III KK 139/25 · Sąd Najwyższy

III KK 139/25 POSTANOWIENIE Dnia 9 maja 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk w sprawie M. B. skazanego z art. 178a § 4 k.k., po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2025 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 532 § 3 k.p.k.), wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 19 grudnia 2024 r., sygn. II Ka 319/24, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Stalowej Woli z dnia 10 lipca 2024 r., sygn. II K 447/22, p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić.

UZASADNIENIE

W złożonej przez obrońcę skazanego M. B. kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 19 grudnia 2024 r., sygn. II Ka 319/24, jej autorka sformułowała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wniosek obrońcy skazanego M. B. nie zasługiwał na uwzględnienie. Suspensywność zaskarżonego orzeczenia w postępowaniu kasacyjnym ma charakter wyjątkowy, jedynie w szczególnych przypadkach dopuszczalne jest wstrzymanie zaskarżonego kasacją rozstrzygnięcia. Wyrok posiadający atrybut prawomocności podlega bezzwłocznemu wykonaniu (art. 9 § 1 i 2 k.k.w.).

Regulacja ta bazuje na przyjęciu, że rozstrzygnięcie to korzysta z domniemania prawidłowości (res iudicata pro veritate habetur). Z kolei implikacją tego założenia dla postępowania zainicjowanego wniesieniem nadzwyczajnego środka zaskarżenia ⎯ którego przedmiot stanowi weryfikacja prawomocnego orzeczenia sądu odwoławczego kończącego postępowanie, którym poddano kontroli wyrok sądu I-szej instancji ⎯ jest to, że wniesienie kasacji nie wstrzymuje w sposób automatyczny wykonania prawomocnego rozstrzygnięcia.Przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie określa przesłanek skutkujących wstrzymaniem wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia (lub innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji).

W judykaturze przyjmuje się jednak, że wstrzymanie wykonania orzeczenia możliwe jest w razie kumulatywnego zmaterializowania się dwóch kryteriów.Po pierwsze chodzi o to, że ocena zarzutów wyartykułowanych w nadzwyczajnym środku zaskarżenia (dokonana, co wypada podkreślić, wyłącznie na potrzeby rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia i wydania rozstrzygnięcia o charakterze incydentalnym) pozwala już prima facie na stwierdzenie wysokiego prawdopodobieństwa ich zasadności oraz postawienia - w miarę kategorycznej - prognozy co do możliwości uwzględnienia zarzutów kasacyjnych przez Sąd Najwyższy.

Niezbędne jest więc ustalenie, że postawione orzeczeniu sądu odwoławczego zarzuty (i argumentacja zaprezentowana na ich poparcie) w kasacji dają asumpt do przyjęcia poglądu o ewidentnej, niejako "rzucającej się w oczy" wadliwości zaskarżonego wyroku sądu odwoławczego. Po wtóre zaś, konieczne jest wykazanie przez autora wniosku, że dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki dla skazanego.Przy analizie potrzeby wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia w związku z wniesieniem kasacji posiłkowo należy posługiwać się także rezultatem oceny, czy ewentualne wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia zarzutu bądź zarzutów sformułowanych w nadzwyczajnym środku zaskarżenia doprowadziłoby do wydania przez najwyższą instancję sądową orzeczenia skutkującego potrzebą odstąpienia od dalszego wykonywania wobec skazanego orzeczonej w stosunku do niego kary (czy środka karnego).

Nie w każdym bowiem przypadku stwierdzenia istnienia wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia zarzutów kasacyjnych nieodzowne stanie się wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia - także z uwagi na uwarunkowania wynikające z innych zaszłości współkształtujących aktualny status prawny skazanego w płaszczyźnie wykonywania orzeczonych wobec niego (innych) kar.Nie przesądzając obecnie treści rozstrzygnięcia, które po merytorycznym rozpoznaniu kasacji zapadnie w niniejszej sprawie i finalnej oceny zaprezentowanych w kasacji obrońcy skazanego zarzutów, należy stwierdzić, że zupełnie wstępna analiza tych zarzutów ⎯ dokonana przez Sąd Najwyższy jedynie w ograniczonym zakresie, bo tylko w płaszczyźnie niezbędnej dla rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia i wyłącznie na użytek rozpoznania wniosku ⎯ nie upoważnia do wyrażenia poglądu, iżby zarzuty te były zasadne w stopniu oczywistym ("rzucającym się w oczy") czy formułowania stanowczej prognozy o istnieniu szczególnie wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia tych zarzutów w wyniku rozpoznania kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego.

Tymczasem ⎯ jak już powiedziano wyżej – to wyłącznie stwierdzenie zaistnienia tych okoliczności otwiera drogę do rozważenia potrzeby wstrzymania wykonania orzeczenia zaskarżonego kasacją.Obrońca skazanego formułując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazała wprawdzie zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., bezspornie istotny, jednak sam fakt podniesienia zarzutu odnoszącego się do wystąpienia kwalifikowanej wady prawnej nie oznacza per se w każdej konfiguracji procesowej zmaterializowania się podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego wyroku.

Zarówno bowiem w odniesieniu do zarzutów sugerujących wystąpienie uchybienia z art. 439 § 1 k.p.k., jak i wszystkich pozostałych, trzeba wskazać, że dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji (konkretnego zarzutu wyartykułowanego w kasacji) musiałoby być niemal zbliżone do pewności, oczywistości (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2021 r., V KK 129/21) i prowadzić do wniosku o potrzebie uniewinnienia skazanego, względnie umorzenia wobec niego postępowania (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2018 r., II KK 23/18).

Obecnie, dokonując li tylko przedwstępnej oceny sformułowanego w kasacji zarzutu nawiązującego do wystąpienia w sprawie uchybienia kwalifikowanego jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., wolno wyrazić pogląd, że na obecnym etapie postępowania niewątpliwie nie zachodzi sytuacja oczywistej zasadności uchybienia sygnalizowanego w kasacji obrońcy skazanego opartego na wskazaniu ww. naruszenia. Nie bez znaczenia dla takiego poglądu jest stanowisko prokuratora, który w pisemnej odpowiedzi na kasacje postuluje ich uznanie za oczywiście bezzasadnych, w rzeczowy sposób motywując to stanowisko.

Nie pominął on przy tym zawartego w kasacji zarzutu wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.Należy przy tym zwrócić uwagę na to, że obrońca skazanego formułując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia w istocie w żaden sposób go nie uzasadniła choć – jak wskazano wyżej – jest to konieczne. Autorka wniosku powinna była wykazać, że wykonanie orzeczenia przed rozpoznaniem kasacji mogłoby wywołać „wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki” dla skazanego oraz sprecyzować na czym skutki te miałyby polegać, czego jednak nie uczyniła.Sumując należy zatem stwierdzić, że brak było podstaw do uwzględnienia sformułowanego w kasacji obrońcy skazanego M.

B. wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 19 grudnia 2024 r.[J.J.][r.g.] ‎