III DS 12/02 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 22 listopada 2002 r.

III DS 12/02

Przewodniczący SSN Rafał Malarski, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar (sprawozdawca), Zbigniew Myszka.

Sąd Najwyższy, przy udziale Rzecznika Dyscyplinarnego Naczelnej Rady Adwokackiej adwokata Krzysztofa Borodeja po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22

listopada 2002 r. sprawy obwinionego adwokata Andrzeja R. na skutek kasacji obwinionego od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Naczelnej Rady Adwokackiej w Warszawie z dnia 19 stycznia 2002 r. [...]

o d d a l i ł kasację a kosztami postępowania kasacyjnego obciążył obwinionego.

Uzasadnienie

Adwokat Andrzej R. został obwiniony o to, że w dniu 25 kwietnia 2000 r. w

przerwie rozprawy karnej, dotyczącej śmierci Michała F., udzielił wywiadu emitowanego w ogólnopolskich „Wiadomościach” w programie I oraz „Panoramie” w programie II Telewizji Polskiej, z którego wynikało, że pokrzywdzony Michał F. „sam prosił

się o śmierć”, czym naruszył § 17 Zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu.

Obwiniony nie przyznał się do winy i zarzucił, iż wyemitowana w telewizji wypowiedź nie obejmowała całej rozmowy, została wyrwana z kontekstu a nadto nie

była autoryzowana. Adwokat Andrzej R. stwierdził, że jego intencją było wyrażenie

wątpliwości co do przebiegu całego zdarzenia, będącego przedmiotem oceny Sądu

Orzekającego. Podnosił także, że jego wypowiedź nie może być potraktowana jako

przewinienie dyscyplinarne z § 17 Zbioru zasad (...), bowiem została udzielona poza

salą sądową i jako taka nie była wykonywaniem czynności służbowych.

Orzeczeniem z dnia 9 maja 2001 r. Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w

Katowicach uznał obwinionego za winnego zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego opisanego w § 17 Zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu i na

podstawie art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze

(jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz.1058 ze zm.) wymierzył mu karę nagany i

obciążył kosztami postępowania w wysokości 2000 zł.

Obwiniony odwołał się od powyższego orzeczenia zarzucając obrazę przepisu

prawa materialnego, a mianowicie § 27 (powinno być § 17) Zbioru zasad (...) polegającą na stwierdzeniu, że wypowiedzenie pytania i wątpliwości, poza salą sądową i

przy czynności nie związanej z wykonywaniem zawodu, naruszył wymagany tym

przepisem umiar i oględność oraz wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie go od popełnienia przypisanego czynu.

Wyższy Sąd Dyscyplinarny orzeczeniem z dnia 19 stycznia 2002 r. utrzymał

zaskarżone orzeczenie w mocy i obciążył adwokata Andrzeja R. zryczałtowaną

opłatą za postępowanie w drugiej instancji w kwocie 2.000 zł. Sąd ten uznał na podstawie niewadliwie ustalonego stanu faktycznego, że swym zachowaniem obwiniony

jaskrawo naruszył przepis §17 Zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu,

który to przepis musi być interpretowany i stosowany w łączności z przepisami § 1

ust. 2, § 16 i § 28 wspomnianego zbioru, których przesłaniem są wypowiedzi

oględne, umiarkowane i stosowne.

W kasacji od tego orzeczenia Andrzej R. zarzucił naruszenie prawa mające

wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie § 17 Zbioru zasad (...) w związku z § 1 ust.

2, § 4, § 16 i § 28 wspomnianego Zbioru poprzez bezdowodowe domniemanie, że

jego wypowiedź naraziła na szwank wyobrażenie społeczeństwa o adwokaturze, a

także rażące naruszenie zasady „in dubio pro reo” wyrażonej w art. 5 § 2 KPK, oraz

naruszenie art. 427 § 1, § 2 i § 3 w związku z art. 433 § 1 i 2 KPK. Wskazując powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego

go orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Katowicach z dnia 9 maja

2001 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zasady etyki adwokackiej - stosownie do Zbioru zasad etyki adwokackiej i

godności zawodu (Uchwała Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 10 października

1998 r.) - wynikają z norm etycznych przystosowanych do zawodu adwokata, zaś

naruszeniem godności zawodu jest takie postępowanie adwokata, które mogłoby

poderwać zaufanie do zawodu. Wynika z nich również, że adwokat odpowiada dyscyplinarnie za uchybienia etyce adwokackiej lub naruszenie godności zawodu pod-

czas działalności zawodowej, publicznej, a także w życiu prywatnym. W swoich wystąpieniach adwokat powinien nadać im taką formę, aby nie uchybiać (...) godności

zawodu adwokackiego ( §1 ust. 1 i 2, § 4 oraz § 16 ).

Zgodnie z § 17 Zbioru zasad (...) adwokat, mając zagwarantowaną przy wykonywaniu czynności zawodowych wolność słowa, powinien zachować umiar i oględność w swoich wypowiedziach. Założeniem przepisów pozostających w związku z §

17 Zbioru, powołanych w kasacji i wyżej omówionych, jest również konieczność zachowania przez adwokata oględności w wypowiedziach i utrzymanie ich w formie,

która nie uchybia godności zawodu.

Obwiniony podniósł w kasacji naruszenie § 17 w związku z § 1 ust. 2, § 4, §

16 i § 28 Zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu. Zarzuty te są nieuzasadnione.

Sąd Najwyższy w toku postępowania kasacyjnego uprawniony jest do dokonania oceny prawnej ustalonego przez sądy dyscyplinarne stanu faktycznego

sprawy. W rozpoznawanej sprawie sądy prawidłowo ustaliły stan faktycznego i dokonały dokładnej i wszechstronnej jego analizy, trafnie uznając, że skarżący jest winnym zarzucanego mu przewinienia. Twierdzenia obwinionego, iż jego wypowiedź

była fragmentem większej całości, nie mają znaczenia dla sprawy, bowiem wypowiedź stanowiła sama w sobie pewną całość, dającą możliwość wyciągnięcia niewątpliwych wniosków co do winy Andrzeja R.

Podobnie nie znajduje uzasadnienia zarzut niezdefiniowania przez sądy dyscyplinarne pojęcia „czynności zawodowych” użytego w § 17 Zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu. W ocenie Sądu Najwyższego czynności zawodowe

adwokata obejmują nie tylko jego wystąpienia w trakcie rozprawy czy w pismach procesowych, ale także wystąpienia publiczne dotyczące toczącego się postępowania,

tym bardziej gdy mają one miejsce w budynku Sądu, zaś adwokat używa stroju urzędowego. Zebrane w sprawie niepodważone skutecznie w toku postępowania dowody, pozwalają na uznanie, iż przedmiotowej wypowiedzi obwiniony udzielił w todze, w

budynku sądowym w przerwie rozprawy sądowej, co samo w sobie jest już wystarczającą podstawą do uznania, że wykonywane przez niego czynności miały bezpośredni związek z wykonywanym zawodem adwokata. Tłumaczenie się obwinionego

przypadkowością wystąpienia w stroju urzędowym adwokata nie ma w związku z tym

znaczenia. Trzeba też przypomnieć, że stosownie do art. 91 b Prawa o adwokaturze

kasacja może być wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa, jak również ra-

żącej niewspółmierności kary dyscyplinarnej zaś, w kasacji należy podać, na czym

polega zarzucane uchybienie - art. 526 § 1 KPK. W złożonej kasacji obwiniony bliżej

nie uzasadnia swego zarzutu rażącego naruszenia prawa przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny, zaś z wywodów kasacji wynika, iż nie podważając ustaleń faktycznych,

kwestionuje on dokonaną przez Sąd ocenę prawną zarzucanego mu czynu, nie

wskazując przy tym na czym miało polegać „rażące naruszenie prawa”.

W tym stanie rzeczy i biorąc pod rozwagę, że Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów - art. 536 KPK - orzeczono

jak w sentencji na podstawie art.537 § 1 KPK.