że w sprawie niniejszej, na skutek zbiegu

pewnych okoliczności doszło do rażącego naruszenia prawa oskarżonego do

obrony. Nie dopuścił się tego Sąd Okręgowy, który działał w przekonaniu, ze

oskarżony został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, a zatem, że

zostały zachowane warunki do zrealizowania przez oskarżonego jego prawa do

obrony. Rzeczywistość okazała się jednak być inna i obiektywnie rzecz ujmując

prawo oskarżonego do obrony zostało rażąco naruszone. Rażące naruszenie

prawa w rozumieniu art. 523 § 1 kpk zachodzi bowiem nie tylko wtedy, gdy

organowi sądowemu można czynić zarzut z tytułu tego naruszenia, ale także

wtedy, gdy niezależnie od tegoż organu doszło do rażącego pogwałcenia praw

czy interesów strony, a to właśnie zaistniało w przedmiotowej sprawie.

Z tych wszystkich zatem względów należało orzec, jak w części

dyspozytywnej niniejszego wyroku.