III KK 14/25 · Sąd Najwyższy

III KK 14/25 POSTANOWIENIE Dnia 14 marca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie K.K., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 14 marca 2025 r., wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego P.K. od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt III KK 14/25, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego P.K. od udziału w sprawie kasacyjnej III KK 14/25

UZASADNIENIE

Obrońca K.K. złożył pismem z 5 lutego 2025 r. wniosek o wyłączenie SSN P.K. od orzekania w sprawie III KK 14/25. We wniosku jako podstawę wyłączenia wskazano istnienie uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 45 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności ze względu na powołanie na stanowisko sędziego w Sądzie Najwyższym w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 20217 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.

Wskazał, że brak bezstronności i niezawisłości w/w sędziego stwierdzony został w licznych powołanych we wniosku orzeczeniach Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek, pomimo zwięzłości uzasadnienia jest zasadny. Konieczność wyłączenia od orzekania SSN P.K. w niniejszym postępowaniu nie ulega wątpliwości, a okoliczności na nią wskazujące były przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 (OSNKW 2020/2/7) oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22), a w zakresie statusu Krajowej Rady Sądownictwa także w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22.

Zachowują one swoją aktualność także na gruncie niniejszej sprawy. Wskazano na nie także wielokrotnie w postanowieniach wydanych przez Sąd Najwyższy w przedmiocie wyłączenia SSN P.K. od rozpoznania sprawy (m.in. IV KK 333/22, III KK 27/24, IV KK 159/24, II KK 564/23).W uchwale trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. wskazano wyraźnie, że „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.” Sąd Najwyższy argumentował w tym orzeczeniu, że „powołanie do Sądu Najwyższego jest zawsze pierwszym powołaniem na urząd w tym Sądzie, wymaga więc spełnienia szczególnych warunków i dochowania procedur, w których rzeczywiście można zweryfikować kompetencje kandydata, także z punktu widzenia jego cech istotnych dla zachowania niezawisłości i bezstronności.

Brak takiej weryfikacji i brak transparentności procesu powołania, którą charakteryzowały się przeprowadzone konkursy, tworzą stan niepewności i rodzą podejrzenia o polityczne motywacje decyzji nominacyjnych. Wyklucza to spełnienie obiektywnych warunków postrzegania tak nominowanych osób jako bezstronnych i niezawisłych. Tym bardziej, że chodzi o powołania do sądu ostatniej instancji, mającego kompetencję do uchylania prawomocnych orzeczeń sądowych i dokonywania wiążącej wykładni prawa, którego orzeczenia nie podlegają już efektywnej kontroli, pozwalającej na weryfikację, czy spełnione zostały warunki bezstronności i niezawisłości sądu, w składzie którego biorą udział osoby powołane na urząd sędziego Sądu Najwyższego w wadliwej procedurze.

Z tego powodu dochowanie najwyższych standardów w procesie powoływania na urząd jest decydujące dla oceny czy osoba, która to postępowanie przeszła, daje gwarancje niezawisłości i bezstronności Sądu Najwyższego, gdy orzeka ona w danym składzie tego Sądu.” Zatem w stosunku do osób powołanych na stanowiska sędziów Sądu Najwyższego nie ma potrzeby przeprowadzania tzw. testu niezawisłości, o którym mowa w cytowanej wyżej uchwale. Uchwała ta z powodów wskazywanych wielokrotnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego zachowuje swoją moc i wiąże jego sędziów.

Gwarantowany w art. 45 ust. 1 Konstytucji nakaz zapewnienia stronie postępowania sądowego dostępu do sądu złożonego z sędziów co do których bezstronności i niezawisłości nie może być wątpliwości, zwłaszcza z perspektywy obiektywnego obserwatora, nakazuje uwzględnić niniejszy wniosek.Z tych powodów postanowiono jak w sentencji. [WB][r.g.] ‎