III CZP 90/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZP 90/09

POSTANOWIENIE

Dnia 20 listopada 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Józef Frąckowiak

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z wniosku wierzyciela GE Money Bank S.A. w G.

przeciwko dłużnikowi Dominice Ł.-B.

o nadanie klauzuli wykonalności,

na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 20 listopada 2009 r.,

na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego

przez Sąd Okręgowy w K.

postanowieniem z dnia 14 lipca 2009 r.,

"Czy określenie w bankowym tytule egzekucyjnym wysokości

odsetek według stopy procentowej odsetek maksymalnych, to jest

w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego spełnia

wymogi formalne z art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz.U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 z późn.

zm.) jeżeli wskazano także aktualną stopę tych odsetek właściwą na

chwilę wystawienia tytułu?"

odmawia podjęcia uchwały.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 7 maja 2009 r. oddalił wniosek

wierzyciela o nadanie sądowej klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi

egzekucyjnemu w części, w jakiej dotyczył on odsetek umownych za okres od dnia

8 listopada 2008 r. do dnia 7 kwietnia 2009 r., odsetek karnych za okres od dnia 7

maja 2008 r. do dnia 20 kwietnia 2009 r. oraz dalszych odsetek żądanych za okres

od dnia 21 kwietnia 2009 r. do dnia zapłaty. W ocenie sądu w tym zakresie ujęcie

wysokości odsetek nie spełnia wymogów zawartych w art. 96 ust. 2 Prawa

bankowego.

Rozpoznając zażalenie wierzyciela na to postanowienie, Sąd Okręgowy w K.

powziął poważne wątpliwości, którym dał wyraz w zagadnieniu prawnym

przedstawionym Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia na podstawie na

podstawie art. 390 § 1 w związku z art. 397 § 2 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 390 § 1 w związku z art. 397 § 2 k.p.c., sąd drugiej instancji

może przedstawić Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne

budzące poważne wątpliwości tylko wówczas, gdy jest to niezbędne do

rozpatrzenia zażalenia. Z tego stwierdzenia, wspartego także art. 61 § 1 ustawy

z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 240, poz. 2052

ze zm.),

wynika,

że

niezbędne

jest

wskazanie

przez

sąd

odwoławczy

szczegółowego uzasadnienia, na czym polegają jego wątpliwości i dlaczego uważa

je za poważne, oraz wykazanie, że stwierdzone przezeń wątpliwości prawne

pozostają w związku przyczynowym z rozstrzygnięciem zażalenia.

W myśl art. 7862 § 1 k.p.c. w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności

bankowemu tytułowi egzekucyjnemu, sąd bada, czy dłużnik poddał się egzekucji,

oraz czy roszczenie objęte tytułem wynika z czynności bankowej dokonanej

bezpośrednio z bankiem lub z zabezpieczenia wierzytelności banku wynikającej

z tej czynności. Przepis ten pozostaje w związku z art. 96-98 pr. bank., które

normują zasady wystawiania przez banki tytułów egzekucyjnych, ich treść oraz

skuteczność. Oznacza to, że w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności

bankowemu tytułowi egzekucyjnemu sąd bada nie tylko przesłanki z art. 7862

k.p.c., ale także czy dokument przedłożony przez bank spełnia wynikające

z przepisów prawa bankowego przesłanki ważności i skuteczności bankowego

tytułu egzekucyjnego, a nadto inne wymogi, które dotyczą każdego tytułu

egzekucyjnego. Oczywistym jest, że poczynienie wymaganych powyższymi

przepisami ustaleń możliwe jest jedynie w oparciu o dokumenty zawierające

powyższe oświadczenia i informacje.

W aktach sprawy natomiast brak jest oryginału lub poświadczonego odpisu

oświadczenia o poddaniu się egzekucji przez dłużnika Dominikę Ł.-B., a także

oryginału lub poświadczonego odpisu umowy kredytu pozwalającej ocenić, czy

spełnia ona wymogi art. 7862 § 1 k.p.c. oraz art. 97 ust. 1 i 2 pr. bank.

Umowa kredytu, w której treści zawarte jest oświadczenie o poddaniu się egzekucji,

załączona została jedynie w formie kserokopii niepoświadczonej przez uprawnione

osoby za zgodność z oryginałem. Ten brak uniemożliwia nadanie klauzuli

wykonalności, co oznacza, że nie został spełniony wymóg istnienia związku

przyczynowego między rozstrzygnięciem przedstawionego zagadnienia prawnego

a rozstrzygnięciem zażalenia, a tylko wówczas zachodziłaby potrzeba podjęcia

uchwały rozstrzygającej to zagadnienie.

Poza tym, z uzasadnienia postanowienia o przedstawieniu zagadnienia

prawnego wynika, że Sądowi odwoławczemu w istocie chodzi o zajęcie przez Sąd

Najwyższy stanowiska odmiennego od wyrażonego w uchwale z 12 lutego 2009 r.

(sygn. akt III CZP 145/08, Biul. SN 2009/2/7), na co wskazują zwłaszcza argumenty

sprowadzające się do pewnej polemiki z tym stanowiskiem oraz wykazywanie, iż

kategoria „stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego" nie jest

dłużnikowi obca. Nie jest to jednak wystarczająca podstawa do przedstawienia

Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego w trybie art. 390 § 1 w związku z art.

397 § 2 k.p.c.

Dalej, Sąd odwoławczy nie dostrzegł, iż na obecnym etapie postępowania,

wobec jednoznacznego żądania zawartego w treści zażalenia (k. 14 akt), dłużnik

nie domaga się już nadania klauzuli wykonalności odnośnie odsetek z odesłaniem

do treści b.t.e., tj. do „wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku

Polskiego", stąd też wszelkie rozważania w tym zakresie, zawarte w uzasadnieniu

postanowienia, pozostają bez związku z rozpatrywaną sprawą.

Na koniec, trzeba zauważyć, że proces cywilny zapewnia ochronę jednostce

tylko w ramach określonych zasad społecznych; nie można zatem absorbować

środków publicznych w celach zbędnych i nadużywania uprawnień. Nie podlega

ochronie taki interes jednostki, który zgodnie z ogólnym postrzeganiem, jest aż tak

nikły, iż nie usprawiedliwia absorbowania pracy sądu. Wartość przedmiotu

zaskarżenia określono w zażaleniu na 4,71 zł. Kwota ta jest rażąco niska, a realne

koszty postępowania - ponoszone przez społeczeństwo - wysokie. W tych

okolicznościach za nieporozumienie należy uznać angażowanie Sądu Najwyższego

w rozstrzygnięcie przedstawionego zagadnienia prawnego.

Z tych względów, na podstawie art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r.

o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.), postanowiono jak

w sentencji.