III KK 146/26 · Sąd Najwyższy

III KK 146/26 POSTANOWIENIE Dnia 10 czerwca 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie W.S. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 10 czerwca 2026 r. wniosku obrońcy o wyłączenie sędziego M.S. od rozpoznania sprawy o sygn. akt III KK 146/26. na podstawie art. 42 § 4 zdanie pierwsze k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego M.S. od rozpoznania sprawy III KK 146/26. UZASADNIENIEW dniu 29 kwietnia 2026 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego M.S. od rozpoznania sprawy o sygn. akt III KK 146/26.

Autor wniosku wniósł o wyłączenie ww. sędziego z uwagi na niespełnianie przez niego wymogu niezawisłości i bezstronności, prowadzącego w konsekwencji do wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na powołanie go na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3). Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek jest oczywiście zasadny. Przepis art. 41 k.p.k. ustanawiający instytucję iudex suspectus przewiduje możliwość wyłączenia sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przywołując choćby stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21, wskazać należy, że wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. winno nastąpić nie tylko w sytuacji gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, ale również wówczas gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (EKPC) i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.

Taka właśnie sytuacja ma miejsce w tej sprawie. Jest oczywiste, że okoliczności związane z uzyskaniem statusu sędziego Sądu Najwyższego przez M. S. w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. w odniesieniu do sędziów Sądu Najwyższego skutkują każdorazowo uznaniem Sądu z ich udziałem za nienależycie obsadzony, z uwagi m.in. na sposób powołania sędziowskiej części członków tej Rady, polegający na usunięciu mechanizmu wyboru sędziów do KRS przez samych sędziów i zastąpieniu go mechanizmem, w którym politycy decydowali o tym, kto z sędziów będzie członkiem KRS, który to organ ma dbać o niezależność sądów i niezawisłość sędziów (por. m.in. uchwała trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20; wyrok SN z dnia 5 grudnia 2019 r., III PO 7/18).

Ta okoliczność skutkowała już wielokrotnym wyłączaniem tego sędziego w postępowaniach prowadzonych przed Sądem Najwyższym (m.in. postanowienia: z dnia 14 stycznia 2026 r., III KS 21/25; z dnia 29 września 2025 r., II KK 305/25; z dnia 7 sierpnia 2025 r., III KO 99/24; z dnia 7 maja 2025 r., III KK 550/24). Nie ma żadnego powodu, aby inaczej postrzegać tę kwestie w niniejszej sprawie. Ponadto trzeba też zauważyć, że udział w rozpoznaniu sprawy - w której podniesiono okoliczność wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z orzekaniem w instancji odwoławczej przez sędziego, powołanego na urząd sędziego Sądu Okręgowego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukonstytuowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. - sędziego M.S., powołanego w tożsamej, wadliwej konstytucyjnie procedurze, prowadziłby do naruszenia zasady nemo iudex in causa sua (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2023 r., IV KK 159/22).

Mając powyższe na uwadze konieczne stało się podjęcie przez Sąd Najwyższy decyzji o wyłączeniu sędziego M.S. od rozpoznania przedmiotowej sprawy. [WB][r.g.] ‎